Dydd Gwener yr Wythfed Wythnos ar Hugain yn yr Amser Cyffredin

Pan fyddwn ni’n sefyll ar y traeth ac yn gweld y cymylau yn ymgasglu yn y gorllewin, rydym yn gwybod yn reddfol beth sydd i ddod. Mae’r gwynt yn troi, mae’r aer yn oeri, ac rydym yn dweud, 'Bydd hi’n bwrw glaw.' Mae’n ddarllen syml o arwyddion y byd. Ond yn yr Efengyl heddiw, mae Iesu yn ein herio ni gyda chwestiwn sy’n taro’n ddyfnach na’r tywydd: 'Pam nad ydych chi’n gwybod sut i ddehongli’r amser presennol?'

Meddyliwch am y ddelwedd honno o’r awyr. Mae’n ddelwedd o ddisgwyl. Mae’n ddelwedd o fod yn sylwgar. Benjamin Vo, ein Ben annwyl, oedd y bachgen hwnnw a oedd bob amser yn edrych ar yr awyr, nid yn unig am law, ond am ryfeddod. Cofiwch y ffordd y byddai’n eistedd, yn aml gyda’i dad, yn gwylio’r awyrennau yn codi ac yn glanio. Roedd ei chwilfrydedd am awyrennu—y Boeing 737 hwnnw a oedd yn dal ei ddychymyg—yn fwy na dim ond diddordeb mewn technoleg. Roedd yn ffordd o ddeall sut mae’r byd yn cysylltu, sut mae pethau mawr yn codi o’r ddaear i gyffwrdd yr awyr. Pan oedd Ben yn siarad am ei gwmni breuddwydiol, 'Con Chim Airlines', roedd wên ar ei wyneb a oedd yn dweud ei fod yn gweld rhywbeth y mae llawer ohonom yn ei golli yn ein prysurdeb: roedd yn gweld y posibiliadau o hedfan, o symud, o fod yn rhan o rywbeth mwy.

Ond rhaid inni fod yn onest. Mae’r amser presennol, y presennol hwn y mae Iesu yn sôn amdano, weithiau’n teimlo’n drom. Mae’n teimlo’n unig. Alan a Thao, rwy’n gwybod y bwlch hwnnw yn y tŷ. Rwy’n gwybod y ffordd y mae’r hiraeth yn dod fel gwynt o’r de—weithiau’n boeth o ddiffyg, weithiau’n oer o ddistawrwydd. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig; mae’n gweithio yn y dagrau. Mae’r hiraeth hwnnw’n brawf o’r cariad enfawr a roesoch i Ben, cariad sy’n dal i fod yn fyw yn eich calonnau bob eiliad.

Ac yna, mae Iesu yn dweud rhywbeth sy’n ymddangos yn llym: 'Os ydych chi’n mynd gyda’ch gwrthwynebydd at y barnwr, gwnewch ymdrech i setlo’r mater ar y ffordd.' Mae’n sôn am gymodi. Mae’n sôn am ddatrys y pethau sy’n ein dal ni. Weithiau, rydym yn cario baich o hunan-gyhuddo. 'A wnes i ddigon? A allwn i fod wedi gweld rhywbeth?' Gwnewch hyn yn hysbys i chi heddiw: nid ydych chi ar fai. Nid yw Duw yn eich cyhuddo chi o ddim. Nid yw salwch yn gosb; nid yw’n rhywbeth y gallech chi ei atal. Mae’r cwestiwn hwnnw a ofynnodd y disgyblion i Iesu am y dyn a anwyd yn ddall—'Pwy a bechodd?'—yn cael ei ateb yn glir: 'Na’r dyn hwn, na’i rieni.' Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw. Mae Ben yn ddiogel, ac mae eich cariad chi wedi’i selio yn nwylo’r Tad.

Cofiwch y foment pan gynigiodd Ben ei holl gynilion i helpu ei ewythr William. Nid oedd angen iddo wneud hynny. Nid oedd neb wedi gofyn iddo. Ond roedd ei galon eisoes wedi dysgu iaith y nefoedd. Roedd yn cynnig popeth a oedd ganddo, heb ofyn am ddim yn ôl. Dyna’r math o gariad sy’n torri pob wal. Dyna’r math o gariad sy’n ein gwneud ni’n 'aelodau o dŷ Duw', fel y mae Paul yn ysgrifennu yn yr Effesiaid. Mae’r weithred honno—y cynnig hwnnw o gariad—yn parhau i fyw. Mae’n rhan o’r hyn sy’n cynnal y byd heddiw. Mae’n arwydd bod y cariad a roesoch i Ben, y cariad a ddysgodd ef, yn dal i lifo yn y byd.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o eiliadau o chwerthin, y ffordd y byddai eich bywydau’n cydblethu. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu. Mae ei ysbryd, ei wên, a’r cariad hwnnw a rannoch yn rhan o’r golau sy’n dal i ddisgleirio yn y teulu hwn. Parha i fod yn ddewr, parha i archwilio’r byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol i Ben. Mae ei wên yn dal i fod gyda thi.

I’r rhai ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich y cwestiynau 'pam' neu’r dryswch a ddaw gyda cholled o’r fath, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych yn gyfrifol am y boen hon. Nid yw Duw yn eich cyhuddo chi o ddim. Rydych chi wedi caru Benjamin gyda’r holl gariad sy’n bosibl i galon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw; nid oes dim a allech chi ei wneud i atal y storm hon, ond mae popeth a wnaethoch i garu Ben yn dal i fyw yn y nefoedd. Mae’n ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y man lle nad oes mwy o hiraeth, dim ond llawenydd anfeidrol.

Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y dydd, gadewch i heddwch Duw—yr hwn sy’n gallu gwneud llawer mwy nag y gallwn ni ei ofyn neu ei feddwl—lenwi eich calonnau. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, ac mae Ben yn aros amdanoch chi, yn gwenu o’r nefoedd. Amen.