Dydd Llun Degfed Dydd ar Hugain yr Wyddor Gyffredin

Eisteddwch am eiliad, a meddyliwch am y pethau syml sy’n aros ar ôl pan fydd rhywun yn gadael ystafell. Efallai ei fod yn gwpwl o esgidiau wedi’u gadael yn daclus ger y drws, neu lyfr agored ar fwrdd cegin lle gadawodd rywun ef tra roedd yn chwilio am rywbeth arall. Mae pethau bach o’r fath yn siarad â ni yn ddistaw. Nid ydynt yn gofyn cwestiynau mawr; dim ond bod yna y maent, yn dal y cof am fywyd a oedd yno, am bresenoldeb a lenwai’r gofod â gwên a chwerthin. Wrth i ni ymgynnull yma heddiw, dewch i ddal y delweddau hyn yn nes at ein calonnau, nid mewn galar sy’n gwywo, ond mewn cof sy’n fyw.

Edrychwch ar y ddelwedd honno o’r goeden yn y Salm—coeden wedi’i phlannu ger rhedlif o ddŵr byw, sy’n dwyn ffrwyth yn ei thymor ac na fydd ei dail byth yn gwywo. Dyna fdelwedd o fywyd sy’n cael ei gynnal o’r tu mewn allan, nid gan ei nerth ei hun yn unig, vaid gan ffynhonnell ddyfnach o lawenydd a chraidd. Mae’r goeden honno’n sefyll yn ddistaw ac yn ddi-sigl, yn derbyn yr hyn a roddir iddi ac yn ei roi allan fel ffrwyth i’r byd. Wrth i ni wrando ar yr Apostol Paul yn ysgrifennu at yr Effesiaid, mae’n ein galw ni i fod yn efelychwyr o Dduw, yn blant anwyl sy’n bywydu mewn cariad, 'fel y carodd Crist ninnau a rhoi ei hun drosom fel offrwm a thafledigaeth i Dduw.' Dyma’r ffordd y mae bywyd yn parhau i ddwyn ffrwyth hyd yn oed pan fydd tymhorau’r byd yn newid.

Ond rhaid inni fod yn onest â’n hunain cyn y gall y geiriau hyn lanio yn ein cythreku. Mae yna ddyddiau pan fydd y tŷ yn teimlo’n rhy ddistaw, pan fydd yr hiraeth yn dod fel ton drom sy’n llenwi pob cornel. Alan a Thao, rwy’n gwybod y bwlch hwnnw, y ffordd y mae absenoldeb yn gallu gwneud i bob eiliad deimlo’n drymach. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno na rhagrithio bod y byd yn hawdd. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig; mae’n gweithio yn y dagrau. Mae’r hiraeth rydych chi’n ei deimlo yn dystiolaeth ddiymwad o’r cariad enfawr a roesoch i Benjamin, cariad sy’n dal i fod yn fyw, yn ddi-dor, ac yn ddiogel yn nwylo’r Tad.

Ac yna, yn yr Efengyl, rhaid inni aros am eiliad wrth y synagog ar y Saboth. Mae Iesu yn gweld y fenyw honno oedd wedi bod yn grwm ers deunaw mudiad—merch Abraham yr oedd ei chorff wedi bod yn llwythog o rwymau, heb allu edrych i fyny i’r awyr. Pan mae Iesu yn ei gweld, nid yw’n edrych ar y rheolau o ddim; mae’n gweld y person. Mae’n dweud y geiriau syml hwnnw: 'Wraig, fe’ch rhyddhawyd oddi wrth eich gwendid.' Ac yn syth, safodd yn syth ac ogleddu Duw. Dyma’r trobwynt, yr eiliad lle mae golau yn torri trwy’r tywyllwch. Meddyliwch am y ffordd y byddai Ben bob時は yn edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd disglair hwnnw. Roedd yn blentyn a ddeallodd fod bywyd i’w archwilio, o’r codio ar GitHub a’r dyheadau am dechnoleg nesaf i’r sgyrsiau bywiog a’r syniad hwnnw o greu ‘con chim airlines’ a ddaeth a chibyn o wên i’w wyneb bob tro y byddai’n siarad am yr awyr. Roedd yn blentyn a ddysgodd gynifer ohonom i edrych i fyny, i weld y posibiliadau y tu hwnt i’r waliau cul.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o eiliadau o chwerthin, y ffordd y byddai eich bywydau’n cydblethu wrth i chi archwilio’r byd a rhannu breuddwydion gyda’n gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, neu pan fydd y cof yn mynd yn ôl at y teithiau a’r chwerthin a rannoch, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu o’r daith hon. Mae ei wên, ei ysbritoliaeth, a’r cariad hwnnw sy’n cysylltu’r teulu hwn yn parhau i ddisgleirio. Parha i fod yn ddewr, parha i edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol iddo ef. Mae Ben yn edrych i lawr arnat ti gyda balchder mawr, fel teithiwr yn edrych o ffenestr awyren ar y tir isod.

I bawb ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich hiraeth neu ddistawrwydd yn eich bywydau, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych ar ben eich hun. Rydych chi wedi caru gyda’r holl gariad sy’n bosibl i galon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o unrhyw faich o hunan-gyhuddo neu dristwch gormodol; mae popeth a wnaethoch i garu Ben yn ddiogel yn y nefoedd. Mae ef yn ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y man lle nad oes mwy o hiraeth, dim ond llawenydd pur, tra bod ei gof yn parhau i ddwyn ffrwyth yma ar y ddaear drwy bob gweithred o garedigrwydd y gwnewch chi yn ei enw.

Beth allwn ni ei cario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y dydd, gadewch i heddwch Duw—yr hwn sy’n gallu gwneud llawer mwy nag y gallwn ni ei ofyn neu ei feddwl—lenwi eich calonnau. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, ac mae Ben yn aros amdanoch chi, yn gwenu o’r nefoedd. Amen.