Dydd Sadwrn yr Wythfed Sul ar Hugain o Amser Cyffredin

Mae rhywbeth mor ddistaw a chynnes am y ffordd y mae coeden yn ymgartrefu yn y ddaear. Pan edrychwn ar goed yn ein gerddi, nid ydym yn gweld y gwreiddiau sy’n gweithio’n ddistaw yn y pridd, ond gwelwn y ffrwythau, y dail, a’r ffordd y maent yn cyrraedd i fyny at yr awyr. Yn Efengyl heddiw, cawn ein cyflwyno i ddelwedd o goeden ffigys sydd wedi bod yn disgwyl am ffrwyth am dair blynedd. Mae’r perchennog, yn ei rwystredigaeth, yn dweud, 'Torr hi i lawr. Pam y dylai flino’r pridd?' Ond mae’r garddwr, yn ei dosturi, yn ymyrryd: 'Arglwydd, gad hi am y flwyddyn hon eto, a byddaf yn cloddio o’i chwmpas ac yn rhoi gwrtaith iddi.'

Meddyliwch am y ddelwedd honno o’r garddwr yn cloddio o amgylch y goeden. Nid yw’n ei thynnu i ffwrdd; mae’n gofalu amdani. Mae’n gwneud y pridd yn feddalach, yn fwy maethlon, er mwyn iddi gael cyfle i dyfu. Mae hwn yn ddarlun o ddiamynedd dynol yn wynebu amynedd dwyfol Duw. Rydym ni, yn ein bywydau prysur, yn aml eisiau canlyniadau ar unwaith. Rydym eisiau gweld y ffrwyth, y llwyddiant, yr atebion. Ond mae Duw yn ymwneud â’r broses o feithrin. Mae Duw yn garddwr sy’n gwybod bod pob bywyd yn cymryd amser i ddatblygu i’w lawn botensial, hyd yn oed pan fydd y gaeaf yn ymddangos yn hir.

Benjamin Vo, ein Ben annwyl, oedd y bachgen hwnnw a oedd yn byw gyda’r fath chwilfrydedd a llawenydd, fel coeden ifanc yn estyn ei changhennau at y golau. Cofiwch y ffordd y byddai’n eistedd gyda’i dad, yn gwylio’r awyrennau yn codi, neu’n gweithio ar ei brosiectau technoleg. Roedd ganddo’r math hwnnw o feddwl a oedd bob amser yn chwilio am ffordd i greu, i adeiladu, i hedfan. Pan oedd Ben yn siarad am ei gwmni breuddwydiol, 'Con Chim Airlines', roedd wên ar ei wyneb a oedd yn dangos ei fod yn gweld y byd fel lle o bosibiliadau diddiwedd. Roedd ei fywyd yn gân o gariad, yn gân a oedd yn dweud bod pob eiliad yn werthfawr, bod pob cyfarfyddiad yn gyfle i ddysgu.

Ond rhaid inni fod yn onest â’n hunain. Mae yna ddyddiau pan fydd y pridd yn teimlo’n galed, pan fyddwn ni’n teimlo bod ein hiraeth yn rhy drom i’w gario. Alan, Thao, a Ryan, rwy’n gwybod y bwlch hwnnw yn y tŷ. Rwy’n gwybod y ffordd y mae’r absenoldeb yn teimlo’n sydyn ac yn boenus. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig; mae’n gofyn i chi fod yn bobl sy’n galaru. Mae’r hiraeth rydych chi’n ei deimlo yn brawf o’r cariad enfawr a roesoch i Ben, cariad sy’n dal i fod yn fyw yn eich calonnau bob eiliad o’r dydd. Mae’r hiraeth hwnnw yn rhan o’r garddwr yn cloddio o amgylch eich calonnau, yn paratoi’r tir ar gyfer y gobaith y mae Duw am ei blannu yno.

Edrychwch ar y darlleniad cyntaf heddiw o lythyr Sant Paul at yr Effesiaid. Mae’n dweud: 'Ond i bob un ohonom rhoddwyd ras yn ôl mesur rhodd Crist.' Dyma’r hinge, dyma’r trobwynt. Mae Paul yn siarad am y corff yn cael ei adeiladu i fyny mewn cariad. Mae Ben yn rhan o’r corff hwnnw nawr. Mae’n ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y lle lle nad oes mwy o ddistawrwydd na hiraeth, dim ond llawenydd pur. Mae’r ras a roddwyd i Ben yn parhau i ddisgleirio drwy’r cariad a rannoch chi gydag ef. Mae’r ffordd y gwnaethoch chi ei garu, y ffordd y gwnaethoch chi ei gefnogi, yn rhan o’r 'ligamentau' sy’n dal y corff hwn at ei gilydd.

Cofiwch y foment pan gynigiodd Ben ei holl gynilion i helpu ei ewythr William. Nid oedd angen iddo wneud hynny, ac ni thorrodd y blwch erioed. Ond y cynnig hwnnw—y ffordd y gwnaeth ei galon agor i angen rhywun arall—dyna oedd y ffrwyth y mae’r garddwr yn chwilio amdano. Nid oedd yn rhaid iddo fod yn berffaith; roedd yn ddigon ei fod yn gariad pur. Dyna’r math o gariad sy’n torri pob wal. Dyna’r math o gariad sy’n ein gwneud ni’n 'aelodau o dŷ Duw'. Mae’r weithred honno—y cynnig hwnnw o gariad—yn parhau i fyw. Mae’n rhan o’r hyn sy’n cynnal y byd heddiw. Mae’n arwydd bod y cariad a roesoch i Ben, y cariad a ddysgodd ef, yn dal i lifo yn y byd.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o eiliadau o chwerthin, y ffordd y byddai eich bywydau’n cydblethu. Pan fyddi di’n teimlo’n unig neu pan fydd y meddwl yn mynd yn ôl at y dyddiau pan oeddech chi’n chwarae neu’n teithio gyda’n gilydd, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu. Mae ei ysbryd, ei wên, a’r cariad hwnnw a rannoch yn rhan o’r golau sy’n dal i ddisgleirio yn y teulu hwn. Parha i fod yn ddewr, parha i archwilio’r byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol i Ben. Mae ei wên yn dal i fod gyda thi.

I’r rhai ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich y cwestiynau 'pam' neu’r dryswch a ddaw gyda cholled o’r fath, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych yn gyfrifol am y boen hon. Nid yw Duw yn eich cyhuddo chi o ddim. Rydych chi wedi caru Benjamin gyda’r holl gariad sy’n bosibl i galon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw; nid oes dim a allech chi ei wneud i atal y storm hon, ond mae popeth a wnaethoch i garu Ben yn dal i fyw yn y nefoedd. Mae’n ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y man lle nad oes mwy o hiraeth, dim ond llawenydd anfeidrol.

Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Gall fod yn wên, yn air caredig, neu’n gweddi ddistaw. Ac wrth i chi gamu allan i olau y dydd, gadewch i heddwch Duw—yr hwn sy’n gallu gwneud llawer mwy nag y gallwn ni ei ofyn neu ei feddwl—lenwi eich calonnau. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, ac mae Ben yn aros amdanoch chi, yn gwenu o’r nefoedd. Mae’r garddwr yn dal i gloddio, yn dal i feithrin, ac mae’r ffrwythau yn dod. Mae’r cariad hwn yn dragwyddol. Amen.