Gwener y Trydegfed Wythnos mewn Amser Cyffredin

Eisteddwch am eiliad, a meddyliwch am y ffordd y mae map o’r byd yn edrych ar wal ystafell fachgen. Nid yw’n ddim ond llinellau a lliwiau ar bapur. I rywun fel Benjamin, roedd y map hwnnw’n addewid. Roedd yn ddrysfa o bosibiliadau, yn rwydwaith o lwybrau awyr, yn wahoddiad i archwilio’r hyn sydd y tu hwnt i’r gorwel. Pan oedd Ben yn edrych ar fap, nid oedd yn gweld pellter; roedd yn gweld cysylltiad. Roedd yn gweld y ffordd y mae’r byd yn cyd-blethu, y ffordd y mae’r awyrennau y byddai’n eu gwylio gyda’i dad yn cysylltu dinasoedd, diwylliannau, a phobl. Roedd yna chwilfrydedd disglair yn ei lygaid, y math o chwilfrydedd sy’n deillio o ddealltwriaeth ddofn fod popeth yn y byd hwn yn perthyn i’w gilydd, ac fod pob rhan o’r cynllun yn bwysig.

Edrychwch ar y darlleniad cyntaf heddiw, lle mae Sant Paul yn ysgrifennu at y Philippiaid: 'Yr wyf yn hyderus o hyn, y bydd yr hwn a ddechreuodd waith da ynoch yn ei gwblhau hyd ddydd Crist Iesu.' Meddyliwch am y ddelwedd honno—gwaith da sy’n cael ei ddechrau a’i gwblhau. Yn aml, rydym yn meddwl am ein bywydau fel llyfr sy’n cael ei gau’n rhy gynnar, neu fel map sy’n cael ei blygu cyn i ni gyrraedd y cyrchfan. Ond mae Paul yn ein hatgoffa nad yw’r gwaith yn dibynnu ar ein hamserlen ni, ond ar ffyddlondeb Duw. Mae’r gwaith da y mae Duw yn ei ddechrau yn ein plant, yn ein teuluoedd, ac yn ein calonnau, yn waith sy’n parhau y tu hwnt i ffiniau’r amser hwn.

Ond rhaid inni fod yn onest â’n hunain cyn y gall y geiriau hyn lanio yn ein calonnau. Mae yna ddyddiau pan fydd y map hwnnw ar y wal yn teimlo’n boenus o wag. Pan fydd y teithiau a gynlluniwyd yn aros yn ddim ond breuddwydion, a phan fydd y distawrwydd yn y tŷ yn swnio’n llawer cryfach na unrhyw eiriau y gallaf i eu dweud. Alan a Thao, Ryan, rwy’n gwybod y ffordd y mae’r absenoldeb yn gallu gwneud i bob eiliad deimlo’n llwythog. Mae’r hiraeth hwnnw, y dagrau sy’n disgyn yn ddistaw pan fydd y byd yn cysgu, yn dystiolaeth ddiymwad o’r cariad enfawr a roesoch i Benjamin. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig. Mae’r hiraeth hwnnw yn rhan o’r gwaith da y mae Duw yn ei gwblhau yn eich calonnau ar hyn o bryd.

Ac yna, yn yr Efengyl, rydym yn gweld Iesu yn sefyll yn wyneb rheolau llym ar y Saboth. Mae yna ddyn yn dioddef o glefyd, ac mae’r Phariseaid yn gwylio’n ofalus i weld a fydd Iesu’n ei iacháu. Maent yn poeni am y gyfraith; mae Iesu yn poeni am y person. Mae’n gofyn iddynt: 'Pwy ohonoch, os syrthia ei fab neu ei ych i mewn i bydew, na fyddai’n ei dynnu allan ar unwaith ar ddydd y Saboth?' Dyma’r trobwynt, yr eiliad lle mae goleuni’n torri trwy’r tywyllwch. Nid yw Iesu yn aros i’r rheolau gael eu bodloni; mae’n ymestyn ei law i dynnu’r person allan o’r dyfnder. Mae’n dangos inni fod cariad Duw bob amser yn fwy na’n ofnau, yn fwy na’n cwestiynau, ac yn fwy na’r boen sy’n ceisio ein dal yn y bydew.

Benjamin Vo oedd y math o fachgen a ddeallodd y cariad hwn yn reddfol. Roedd ei feddwl yn ddisglair, yn llawn o logeg a thechnoleg, ond ei galon oedd y rhan fwyaf disglair o’i gyfanrwydd. Cofiwch y foment honno pan ddywedodd wrthych ei fod yn barod i roi ei holl gynilion i helpu ei ewythr William. Nid oedd angen iddo wneud hynny, ac ni thorrodd y blwch erioed—nid oedd y weithred yn ymwneud â’r arian, ond â’r galon. Roedd yn fachgen a oedd yn gwybod mai’r peth pwysicaf yn y byd yw bod yno i’r rhai rydym yn eu caru. Roedd ei gariad yn ddigymell, yn agored, ac yn llawn o’r un ysbryd â Iesu. Roedd yn byw yn y cariad hwnnw, ac mae’n parhau i fyw yn y cariad hwnnw nawr, yng ngolau tragwyddol y Tad.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o eiliadau o chwerthin, y ffordd y byddai eich bywydau’n cydblethu wrth i chi archwilio’r byd a rhannu breuddwydion gyda’n gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, neu pan fydd y cof yn mynd yn ôl at y teithiau a’r chwerthin a rannoch, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu o’r daith hon. Mae ei wên, ei ysbrydoliaeth, a’r cariad hwnnw sy’n cysylltu’r teulu hwn yn parhau i ddisgleirio. Parha i fod yn ddewr, parha i edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol iddo ef. Mae Ben yn edrych i lawr arnat ti gyda balchder mawr, fel teithiwr yn edrych o ffenestr awyren ar y tir isod.

I bawb ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich hiraeth neu gwestiynau yn eich calonnau, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych ar ben eich hun. Rydych chi wedi caru gyda’r holl gariad sy’n bosibl i galon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o unrhyw faich o hunan-gyhuddo neu dristwch gormodol; mae popeth a wnaethoch i garu Ben yn ddiogel yn y nefoedd. Mae ef yn ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y man lle nad oes mwy o hiraeth, dim ond llawenydd pur, tra bod ei gof yn parhau i ddwyn ffrwyth yma ar y ddaear drwy bob gweithred o garedigrwydd y gwnewch chi yn ei enw. Mae’r gwaith da y mae Duw wedi’i ddechrau yn Benjamin yn parhau, yn llifo fel dŵr byw o’r ffynnon honno o gariad y gwnaethoch chi ei sefydlu yn ei enw yn Cà Mau.

Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y dydd, gadewch i heddwch Duw—yr hwn sy’n casglu ei blant dan ei adenydd—lenwi eich calonnau. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, ac mae Ben yn aros amdanoch chi, yn gwenu o’r nefoedd. Mae’r gwaith da yn parhau, ac mae’r cariad yn dragwyddol. Amen.