Yn enw’r Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân. Amen. Bendith a heddwch Duw ein Tad a’n Harglwydd Iesu Grist fyddo gyda chwi oll.
Arglwydd, trugarha wrthym. Crist, trugarha wrthym. Arglwydd, trugarha wrthym.
Mae rhywbeth mor ddistaw ac mor ddwfn yn y ffordd y mae aderyn bach yn eistedd ar gangen yn y bore. Nid yw’n poeni am yr hyn a ddaw yfory, ac nid yw’n edrych yn ôl ar y neithiwr. Mae’n ymddiried yn y gangen, ac mae’n ymddiried yn y goleuni. Yn ein darlleniad o’r Efengyl heddiw, mae Iesu yn troi ein sylw at y creaduriaid bychain hyn. 'Are not five sparrows sold for two small coins? Yet not one of them has escaped the notice of God.'
Edrychwch ar y ddelwedd honno. Mae’n ddelwedd o sylw manwl, cyson, a chariadus. Nid yw Duw yn edrych ar y byd o bell, fel rhywun sy’n gwylio map mawr o’r awyr. Mae Ef yn edrych ar y manylion lleiaf. Mae’n cyfrif y blew ar ein pennau. Mae’n gwybod lle mae pob aderyn yn gorffwys. Mae’r ddelwedd hon yn edau sy’n rhedeg trwy ein bywydau ni i gyd, ac yn enwedig trwy fywyd Benjamin. Benjamin Vo, y bachgen a oedd â’i lygaid bob amser ar yr awyr, yn breuddwydio am awyrennau, yn dychmygu’r 'Con Chim Airlines' hwnnw, ac yn gwenu’n llydan wrth siarad am y posibiliadau anfeidrol a oedd yn ymestyn o’i flaen.
Mae’n rhaid inni fod yn onest am y boen. Pan fydd y nos yn dod, ac mae’r tŷ yn ddistaw, mae’r hiraeth yn teimlo fel pwysau na ellir ei gario. Alan, Thao, a Ryan, rwy’n gwybod y bwlch hwnnw. Rwy’n gwybod y ffordd y mae’r atgofion yn dod yn sydyn—y wên honno, y ffordd y byddai Ben yn eistedd gyda’i dad, y ffordd y byddai’n edrych ar y byd gyda’r fath chwilfrydedd disglair. Mae’r hiraeth hwnnw’n boenus oherwydd bod y cariad mor ddwfn. Peidiwch â cheisio cuddio’r boen honno. Mae Duw yn gwybod am y bwlch. Mae Ef yn gwybod am y cadeiriau gwag. Ac yn y darlleniad o lythyr yr Effesiaid, mae Paul yn dweud wrthym: 'In Christ we were also chosen, destined in accord with the purpose of the One who accomplishes all things.'
Mae Benjamin wedi’i ddewis. Mae’n rhan o gynllun sy’n fwy na’n dealltwriaeth ni. Mae’r gair 'destined' yn sôn am gartref. Mae’n golygu bod Ben yn ddiogel, yn ddiogel yng nghalon Duw, yn union fel yr aderyn sy’n gorffwys yn y nyth. Nid yw’r byd hwn yn ddiwedd y stori. Mae’r stori’n parhau yn y nefoedd, lle mae’r holl gariad a roesoch i Ben yn cael ei gynnal a’i drysori. Nid yw dim o’r cariad hwnnw wedi’i golli. Mae’n aros yno, yn disgleirio yn y goleuni tragwyddol.
Meddyliwch am y ffordd y byddai Ben yn ymddwyn. Roedd ganddo’r meddwl technegol hwnnw, y gallu i ddeall AI a DevOps, ond roedd ganddo hefyd galon a oedd yn syml ac yn garedig. Cofiwch y foment honno pan gynigiodd ei holl gynilion i helpu ei ewythr. Nid oedd angen iddo wneud hynny. Nid oedd neb wedi gofyn iddo. Ond roedd ei galon eisoes wedi dysgu iaith y nefoedd. Roedd yn cynnig popeth a oedd ganddo, heb ofyn am ddim yn ôl. Dyna’r math o gariad sy’n torri pob cadwyn. Dyna’r math o gariad sy’n rhydd. Mae’r gweithred honno—y cynnig hwnnw o gariad—yn parhau i fyw. Mae’n rhan o’r hyn sy’n cynnal y byd heddiw.
Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi hefyd. Rydych chi wedi rhannu cymaint o anturiaethau—y teithiau, y chwerthin, y ffordd yr oeddech chi’n eistedd gyda’ch gilydd. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, cofiwch fod dy frawd yn dal i fod yn rhan o’r stori honno sy’n ddiogel yn nhŷ Duw. Mae’r awyrennau, y sgyrsiau, y ffordd yr oeddech chi’n edrych ar y byd, yn dwyn ei gof. Peidiwch ag ofni parhau i fyw, parhau i fod yn ddewr, a charu y byd gyda’r un chwilfrydedd a ddaeth trwy dy frawd. Mae Ben yn dy wylio di, ac mae ei gariad yn dy gynnal di. Mae’r cariad hwnnw’n parhau i fod yn rhan o’ch bywydau chi bob dydd.
I’r rhai ohonoch sy’n cario baich y cwestiynau 'pam', rwyf am ddweud hyn wrthych heddiw: nid ydych yn gyfrifol am y boen hon. Nid yw Duw yn anfon cystudd fel cosb, ac nid yw’n eich cyhuddo chi o ddim. Rydych chi wedi caru Ben gyda’r holl gariad sy’n bosibl. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn gan Dduw, ac mae’n parhau i fyw yn ei bresenoldeb. Rhyddhewch eich hunain o’r baich hwnnw. Rydych chi wedi bod yn rhieni rhyfeddol, ac mae Ben yn gwybod hynny. Mae’r cariad a roesoch iddo yn rhan o’r hyn sy’n ei gynnal nawr yn y nefoedd.
Mae Iesu yn dweud yn yr Efengyl: 'Do not be afraid. You are worth more than many sparrows.' Mae’r geiriau hyn yn cael eu siarad atoch chi heddiw. Peidiwch ag ofni. Mae Duw yn gwybod am bob dagrau. Mae Ef yn cyfrif pob un ohonynt. Mae’r dagrau hynny’n ddrud iawn yn ei olwg Ef. Pan fyddwch chi’n teimlo bod y byd yn rhy drwm, cofiwch yr addewid hwn. Mae Duw yn eich dal chi. Mae Ef yn dal Benjamin. Mae’r ddau yn ddiogel yn ei gariad.
Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun sy’n drist neu mewn angen, yn union fel y byddai Ben wedi ei wneud. Offrymwch hi mewn cof am Benjamin. Ac wrth i chi gamu allan i olau y diwrnod, gadewch i heddwch Duw, yr hwn sy’n ein gosod yn rhydd, lenwi eich calonnau. Mae’r Arglwydd yn eich galw chi heddiw i ddilyn, i ymddiried, ac i garu. Dilynwch ef i mewn i’r heddwch, i’r gobaith, ac i’r sicrwydd na fydd y cariad hwn byth yn darfod. Mae Ben yn rhan o’r stori fawr honno, ac mae’r stori honno’n ddiogel yn nwylo’r Tad. Mae’n aros amdanoch chi, yn gwenu, ac yn eich caru chi o’r nefoedd. Amen.
For the intentions entrusted to Ben on our prayer wall:
Ar orchymyn y Gwaredwr ac wedi ein ffurfio gan ddysgeidiaeth ddwyfol, fe hyfwn ddweud:
Ein Tad, yr hwn wyt yn y nefoedd, sancteiddier dy Enw; deled dy deyrnas; gwneler dy ewyllys, ar y ddaear megis yn y nefoedd. Dyro i ni heddiw ein bara beunyddiol; a maddau i ni ein dyledion, megis y maddeuwn ninnau i’n dyledwyr; ac nac arwain ni i brofedigaeth, eithr gwared ni rhag drwg. Amen.
Bendithied y Tad, y Mab, a’r Ysbryd Glân ni oll, a chadwed ni yn ei heddwch. Amen.
✝ Boed i Dduw Hollalluog eich bendithio: Y Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân. Amen.