Gŵyl yr Apostolion Simon a Jwdas

Eisteddwch am eiliad, a meddyliwch am y ffordd y mae sylfaen tŷ yn cael ei osod. Pan fyddwch yn gwylio adeilad yn codi, yn enwedig y math o strwythurau enfawr y byddai Ben mor hoff o’u hastudio—y tyrau dur, y pontydd, y hangarau awyrennau hynny lle mae’r Boeing 737 yn gorffwys—nid yw’r sylfaen yn rhywbeth y mae neb yn edrych arno bob dydd. Mae wedi’i gladdu yn y ddaear. Mae wedi’i guddio. Ond heb y sylfaen honno, ni allai’r dur godi i’r awyr. Heb y sylfaen honno, ni allai’r strwythur wrthsefyll y gwynt na’r storm. Mae’n ddistaw, mae’n ddi-symud, ac mae’n dal popeth arall i fyny.

Yn y darlleniad cyntaf heddiw, mae Sant Paul yn defnyddio’r ddelwedd hon i ddisgrifio ein bywydau ninnau. Dywed wrth yr Effesiaid, ac wrth bob un ohonom: 'Rydych yn aelodau o dŷ Duw, wedi eich adeiladu ar sylfaen yr Apostolion a’r proffwydi, a Christ Iesu ei hun yn gonglfaen.' Meddyliwch am hynny. Nid ydym yn grwpiau o bobl ar hap yn crwydro drwy’r byd. Rydym yn rhan o adeilad byw. Rydym yn cael ein cyd-blethu, carreg wrth garreg, mewn teml sanctaidd. Ac yn y canol, yn y pwynt lle mae popeth yn cyfarfod ac yn cael ei ddal at ei gilydd, mae Crist.

Mae Benjamin Vo yn gwybod y gwirionedd hwn yn well na neb arall nawr. Roedd Ben yn fachgen a oedd yn caru’r syniad o strwythurau. Roedd ei feddwl yn un a oedd yn mwynhau logeg, y ffordd y mae systemau’n gweithio, y ffordd y mae codio ar GitHub yn creu rhywbeth o ddim byd. Roedd yn hoffi’r ffordd y mae pethau’n cyd-fynd. Cofiwch y ffordd y byddai’n edrych ar y byd, gyda’r chwilfrydedd disglair hwnnw, yn ceisio deall sut mae popeth yn gweithio. Roedd yn fachgen a oedd yn byw yn y presennol, yn mwynhau’r symlrwydd o eistedd gyda’i dad, yn gwylio’r awyrennau hynny yn codi i’r awyr, yn breuddwydio am 'con chim airlines'. Roedd yna lawenydd pur yn ei wên, wên a oedd yn dangos ei fod yn gartrefol yn y byd hwn, ond roedd ei galon bob amser yn barod i archwilio’r hyn sydd y tu hwnt.

Ond rhaid inni fod yn onest â’n hunain cyn y gall y geiriau hyn lanio yn ein calonnau. Mae yna ddyddiau pan fydd y tŷ yn teimlo’n wag. Mae yna ddyddiau pan fydd y bwlch yn drom, pan fydd y distawrwydd yn y gegin yn swnio’n llawer cryfach na unrhyw eiriau y gallaf i eu dweud. Alan a Thao, rwy’n gwybod y ffordd y mae absenoldeb yn gallu gwneud i bob eiliad deimlo’n llwythog. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig; mae’n gweithio yn y dagrau. Mae’r hiraeth rydych chi’n ei deimlo yn dystiolaeth ddiymwad o’r cariad enfawr a roesoch i Benjamin, cariad sy’n dal i fod yn fyw, yn ddi-dor, ac yn ddiogel yn nwylo’r Tad. Mae’r hiraeth hwnnw yn rhan o’r sylfaen y mae Duw yn ei adeiladu yn eich bywydau nawr.

Ac yna, yn yr Efengyl, rydym yn gweld Iesu yn mynd i’r mynydd i weddïo. Treuliodd y noson gyfan mewn gweddi i Dduw cyn iddo ddewis ei Apostolion. Meddyliwch am Iesu yn y distawrwydd hwnnw, o dan y sêr, yn siarad â’r Tad am y rhai y byddai’n eu galw i’w ddilyn. Simon, Jwdas, y rhai a fyddai’n dod yn sylfaen i’r Eglwys. Nid oeddent yn berffaith. Roeddent yn ddynion syml, yn bysgotwyr, yn bobl a oedd yn gwneud camgymeriadau. Ac eto, Iesu a’u dewisodd. Iesu a’u galwodd. Dyma’r trobwynt, yr eiliad lle mae golau yn torri trwy’r tywyllwch. Mae Iesu yn ein galw ni hefyd. Mae’n ein galw ni i fod yn rhan o’r strwythur hwn, i fod yn rhan o’i deulu.

Ben, ein bachgen anwyl, roedd yn ddisgybl o chwilfrydedd a chariad. Cofiwch y foment honno pan ddywedodd wrthych, ei rieni, ei fod yn barod i roi ei holl gynilion i helpu ei ewythr William. Nid oedd angen iddo wneud hynny, ac ni thorrodd y blwch erioed—nid oedd y weithred yn ymwneud â’r arian, ond â’r galon. Roedd yn fachgen a oedd yn gwybod mai’r peth pwysicaf yn y byd yw bod yno i’r rhai rydym yn eu caru. Roedd ei gariad yn ddigymell, yn agored, ac yn llawn o’r un ysbryd â’r Apostolion a ddewisodd Iesu. Roedd yn byw yn y cariad hwnnw, ac mae’n parhau i fyw yn y cariad hwnnw nawr.

Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o eiliadau o chwerthin, y ffordd y byddai eich bywydau’n cydblethu wrth i chi archwilio’r byd a rhannu breuddwydion gyda’n gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, neu pan fydd y cof yn mynd yn ôl at y teithiau a’r chwerthin a rannoch, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu o’r daith hon. Mae ei wên, ei ysbrydoliaeth, a’r cariad hwnnw sy’n cysylltu’r teulu hwn yn parhau i ddisgleirio. Parha i fod yn ddewr, parha i edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol iddo ef. Mae Ben yn edrych i lawr arnat ti gyda balchder mawr, fel teithiwr yn edrych o ffenestr awyren ar y tir isod.

I bawb ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich hiraeth neu ddistawrwydd yn eich bywydau, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych ar ben eich hun. Rydych chi wedi caru gyda’r holl gariad sy’n bosibl i galon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o unrhyw faich o hunan-gyhuddo neu dristwch gormodol; mae popeth a wnaethoch i garu Ben yn ddiogel yn y nefoedd. Mae ef yn ddiogel yn nhŷ’r Tad, yn y man lle nad oes mwy o hiraeth, dim ond llawenydd pur, tra bod ei gof yn parhau i ddwyn ffrwyth yma ar y ddaear drwy bob gweithred o garedigrwydd y gwnewch chi yn ei enw.

Nid yw’r gwaith o adeiladu tŷ Duw byth yn gorffen. Mae’n parhau drwy’r gweithredoedd bach, ddistaw o gariad y gwnawn ni bob dydd. Efallai mai gair caredig yw hwnnw, efallai mai gweddi ddistaw dros rywun arall, efallai mai dim ond bod yn bresennol i rywun sy’n dioddef. Mae’r holl weithredoedd hyn yn rhan o’r strwythur y mae Crist yn ei ddal at ei gilydd. Mae Ben yn rhan o’r strwythur hwn. Mae’n rhan o’r sylfaen sy’n ein dal ni i fyny.

Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y dydd, gadewch i heddwch Duw—yr hwn sy’n gallu gwneud llawer mwy nag y gallwn ni ei ofyn neu ei feddwl—lenwi eich calonnau. Mae’r cariad hwnnw yn ddiogel, ac mae Ben yn aros amdanoch chi, yn gwenu o’r nefoedd. Mae’r sylfaen yn gadarn, ac mae’r cariad yn dragwyddol. Amen.