Dydd Iau y Pumfed Wythnos ar Hugain yr Amser Cyffredin

Pan fyddwch chi’n sefyll ar lan y môr neu’n edrych i fyny at y gorwel pell, mae rhywbeth yn eich ysbryd sy’n ymestyn y tu hwnt i’r hyn y gall llygaid ei weld. Mae eich meddwl yn dechrau meddwl am y lled, y hyd, y dyfnder, a’r uchder. Yn y darlleniad cyntaf heddiw, mae’r Apostol Paul yn penlinio o flaen y Tad ac yn gweddïo y gallai’r rhai sy’n credu gael y nerth i ddeall yr hyn sy’n annhraethadwy: 'cael y nerth i ddeall gyda’r holl saint beth yw’r lled a’r hyd a’r uchder a’r dyfnder, ac i wybod cariad Crist sy’n llawer mwy na gwybodaeth.' Meddyliwch am yr ddelwedd honno—nid waliau tynn, ond gofod sy’n agor hyd at yr anfeidrol. Mae Paul yn siarad am wreiddiau sy’n mynd i lawr yn ddwfn i bridd cariad, fel coeden gadarn sy’n dal ei thir hyd yn oed pan fydd y gwynt yn oer.

Roedd Benjamin Vo, ein Ben annwyl, yn byw ei fywyd byr gyda’r union fath hwnnw o chwilfrydedd ehangach. Nid oedd ei feddwl wedi’i gyfyngu i ddosbarth na llyfr; roedd yn edrych ar y byd fel rhwydwaith enfawr o bosibiliadau. Cofiwch y ffordd y byddai’n eistedd, yn llawn bywyd a disgleirdeb, yn codio ar ei GitHub, yn ymchwilio i fyd AWS a thechnoleg, neu’n gwrando ar ei dad yn adrodd storïau gyda’r wên fach ddistaw honno. Roedd gand theimlad o ryfeddod. Pan fyddai’n siarad am ei gwmni teithio breuddwydiol, 'Con Chim Airlines', roedd ei lygaid yn disgleirio oherwydd ei fod yn gweld byd a oedd yn gysylltiedig, byd a allai hedfan dros unrhyw rwystr. Roedd yn blentyn a ddeallodd yn ddwfn sut i edrych tu hwnt i’r wyneb.

Ond rhaid inni fod yn onest â’n hunain cyn y gallwn ni dderbyn y cysur llawn. Mae yna ddyddiau pan fydd yr hiraeth yn dod fel ton drom, pan fydd y tŷ yn teimlo’n dawel iawn, ac mae’r cadeiriau gwag yn galw enw Ben. Alan a Thao, rwy’n gwybod y bwlch hwnnw. Rwy’n gwybod y ffordd y mae’r wawr yn gallu dod â hiraeth sy’n debyg i grafanc yn y frest. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig; mae’n gweithio yn y dagrau. Mae’r hiraeth rydych chi’n ei deimlo yn brawf o’r cariad enfawr a roesoch i Ben, cariad sy’n dal i fod yn fyw yn eich calonnau bob eiliad o’r dydd.

Ac yna, yn yr Efengyl heddiw, mae Iesu yn dweud geiriau sy’n ein taro ni mewn ffordd sy’n peri i ni feddwl yn ddyfnach: 'Yr wyf fi wedi dod i roi tân ar y ddaear, a mor ddrwg gen i nad yw eisoes yn llosgi!' Dyma’r trobwynt, yr hinge. Nid yw’r tân hwnnw yn ddinistr; y tân hwnnw yw cariad pur Duw, y tân sy’n purhau, y tân sy’n llosgi drwy bob cadwyn o farwolaeth a phrofedigaeth. Mae Iesu yn sôn am y bedydd y mae’n rhaid id Grist fynd drwyddo—y groes, y dioddefaint, y ffordd y mae cariad yn mynd i’r pen draw er mwyn i ni gael ein rhyddhau. Wrth i ni edrych ar fywyd Ben, rydym yn gweld fflach o’r un tân hwnnw: cariad a oedd mor ddi-flewyn-ar-dafod, mor llawn o ddaioni, fel pan ofynnwyd iddo, roedd yn barod i roi popeth a oedd ganddo. Cofiwch y foment honno pan ddywedodd wrth ei rieni ei fod am roi ei holl gynilion i helpu ei ewythr William a oedd yn dioddef o ddau strôc. Nid oedd angen iddo wneud hynny, ac ni dorrodd y blwch erioed, ond y bwriad hwnnw—y galon honno a oedd eisiau rhoi popeth heb ofyn am ddim yn ôl—dyna oedd gwir ysbryd y tân y mae Iesu yn sôn amdano.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o eiliadau o chwerthin, y ffordd y byddai eich bywydau’n cydblethu. Pan fyddi di’n teimlo’n unig neu pan fydd y meddwl yn mynd yn ôl at y dyddiau pan oeddech chi’n chwarae neu’n teithio gyda’n gilydd, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu. Mae ei ysbryd, ei wên, a’r cariad hwnnw a rannoch yn rhan o’r golau sy’n dal i ddisgleirio yn y teulu hwn. Parha i fod yn ddewr, parha i archwilio’r byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol i Ben.

I’r rhai ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich y cwestiynau 'pam' neu’r dryswch a ddaw gyda cholled o’r fath, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych yn gyfrifol am y boen hon. Nid yw Duw yn eich cyhuddo chi o ddim. Rydych chi wedi caru Benjamin gyda’r holl gariad sy’n bosibl i galon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw; nid oes dim a allech chi ei wneud i atal y storm hon, ond mae popeth a wnaethoch i garu Ben yn dal i fyw yn y nefoedd. Mae’n ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y man lle nad oes mwy o hiraeth, dim ond llawenydd anfeidrol.

Beth allwn ni ei cario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y dydd, gadewch i heddwch Duw—yr hwn sy’n gallu gwneud llawer mwy nag y gallwn ni ei ofyn neu ei feddwl—lenwi eich calonnau. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, ac mae Ben yn aros amdanoch chi, yn gwenu o’r nefoedd. Amen.