Dydd Mawrth yn yr Wythfed Wythnos ar Hugain yn yr Amser Cyffredin

Mae rhywbeth mor ddwfn a phur am y ffordd y mae plentyn yn edrych ar y byd. Meddyliwch am y foment honno pan fyddwch chi’n gwylio plentyn yn edrych ar fap, neu’n disgwyl yn eiddgar am awyren yn glanio ar y rhedfa. Nid yw’n gweld y cymhlethdodau na’r rhwystrau; mae’n gweld antur. Mae’n gweld y posibiliadau sy’n ymestyn i’r gorwel. Heddiw, mae’r Ysgrythyr yn ein gwahodd i ddychwelyd at y math hwnnw o symlrwydd, at y craidd sy’n wirioneddol bwysig.

Yn y darlleniad cyntaf, mae’r Apostol Paul yn siarad yn gryf am ryddid. Mae’n dweud: 'Oherwydd trwy’r Ysbryd, trwy ffydd, yr ydym yn disgwyl y gobaith o gyfiawnder.' Ac yna, mae’n rhoi’r allwedd i ni: 'Oherwydd yng Nghrist Iesu... dim ond ffydd yn gweithio trwy gariad sy’n cyfrif.'

Ffydd yn gweithio trwy gariad. Dyna’r unig beth sy’n cyfrif. Nid y ffurfiau allanol, nid y rheolau sy’n cael eu dilyn er mwyn ymddangos yn dda, ond y cariad sy’n llifo o’r galon. Yn yr Efengyl heddiw, mae Iesu yn herio’r Phariseaid am eu hymddygiad. Maent yn poeni am lanhau’r tu allan i’r cwpan a’r dysgl, ond mae’r tu mewn yn llawn o anhrefn. Mae Iesu yn gofyn cwestiwn sy’n taro at galon y mater: 'Onid y Gwnewch y tu allan hefyd a wnaeth y tu mewn?'

Mae’r ddelwedd hon o’r cwpan yn ddelwedd y gallwn ei chario heddiw. Weithiau, rydym ni fel pobl yn ceisio cadw’r tu allan yn daclus. Rydym yn ceisio dangos i’r byd ein bod yn gryf, ein bod yn dal i fynd, ein bod yn iawn. Ond mae Duw yn edrych ar y tu mewn. Mae’n edrych ar y man lle mae’r hiraeth yn byw, y man lle mae’r dagrau’n cael eu cadw, y man lle mae’r cariad yn dal i guriad. Alan, Thao, a Ryan—rwy’n gwybod bod y tu mewn hwnnw’n aml yn teimlo fel man o boen dwfn. Mae’r hiraeth am Benjamin yn rhan o’r tu mewn hwnnw, yn rhan o’r hyn sy’n eich gwneud chi’n bwy ydych chi.

Cofiwch Benjamin. Cofiwch y ffordd y byddai’n eistedd yn y cartref, mor hamddenol, yn gwisgo ei grys coch neu ei grys NASA, gyda’i wên ddisglair a’i fraces yn dangos. Roedd ganddo’r math hwnnw o chwilfrydedd a oedd yn gwneud iddo edrych ar y byd fel pe bai’n rhywbeth y gellid ei ddeall a’i garu. Roedd ganddo’r gallu hwnnw i fod yn hynod ddeallus, yn dda ar fathemateg a thechnoleg, ond ar yr un pryd, roedd ganddo galon a oedd yn llawn empathi. Cofiwch y foment honno, pan oedd yn ddim ond pymtheg oed, ac yn gwbl ddigymell, fe gynigiodd ei holl gynilion i helpu ei ewythr. Nid oedd angen iddo wneud hynny. Nid oedd neb wedi gofyn iddo. Ond roedd ei galon eisoes wedi dysgu iaith y nefoedd. Roedd yn cynnig popeth a oedd ganddo, heb ofyn am ddim yn ôl. Dyna’r 'ffydd yn gweithio trwy gariad' y mae Paul yn sôn amdani. Dyna’r tu mewn glân y mae Iesu yn ei geisio.

Nid oedd Ben yn poeni am y tu allan; roedd ei gariad yn dod o’r tu mewn. Roedd ei garedigrwydd yn llifo’n naturiol, fel dŵr o ffynnon. Ac mae’r ffynnon honno’n dal i lifo. Mae’r 'Giếng Gioan Baotixita' yn Cà Mau yn dystiolaeth o hynny—dŵr glân yn llifo i’r rhai sydd ei angen fwyaf, yn union fel y byddai Ben wedi ei ddymuno. Mae cariad Ben yn parhau i weithio yn y byd, yn lleddfu syched, yn rhoi bywyd, yn dod â gobaith.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi hefyd. Rydych chi wedi rhannu cymaint o anturiaethau—y teithiau, y chwerthin, y ffordd yr oeddech chi’n eistedd gyda’ch gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, cofiwch fod dy frawd yn dal i fod yn rhan o’r stori honno sy’n ddiogel yn nhŷ Duw. Mae’r awyrennau, y sgyrsiau, y ffordd yr oeddech chi’n edrych ar y byd, yn dwyn ei gof. Peidiwch ag ofni parhau i fyw, parhau i fod yn ddewr, a charu y byd gyda’r un chwilfrydedd a ddaeth trwy dy frawd. Mae Ben yn dy wylio di, ac mae ei gariad yn dy gynnal di.

I’r rhai ohonoch sy’n cario baich y cwestiynau 'pam' ac 'a allwn i fod wedi gwneud mwy', rwyf am ddweud hyn wrthych heddiw: nid ydych yn gyfrifol am y boen hon. Nid yw Duw yn anfon cystudd fel cosb, ac nid yw’n eich cyhuddo chi o ddim. Rydych chi wedi caru Ben gyda’r holl gariad sy’n bosibl. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw. Rydych chi wedi bod yn rhieni rhyfeddol, ac mae Ben yn gwybod hynny. Mae’r cariad a roesoch iddo yn rhan o’r hyn sy’n ei gynnal nawr yn y nefoedd.

Mae Iesu yn dweud yn yr Efengyl: 'Ond o ran yr hyn sydd y tu mewn, rhowch elusen, a gwelwch, bydd popeth yn lân i chwi.' Mae elusen—cariad gweithredol—yn glanhau’r galon. Mae’n agor y tu mewn i olau Duw. Heddiw, rwy’n eich gwahodd i gymryd y gobaith hwnnw gyda chi. Pan fyddwch chi’n teimlo’r hiraeth yn dod, peidiwch â cheisio ei guddio. Dewch â’r hiraeth hwnnw i’r Arglwydd. Dywedwch wrtho am y bwlch, am y cariad, am y atgofion. Mae Ef yn gwybod y cyfan, ac mae Ef yn cynnig cysur sy’n ddwfn ac yn barhaol.

Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun sy’n drist neu mewn angen, yn union fel y byddai Ben wedi ei wneud. Offrymwch hi mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y diwrnod, gadewch i heddwch Duw, yr hwn sy’n ein gosod yn rhydd, lenwi eich calonnau. Mae’r Arglwydd yn eich galw chi heddiw i ddilyn, i ymddiried, ac i garu. Dilynwch ef i mewn i’r heddwch, i’r gobaith, ac i’r sicrwydd na fydd y cariad hwn byth yn darfod. Mae Ben yn rhan o’r stori fawr honno, ac mae’r stori honno’n ddiogel yn nwylo’r Tad. Amen.