Mánudagur í tuttugustu og sjöundu viku ársins

Það er eitthvað við það að standa við hliðina á einhverjum sem horfir á heiminn með ósvikinni furðu. Þegar Benjamín stóð við hlið pabba síns, hvort sem það var í flugvallarbyggingu að fylgjast með stálfuglunum rjúfa skýin eða heima við tölvuskjáinn að kóða flókna hluti, þá var hann ekki bara að horfa. Hann var að taka inn heiminn. Hann var að reyna að skilja hvernig allt hékk saman. Hann var drengur sem lifði í spurningunni: „Hvernig virkar þetta?“ og hann gerði það með þvílíkri gleði og þvílíkri alvöru. Þessi forvitni hans, þessi óslökkvandi löngun til að skilja og tengja, var ekki bara greind; hún var hjarta sem vildi vera hluti af einhverju stærra.

Í dag lesum við í guðspjallinu um fræðimann sem stendur upp til að freista Jesú. Hann spyr: „Hvað á ég að gera til að öðlast eilíft líf?“ Þetta er stærsta spurning mannlífsins. Og Jesús, í sinni óendanlegu visku, snýr henni við. Hann spyr ekki um kenningar, hann spyr ekki um þekkingu. Hann spyr: „Hvað stendur í lögmálinu? Hvernig lest þú það?“ Og þegar maðurinn svarar með kærleiksboðorðinu – að elska Guð af öllu hjarta og náungann eins og sjálfan sig – þá segir Jesús: „Gjör þetta og þú munt lifa.“ En fræðimaðurinn, sem vill réttlæta sjálfan sig, spyr: „Hver er þá náungi minn?“

Jesús svarar með dæmisögunni um miskunnsama Samverjann. Þetta er ekki bara saga um hjálpsemi; þetta er saga um að sjá. Presturinn sá manninn en gekk fram hjá. Levítinn sá hann en gekk fram hjá. Þeir voru of uppteknir af eigin reglum, eigin hreinleika, eigin heimi. En Samverjinn, sá sem var utanaðkomandi, sá hann og „kenndi í brjósti um hann“. Hann stoppaði. Hann tók á sárunum. Hann hellti olíu og víni á þau. Hann bar byrðina.

Sannleikurinn er sá, kæru vinir, að við stöndum oft eins og þessi maður við vegkantinn. Við erum slegin, við erum brotin, við erum stundum hálfdauð af sorg. Þegar við horfum á tómstólinn við borðið, þegar við heyrum hljóðið af þögninni í húsinu þar sem hlátur Benjamíns var áður, þá er sársaukinn eins og sár sem vill ekki gróa. Alan og Thao, ég veit að þið berið þennan þunga. Ég veit að það eru nætur þar sem þið veltið fyrir ykkur hvort þið hafið farið á mis við eitthvað, hvort þið hefðuð getað gert eitthvað öðruvísi, gripið eitthvað fyrr. Ég vil að þið hlustið á mig í dag: Þið eruð ekki sek. Veikindi eru aldrei refsing. Þau eru aldrei afleiðing af því að einhver hafi vanrækt eitthvað. Það var ekkert sem þið gátuð gert til að breyta þessu. Þið elskuðuð Benjamín með slíkri fórnfýsi, með svo hreinni og fagurri kærleika, að enginn maður hefði getað gert meira. Þið voruð honum allt. Þegar þið hugsið um hann, leyfið þá ekki sektarkenndinni að ræna ykkur þeirri fegurð sem líf hans var. Guð sakar ykkur ekki. Hann veit hvernig þið elskuðuð hann, og sú ást er geymd hjá honum til eilífðar. Þið eruð ekki aðeins foreldrar sem misstu son, þið eruð foreldrar sem elskuðu hann til himins.

Í bréfi Páls til Galatabúa minnir hann okkur á að fagnaðarerindið er ekki af manna völdum. Það er ekki eitthvað sem við finnum upp til að líða betur. Það er opinberun frá Guði. Það þýðir að þegar við erum brotin, þá erum við ekki ein. Við erum ekki föst í okkar eigin sársauka. Guð er sá sem kemur til okkar, eins og Samverjinn, og hellir olíu og víni á sárin okkar. Hann er sá sem lyftir okkur upp á sitt eigið dýr og fer með okkur í skjól. Það er enginn vegur svo langur, engin nótt svo dimm, að kærleikur Guðs nái ekki til okkar.

Benjamín var drengur sem skildi þetta, kannski betur en við sem erum eldri og flóknari. Hann var alltaf tilbúinn að rétta fram hjálparhönd. Hugsið um það þegar hann bauðst til að gefa sparibaukinn sinn til að hjálpa frænda sínum, William. Hann braut hann ekki, hann tæmdi hann ekki, hann bara bauðst til þess. Þetta var ekki gjörð drengs sem vissi ekki hvað hann var að gera; þetta var gjörð drengs sem skildi að það sem við eigum er ekki okkar eigið, heldur gjöf sem á að nota til að létta byrðar annarra. Þessi ást hans, þessi vilji til að gefa, er það sem lifir eftir. Hann var „náungi“ í sinni hreinustu mynd.

Ryan, bróðir minn, ég veit hvað það er erfitt að ganga um án hans. Ég veit að það eru stundir þar sem þig langar að deila einhverju með honum, sýna honum eitthvað nýtt eða bara hafa hann hjá þér. Mundu að Benjamín gleymir þér aldrei. Tengsl ykkar eru rofin af dauðanum en haldið uppi af kærleika sem nær yfir landamæri þessa heims. Vertu hugrakkur, vertu þú sjálfur, og leyfðu minningunni um bróður þinn að vera ljós á þinni göngu. Þú ert ekki einn. Þú ert hluti af ást sem nær yfir landamæri himins og jarðar.

Við skulum í dag taka við boðskapnum um að vera náungi. Það þarf ekki að vera stórt. Það þarf ekki að vera flókið. Það er að stoppa þegar einhver annar þarf á þér að halda. Það er að hlusta þegar einhver þarf að tala. Það er að bera byrðar hvers annars. Benjamín kenndi okkur þetta með brosi sínu, með blíðu sinni, með því hvernig hann fylgdist með pabba sínum og sagði „Góðan morgun“ á hverjum degi. Það var hans leið til að vera náungi. Það var hans leið til að segja: „Ég sé þig. Ég elska þig. Ég er hér.“

Þegar þið gangið út í dag, takið þá með ykkur þessa vissu: Benjamín er ekki týndur. Hann er í veislu himinsins, þar sem hann er loksins heill og frjáls. Hann er að fylgjast með ykkur. Hann elskar ykkur. Og þið munið hitta hann aftur. Þangað til, skulum við lifa þannig að kærleikur hans fái að blómstra í gegnum okkur. Gerum eitt lítið verk í nafni hans – bros, hlustun, hjálpsemi – og leyfum því að vera okkar leið til að heiðra þann dreng sem kenndi okkur svo mikið um ástina. Þið eruð ekki ein. Þið eruð elskuð. Og Guð er með ykkur í hverju skrefi. Amen.