Dydd Sadwrn y Seithfed Wythfed ar Hugain mewn Amser Cyffredin

Eisteddwch am eiliad a meddwl am y ffordd y mae plentyn yn edrych ar fap o’r byd, neu’n dal darn o bapur y mae wedi llunio cynllun arno. Nid yw’n gweld llinellau neu ffiniau; mae’n gweld posibiliadau. Wrth i ni sefyll yma heddiw yn nhŷ Duw, mae’r Ysgrythyr yn ein dwyn i mewn i le o ddatguddiad dwfn. Gwrandewch ar yr hyn a ddywed yr Apostol Paul wrth y Galatiaid yn y darlleniad cyntaf: 'Oherwydd trwy ffydd y mae pob un ohonoch yn blant i Dduw yn Ghrist Iesu.' Ac yna mae’n ychwanegu llinell rhyfeddol, llinell sy’n gorchuddio popeth: 'Oherwydd y rhai ohonoch a fedyddiwyd i Grist, rydych wedi eich gwisgo â Christ.'

Meddyliwch am y ddelwedd honno. Y ddelwedd o gael eich gwisgo. Fel rhywun yn tynnu am doiled neu got gynnes amdano ar fore oer, mae Paul yn dweud bod Crist ei hun yn fantell dros ein heinio. Pan fyddwn ni’n edrych ar fywydau y rhai a garwn, dyma’r unig ffordd i ddeall y ffordd y buant yn cerdded ar y ddaear. Meddyliwch am Benjamin. Pan oedd Ben yn eistedd gartref, yn gweithio ar ei godio, neu’n siarad am y byd gyda’r fath chwilfrydedd disglair, roedd rhywbeth yn ei ysbryd a oedd yn dangos ei fod yn perthyn i rywle llawer mwy na’r ddaear hon. Cofiwch y ffordd y byddai’n rhannu ei feddwl, neu’r chwerthin tawel a ddaeth mor naturiol pan fyddai’n siarad am ei brosiectau, fel yr awyrennau yr oedd wrth ei fodd yn eu dychmygu. Nid oedd hynny’n ddim ond diddordeb; roedd yn adlewyrchiad o galon a oedd yn edrych i fyny, yn edrych allan, ac yn ceisio deall y mawrhad.

Ond rhaid inni fod yn onest am y ffordd y mae bywyd weithiau yn cynnig cwestiynau caled i ni. Mae’n hawdd inni ddechrau meddwl am y rhwystrau, y pellter, y distawrwydd sy’n dod pan fydd rhywun annwyl yn mynd adref at Dduw. Alan a Thao, rwyf am siarad â chi yn y distawrwydd hwn, yn y tŷ hwnnw sy’n dal i ddal ei gof, ei eiriau, a’i bresenoldeb. Pan fydd y bore yn dod, a chi’n cofio’r ffordd y byddai’n dod i lawr y grisiau, mae’r hiraeth yn ddwfn. Rydych chi wedi caru mor ddwfn, wedi rhoi popeth i sicrhau bod ei fywyd yn llawn o olau ac antur.

Ond edrychwch ar yr hyn y mae Iesu yn ei ddweud yn yr Efengyl heddiw. Mae rhywun yn y dorf yn gweiddi allan, yn moli’r fam a’u cario ac a’i magodd. Ac mae Iesu yn troi’r sylw at rywbeth llawer mwy: 'Yn hytrach, gwyn eu byd y rhai sy’n gwrando ar air Duw ac yn ei gadw.' Yn y fan hon, mae’r gwynt yn troi. Nid yw Iesu yn dweud bod y cysylltiad dynol yn ddim; mae’n dweud bod pob cysylltiad gwirioneddol wedi’i angori yn y gair hwnnw, yn y ffydd honno sy’n byw y tu hwnt i farwolaeth.

Cofiwch yr hyn a ddigwyddodd pan oedd Ben yn meddwl am bobl eraill. Fel y tro hwnnw pan oedd eisiau cynnig ei gynilion i helpu ei ewythr a oedd yn dioddef—heb ofyn am ddim, heb feddwl am ei hun, ond yn syml, eisiau rhoi popeth a oedd ganddo. Dyna galon a oedd eisoes wedi dysgu iaith y nefoedd. Ni fethodd Ben ddim; roedd ei garedigrwydd yn llifo o’r un ffynnon y mae Duw yn ei hagor i ni i gyd.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi hefyd. Rydych chi wedi rhannu cymaint, y teithiau, y sgyrsiau, y chwerthin, y ffordd y gwnaethoch chi sefyll ochr yn ochr yn y byd hwn. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, cofia fod y gair hwnnw y mae Iesu yn sôn amdano—y gair sy’n dod â bywyd—yn dal i dy gynnal. Mae dy frawd yn rhan o’r stori honno sydd yn nhŷ Duw. Peidiwch ag ofni parhau i fyw, i garu, ac i edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd a ddaeth trwy Ben.

Ac i bawb ohonoch sy’n gwrando o bell, y rhai sy’n cario croes trwm heddiw, y rhai sy’n teimlo bod y nefoedd yn bell: gwrandewch ar yr addewid. 'Nid oes Iddew nac Groegwr... oherwydd un ydych chi oll yng Nghrist Iesu.' Rydych chi wedi eich cynnwys yn y cariad hwnnw. Nid oes neb ar goll yn nhŷ’r Tad.

Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun sydd mewn angen, yn union fel y byddai Ben wedi ei wneud. Offrymwch hi mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y diwrnod, gadewch i heddwch Duw, yr hwn sy’n cofio ei gyfamod am byth, lenwi eich calonnau. Amen.