Dydd Sadwrn yn yr Trydedd Wythnos ar Bymtheg o’r Amser Cyffredin

Eisteddwch am eiliad a meddyliwch am y ffordd y mae rhywun yn paratoi lle i westeion. Efallai eich bod wedi gweld hyn yn eich cartref eich hun—y ffordd y mae rhywun yn trefnu’r cadeiriau, yn gwirio fod popeth yn edrych yn daclus, neu’r ffordd y mae rhywun yn ceisio sicrhau bod y sedd orau ar gael ar gyfer y gwestai mwyaf pwysig. Mae’n ymddygiad dynol mor gyffredin. Rydym yn hoffi cael ein cydnabod. Rydym yn hoffi teimlo ein bod yn perthyn i’r lle cywir, yn y safle cywir, yn y golau cywir. Ond yn yr Efengyl heddiw, mae Iesu yn ein gwahodd i edrych ar y drefn hon o’r newydd, trwy lens sy’n gwrthdroi popeth yr ydym yn ei feddwl am lwyddiant a statws.

Mae Iesu yn sylwi ar y gwesteion yn dewis y lleoedd anrhydeddus. Ac yn lle eu beirniadu’n llym, mae’n cynnig darlun o wledd lle mae’r un sy’n cymryd y lle isaf yn cael ei wahodd i symud i fyny. 'Oherwydd pob un sy’n ei ddyrchafu ei hun, fe’i darostyngir; a’r hwn sy’n ei ddarostyngu ei hun, fe’i dyrchefir.' Mae’n ddelwedd o’r deyrnas. Nid yw’r wledd hon yn ymwneud â phwy sy’n gwybod y ffordd orau i’r prif fwrdd, ond pwy sy’n ddigon agored i dderbyn gwahoddiad y gwesteiwr. Mae’n ddelwedd o’r hyn y mae Duw yn ei wneud i ni bob dydd: mae’n ein gwahodd ni i’r bwrdd, nid oherwydd ein bod ni’n bwysig, ond oherwydd ein bod ni’n cael ein caru.

Meddyliwch am Benjamin Vo. Roedd Ben yn fachgen a ddeallodd y ddeinameg hon yn reddfol, er na fyddai efallai wedi defnyddio’r geiriau hyn. Roedd ganddo feddwl disglair, yn gallu llywio byd cymhleth technoleg a chodiadau, ond ei galon oedd y rhan fwyaf disglair o’i gyfanrwydd. Roedd yn fachgen a allai fod yn gwbl fodlon eistedd yn y cefn, yn gwylio’r awyrennau hynny y’i carai gymaint, yn giglo dros y syniad o’i gwmni awyr ei hun, 'con chim airlines'. Nid oedd angen iddo fod yn ganolbwynt y byd; roedd yn hapus i fod yn rhan o’r daith, yn rhan o’r teulu, yn rhan o’r llawenydd syml o fod gyda’i dad, ei fam, a’i frawd Ryan. Roedd ei ddoethineb yn gorwedd yn ei allu i werthfawrogi’r hyn oedd o’i gwmpas, heb orfod hawlio lle o anrhydedd.

Ond rhaid inni fod yn onest â’n hunain cyn y gall y geiriau hyn lanio yn ein calonnau. Mae yna ddyddiau pan fydd y bwrdd yn teimlo’n rhy wag. Pan fydd y sedd honno lle’r oedd Ben yn arfer eistedd yn teimlo’n drom, ac y mae’r distawrwydd yn y tŷ yn swnio’n llawer cryfach na unrhyw eiriau y gallaf i eu dweud. Alan a Thao, Ryan, rwy’n gwybod y ffordd y mae’r absenoldeb yn gallu gwneud i bob eiliad deimlo’n llwythog. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig. Mae’r hiraeth hwnnw, y dagrau hynny sy’n disgyn yn ddistaw pan fydd y byd yn cysgu, yn dystiolaeth ddiymwad o’r cariad enfawr a roesoch i Benjamin. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, yn ddi-dor, ac yn ddiogel yn nwylo’r Tad. Mae’r hiraeth hwnnw yn rhan o’r ffordd y mae Duw yn eich dal chi nawr.

Ac yna, yn y darlleniad cyntaf, mae Sant Paul yn ysgrifennu at y Philippiaid: 'Oherwydd i mi, bywyd yw Crist, a marwolaeth yw elw.' Mae Paul yn siarad o ddyfnder y profiad o fod yn rhan o’r wledd honno y mae Iesu’n ei haddurno. Mae’n dweud ei fod yn teimlo’n rhwygiedig rhwng yr awydd i fod gyda Christ—sy’n llawer gwell—a’r angen i aros er mwyn y rhai y mae’n eu caru. Dyma’r trobwynt, yr eiliad lle mae’r goleuni’n torri trwy’r tywyllwch. Nid yw Paul yn ofni’r dyfodol oherwydd ei fod yn gwybod pwy sy’n dal y gwahoddiad. Mae’n gwybod bod yr un a ddechreuodd y gwaith da yn ei fywyd yn mynd i’w gwblhau. Mae’r un peth yn wir i Benjamin. Mae’r gwaith da y mae Duw yn ei ddechrau yn ein plant, yn ein teuluoedd, ac yn ein calonnau, yn waith sy’n parhau y tu hwnt i ffiniau’r amser hwn.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o eiliadau o chwerthin, y ffordd y byddai eich bywydau’n cydblethu wrth i chi archwilio’r byd a rhannu breuddwydion gyda’n gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, neu pan fydd y cof yn mynd yn ôl at y teithiau a’r chwerthin a rannoch, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu o’r daith hon. Mae ei wên, ei ysbrydoliaeth, a’r cariad hwnnw sy’n cysylltu’r teulu hwn yn parhau i ddisgleirio. Parha i fod yn ddewr, parha i edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol iddo ef. Mae Ben yn edrych i lawr arnat ti gyda balchder mawr, fel teithiwr yn edrych o ffenestr awyren ar y tir isod.

I bawb ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich hiraeth neu gwestiynau yn eich calonnau, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych ar ben eich hun. Rydych chi wedi caru gyda’r holl gariad sy’n bosibl i galon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o unrhyw faich o hunan-gyhuddo neu dristwch gormodol; mae popeth a wnaethoch i garu Ben yn ddiogel yn y nefoedd. Mae ef yn ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y man lle nad oes mwy o hiraeth, dim ond llawenydd pur, tra bod ei gof yn parhau i ddwyn ffrwyth yma ar y ddaear drwy bob gweithred o garedigrwydd y gwnewch chi yn ei enw. Mae’r cariad hwnnw yn llifo fel dŵr byw, yn union fel y ffynnon a adeiladwyd yn ei enw i helpu’r rhai sydd mewn gwir angen, gan sicrhau bod ei gariad yn parhau i ddyfrhau’r ddaear.

Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Efallai mai gair caredig yw hwnnw, efallai mai gweddi ddistaw dros rywun arall, efallai mai dim ond bod yn bresennol i rywun sy’n dioddef. Mae’r holl weithredoedd hyn yn rhan o’r wledd y mae Crist yn ei ddal at ei gilydd. Ac wrth i chi gamu allan i olau y dydd, gadewch i heddwch Duw—yr hwn sy’n casglu ei blant dan ei adenydd—lenwi eich calonnau. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, ac mae Ben yn aros amdanoch chi, yn gwenu o’r nefoedd. Mae’r wledd yn barod, ac mae’r cariad yn dragwyddol. Amen.