Yn enw'r Tad, a'r Mab, a'r Ysbryd Glân. Boed i ras a thangnefedd Duw ein Tad a'r Arglwydd Iesu Grist fod gyda chwi i gyd.
Arglwydd, trugarha wrthym. Crist, trugarha wrthym. Arglwydd, trugarha wrthym.
Pan edrychwn ar ddarn o arian, beth a welwn? Welwn ni ddim ond metel oer, wedi’i stampio â delwedd a gair sy’n dweud wrthym pwy sy’n berchen ar y byd hwn? Mae’r Pharisees yn yr Efengyl heddiw yn ceisio trapio Iesu gyda chwestiwn am dreth Caesar. Maent yn gofyn, 'A yw’n gyfreithlon talu’r dreth i Gesar ai peidio?' Mae’r gwestiwn yn ymddangos fel mater o arian a gwleidyddiaeth, ond mae Iesu, yn ei ddoethineb dwyfol, yn gweld y tu hwnt i’r coin. Mae’n gofyn, 'Ai delwedd pwy sydd arno?' Ac wrth iddynt ateb 'Cesar', mae’n rhoi’r ateb sy’n newid popeth: 'Rhowch i Gesar yr hyn sy’n perthyn i Gesar, ac i Dduw yr hyn sy’n perthyn i Dduw.'
Meddyliwch am y ddelwedd honno. Mae pob un ohonom wedi’n stampio â delwedd. Nid delwedd brenin daearol na llywodraethwr, ond delwedd y Creawdwr ei hun. Pan edrychwn ar wyneb ein gilydd, rydym yn edrych ar rywbeth sydd wedi’i farcio â sêl Duw. Mae’r ddelwedd honno yn ein hatgoffa ein bod ni’n perthyn i rywun llawer mwy na’r byd hwn. Benjamin Vo oedd bachgen a ddeallai rywbeth am y ddelwedd honno heb iddo hyd yn oed orfod ei ddatgan. Roedd ei fywyd yn adlewyrchiad o chwilfrydedd, o garedigrwydd, ac o’r math o ddoethineb a oedd yn ymestyn ymhell y tu hwnt i’w bymtheg mlynedd.
Cofiwch y ffordd y byddai Ben yn sefyll yn y lluniau hynny, weithiau mewn crys navy gyda sêr bach gwyn, weithiau’n dal ei frawd Ryan yn dynn, bob amser gyda’r wên gynnes honno. Roedd y wên honno yn arwydd o’r ddelwedd ddwyfol ynddo. Pan oedd Ben yn siarad am ei 'Con Chim Airlines' neu pan oedd yn codio ar ei gyfrifiadur, roedd yn defnyddio’r doniau a roddodd Duw iddo i archwilio’r byd. Roedd ganddo’r math hwnnw o feddwl a oedd yn gweld y posibiliadau yn y cymylau, yn yr awyrennau, ac yn y cysylltiadau rhwng pobl. Ond y tu ôl i’r holl ddeallusrwydd hwnnw, roedd calon a oedd yn gwybod ble roedd ei wir gartref.
Alan a Thao, rwy’n gwybod bod y bwlch yn y tŷ yn teimlo’n fwy na’r awyr ei hun. Rwy’n gwybod bod yna ddyddiau pan fydd yr hiraeth am y wên honno, am y sgyrsiau am awyrennau, am y ffordd y byddai Ben yn dod i lawr y grisiau bob bore i ddweud 'Good morning, Dad', yn teimlo fel baich na ellir ei gario. Mae’r hiraeth hwnnw’n boenus oherwydd bod y cariad mor ddwfn. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Mae Duw yn gwybod am y bwlch. Mae Ef yn gwybod am y cadeiriau gwag. Mae’r Apostol Paul yn ysgrifennu at y Thessalonians yn ein darlleniad heddiw am 'waith ffydd a llafur cariad ac amynedd gobaith'. Mae’r geiriau hynny’n ddisgrifiad perffaith o’r hyn y mae Ben wedi’i adael ar ôl. Mae ei gariad yn parhau i weithio yn y byd, yn lleddfu syched, yn rhoi bywyd, yn dod â gobaith trwy’r ffynnon yn Cà Mau a’r holl weithredoedd distaw o garedigrwydd a wneir yn ei enw.
Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi hefyd. Rydych chi wedi rhannu cymaint o anturiaethau—y teithiau, y chwerthin, y ffordd yr oeddech chi’n eistedd gyda’ch gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, cofiwch fod dy frawd yn dal i fod yn rhan o’r stori honno sy’n ddiogel yn nhŷ Duw. Mae’r awyrennau, y sgyrsiau, y ffordd yr oeddech chi’n edrych ar y byd, yn dwyn ei gof. Peidiwch ag ofni parhau i fyw, parhau i fod yn ddewr, a charu y byd gyda’r un chwilfrydedd a ddaeth trwy dy frawd. Mae Ben yn dy wylio di, ac mae ei gariad yn dy gynnal di. Mae’r cariad hwnnw’n parhau i fod yn rhan o’ch bywydau chi bob dydd.
I’r rhai ohonoch sy’n cario baich y cwestiynau 'pam', rwyf am ddweud hyn wrthych heddiw: nid ydych yn gyfrifol am y boen hon. Rydych chi wedi caru Ben gyda’r holl gariad sy’n bosibl. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw. Rydych chi wedi bod yn rhieni rhyfeddol, ac mae Ben yn gwybod hynny. Mae’r cariad a roesoch iddo yn rhan o’r hyn sy’n ei gynnal nawr yn y nefoedd. Mae’r ddelwedd o Dduw ynddo yn ddisglair ac yn gyflawn.
Cofiwch y foment pan gynigiodd Ben ei holl gynilion i helpu ei ewythr. Nid oedd angen iddo wneud hynny. Nid oedd neb wedi gofyn iddo. Ond roedd ei galon eisoes wedi dysgu iaith y nefoedd. Roedd yn cynnig popeth a oedd ganddo, heb ofyn am ddim yn ôl. Dyna’r math o gariad sy’n torri pob cadwyn. Dyna’r math o gariad sy’n rhydd. Mae’r gweithred honno—y cynnig hwnnw o gariad—yn parhau i fyw. Mae’n rhan o’r hyn sy’n cynnal y byd heddiw. Mae’n arwydd bod Ben yn perthyn i Dduw yn llwyr.
Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun sy’n drist neu mewn angen, yn union fel y byddai Ben wedi ei wneud. Offrymwch hi mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y diwrnod, gadewch i heddwch Duw, yr hwn sy’n ein gosod yn rhydd, lenwi eich calonnau. Mae’r Arglwydd yn eich galw chi heddiw i ddilyn, i ymddiried, ac i garu. Dilynwch ef i mewn i’r heddwch, i’r gobaith, ac i’r sicrwydd na fydd y cariad hwn byth yn darfod. Mae Ben yn rhan o’r stori fawr honno, ac mae’r stori honno’n ddiogel yn nwylo’r Tad. Mae’n aros amdanoch chi, yn gwenu, ac yn eich caru chi o’r nefoedd. Amen.
For the intentions entrusted to Ben on our prayer wall:
Ar orchymyn y Gwaredwr ac wedi ein ffurfio gan ddysgeidiaeth ddwyfol, fe hyfwn ddweud:
Ein Tad, yr hwn wyt yn y nefoedd, sancteiddier dy Enw; deled dy deyrnas; gwneler dy ewyllys, ar y ddaear megis yn y nefoedd. Dyro i ni heddiw ein bara beunyddiol; a maddau i ni ein dyledion, megis y maddeuwn ninnau i’n dyledwyr; ac nac arwain ni i brofedigaeth, eithr gwared ni rhag drwg. Amen.
Boed i fendith Duw Hollalluog, y Tad, y Mab, a’r Ysbryd Glân, ddisgyn arnoch a chwiros gyda chwi byth. Amen.
✝ Boed i Dduw Hollalluog eich bendithio: Y Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân. Amen.