Dydd Sadwrn yr Ail Wythnos ar Bymtheg ar Hugain yr Amser Cyffredin

Weithiau, y peth cyntaf a welwch chi pan fyddwch chi’n dod i mewn o ddiwrnod hir yw rhywbeth mor syml ag esgidiau wedi’u gwasgaru wrth y drws, neu lyfr agored ar fwrdd y gegin lle gadawodd rhywun ei feddwl yn sefyll. Mae’r darlleniadau heddiw yn ein dwyn i sefyllfaoedd cyfarwydd iawn, i fyd lle mae pobl yn ceisio, yn gweithio, ac yn gweddïo heb flino. Edrychwch ar y wraig yn yr Efengyl, y wraig weddw sy’n sefyll o flaen y barnwr anghyfiawn hwnnw, yn galw arno ddydd a nos. Nid oes ganddi bŵer, nid oes ganddi gysylltiadau, dim ond un peth sydd ganddi: ei dyfalbarhad distaw. Ac yn y darlleniad cyntaf, clywn yr apostol Ioan yn clodfori’r ffyddlondeb hwnnw sy’n gwasanaethu dieithriaid, gan ddweud: 'Annwyl un, rydych yn ffyddlon ym mhob peth a wnewch dros y brodyr a’r chwiorydd.' Mae’r holl bethau hyn yn troi o amgylch un edefyn sylfaenol: y ffordd y mae bod dynol yn cyrraedd allan at rywun arall pan fo’r byd yn teimlo’n sych neu’n ddi-nod.

Meddyliwch am y ffordd y byddai Benjamin Vo yn edrych ar y byd o’n cwmpas. Roedd gan Ben y math hwnnw o feddwl a oedd bob amser yn symud, bob amser yn ceisio deall sut mae pethau’n gweithio. Cofiwch y ffordd y byddai’n eistedd wrth ei sgrin yn codio, neu’n edrych ar yr awyrennau yn mynd heibio dros y dinasoedd a ymwelodd â hwy ar hyd y byd, gan freuddwydio am ei 'con chim airlines' ei hun a gwenu’r giglo melys hwnnw a ddaeth mor naturiol iddo. Roedd ganddo’r chwilfrydedd pur yna, y math o feddwl disglair a oedd yn meddwl am fanylion bychain technoleg a chodiadau cwmwl, ond yr un pryd, roedd ei galon yn llawer mwy na’i ddeallusrwydd. Roedd ganddo’r gallu anhygoel hwn i deimlo dros bobl eraill, i fyw gyda gofal dwfn am ei deulu, am ei frawd Ryan, ac am ei riant Alan a Thao.

Ond rhaid inni fod yn onest. Mae yna adegau pan fydd y daith hon yn teimlo’n drwm iawn. Alan a Thao, Ryan, rwy’n gwybod y ffordd y mae’r distawrwydd yn gallu llenwi’r ystafell pan fyddwch chi’n cofio’r eiliadau hynny a rennoch gyda Benjamin. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Mae’r hiraeth, y dagrau distaw pan fydd y nos yn dywyll, yn dystiolaeth o’r cariad mawr a roesoch iddo ac a dderwsoch ganddo. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig na pheidio â theimlo’r golled. Mae’r hiraeth hwnnw yn lle yn eich calonnau sy’n dal i fod yn berthnasol, yn dal i ddal ei enw yn ddiogel.

Ac os oes rhywun ohonoch yn cwestiynu yn y distawrwydd—yn meddwl a wnaethoch chi ddigon, neu’n dal baich o hunan-gyhuddo—gwrando ar wirionedd Duw heddiw. Nid oes neb i’n bai; mae yna bethau yn y byd hwn sydd y tu hwnt i’n rheolaeth ni, ac ni allai unrhyw wyliadwriaeth ddynol fod wedi newid y cwrs. Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw. Mae Duw yn eich caru chi yn eich poen, yn eich dal chi pan fyddwch chi’n teimlo’n wan, ac nid yw byth yn eich cyhuddo.

Dyma lle mae’r trobwynt yn dod yn yr Efengyl. Mae Iesu yn gofyn: 'A fethiff Duw â sicrhau hawddfraint ei ddewis-bobl sy’n gweddieist ddydd a nos atno?' Mae’r goleuni yn torri trwy’r tywyllwch pan fyddwn yn sylweddoli nad yw ein gweddïau, ein dagrau, a’n hiraeth yn cael eu colli. Maent i gyd wedi’u casglu yn nwylo’r Tad. Cofiwch y cynnig hwnnw a wnaeth Benjamin pan oedd yn ddeuddeg oed, pan ddywedodd wrth ei rieni ei fod yn barod i roi ei holl gynilion i helpu ei ewythr William a oedd yn dioddef. Ni thorrodd y blwch erioed, nid oedd angen yr arian, ond y cynnig ei hun—y bachgen a oedd, yn ddi-flewyn-ar-dafod, yn dymuno rhoi popeth yr oedd wedi’i arbed i helpu rhywun arall—dyna oedd gwir ysbryd Ben. Roedd yn rhoi heb ofyn am ddim yn ôl. Ac mae’r cariad hwnnw y bu’n byw ynddo yn parhau i ffinio ac i ddyfrhau’r byd hwn. Meddyliwch am y ffynnon lân a godwyd yn ei enw yn Cà Mau, yn dod â dŵr byw i’r rhai oedd ei angen; mae’r cariad hwnnw’n parhau i lifo, yn union fel ocean— Đại Dương — y môr mawr a ddwetseithir gan ei enw canol.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi a Ben wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o fydoedd a breuddwydion gyda’n gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, neu pan fydd y cof yn mynd yn ôl at y chwerthin a’r teithiau a gawsom, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu o’r daith hon. Mae ei wên, ei ysbrydoliaeth, a’r cariad hwnnw sy’n cysylltu’r teulu hwn yn parhau i ddisgleirio yn dy galon. Parha i fod yn ddewr, parha i edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol iddo ef. Mae Ben yn edrych arnat ti gyda balchder mawr, ac mae’n aros amdanoch chi oll yn nhŷ’r Tad.

I bawb ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich yn eich calonnau, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych ar ben eich hun. Rydych chi wedi caru gyda phopeth a allai calon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n byw yn ei bresenoldeb tragwyddol. Mae Ben yn ddiogel, yn gwenu, ac yn gweithio fel angel yn y wledd nefol.

Beth allwn ni ei cario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Gair caredig, gweddi ddistaw, neu help i rywun sy’n dlawd—dyna’r ffordd y mae ein ffydd yn byw. Ac wrth i chi gamu allan i olau’r dydd, gadewch i heddwch Duw lenwi eich calonnau, gan wybod fod y cariad yn dragwyddol a bod Ben yn aros amdanoch chi. Amen.