Спомен на свети Мартин Турски, епископ

Застанете со мене за момент во тишината на една семејна трпеза онаму каде што чашите се полни, каде што чиниите со соја сос и чистите чинии се наместени пред да започне ручекот, и каде што единаесетгодишното момче седи сосема мирно, гледајќи замислено настрана. Во таа тишина, со црна маичка и сребрен синџир околу вратот, нашиот драг Бен – Benjamin Vo – беше фатен во еден таков едноставен, секојдневен миг на живот кој не бараше ништо големо, освен да биде тука, присутен со своето семејство, со своето „совршено четири“. Погледнете го тој лик во сеќавањето… момче чиј ум ги надминуваше учебниците по математика, кое уште во четврто одделение решаваше задачи за осмо одделение, но кое во срцето остануваше толку незаменливо нежно, толку мирно во својата длабока радост. Тој сакаше да набљудува, сакаше да размислува, сакаше да го допре светскиот хоризонт со сопствените раце. И кога ќе се сетиме на сите оние патувања од Рим до Сеул, или на неговото омилено „airport spotting“ со татко му, сфаќаме дека неговиот живот беше како лет што никогаш не сакаше да запре.

Ако се свртиме кон денешното Евангелие според Лука, слушаме слика што одекнува со толку многу човечка вистина. Исус патува низ Сарија и Галилеја, и кога влегува во едно село, десет лепрозни мажи му излегуваат во пресрет. Тие стојат на растојание и го викаат со кренати гласови: „Исусе, Учителе, помилуј нè!“ И кога тој ги гледа, им вели да одат да се покажат пред свештениците. Додека одат, тие се очистени. Но потоа се случува нешто што го запира целиот свет: само еден од нив, гледајќи дека е исцелен, се враќа назад, славејќи го Бога со гласен глас, паѓа ничкум пред нозете на Исус и му се заблагодарува. И тој беше – Самариец. Странeц. Исус прашува со онаа тивка болка во гласот: „Десетмина беа очистени, а каде се деветте? Зар само овој туѓинец се врати да му даде слава на Бога?“

Ова прашање на Исус не е само укор кон оние кои заборавија да кажат благодарам; тоа е повик до срцето да види кој навистина препознава каде е изворот на секое добро. Бен беше токму таков човек – момче кое умееше да забележи, да понуди, да се заблагодари со сета своја душа. Помислете само на онаа негова неверојатна великодушност кога неговиот чичко Вилијам страдаше од мозочни удари. Без никој да го тера, петнаесетгодишниот Бен им рече на родителите дека е подготвен да ја даде целата своја заштеда од касичката за да му помогне. Тој не ја скрши касичката – тоа не беше ни потребно, имаше други средства – но самата понуда, фактот што едно дете сакаше да го понуди сè што има за да му олесни на друг, е она вистинското „фала“ упатено до животот и до Бога. Тоа е срце што не брои што има, туку гледа кој е во неволја.

Но, застанете овде, сестри и браќа… Пред да сакаме да одиме понатаму, мораме да ја погледнеме вистината право во очи. Поминаа четири месеци откако Бен замина во прегратките на Бога, и во овие четири месеци, болката во домот има свој тежок, тивок ритам. Знам дека за вас, Алан и Тао, има ноќи кога празнината во куќата изгледа како претежок товар за носење. Знам дека во темнината на тие часови знае да се разбуди онаа тивка, немилосрдна мисла – онаа што шепоти: „Дали можевме да направиме нешто повеќе? Дали нешто пропуштивме во грижата за него?“ Слушнете ме добро сега. Симнете го тој камен од градите, сосема и засекогаш. Болеста што го однесе Бен не беше казна, ниту беше резултат на некој ваш пропуст или недоволна грижа. Вие му дадовте живот полн со светлина, раце што го држаа, патувања што му ги отворија очите кон светот. Некои работи во овој паднат свет се случуваат целосно надвор од секаква човечка контрола; тие не доаѓаат од ничија вина, ниту од некоја пропуштена грижа. Бог не ве обвинува. Бог го пречека Бен со отворени раце на таа небесна гозба, а вас ве повикува да живеете ослободени од секаква лажна вина. Не обвинувајте се себеси; вие направивте сè што една совршена родителска љубов може да направи.

Погледнете го првото читање од свети Павле до Тит. Павле ни зборува за она што се појави кога се чинеше дека сè е изгубено: „Кога се појави доброто срце и човекољубието на нашиот Спасител Бог… тој не нè спаси поради праведните дела што ги направивме ние, туку според својата милост“. Ова е спасението. Тоа не е награда за совршеност; тоа е дар од Бога кој ги прегрнува нашите рани. Бен живееше во таа милост. Неговото момчешко срце беше полно со љубопитност за технологијата, за редовите код на GitHub, за онаа негова замислена „con chim airlines“ за која толку многупати зборуваше со својот татко со оние зарасни, тивки гицкања на радост. Тој сакаше да лета високо. И сега, тој навистина лебди во мирот што земјата не може да го даде.

Псалмистот ни пее денес со зборовите што нè тешат на секој чекор: „Господ е мојот пастир: ништо не ми недостасува. На зелени пасишта ме води; покрај мирни води ме изведува… Па и кога одам низ долината на смртната сенка, не се плашам од зло, зашто Ти си со мене“. Ова е местото каде што зборовите на псалмот стануваат вистински за нас. Долината на смртната сенка е реална. Таа постои. Но во неа не сме сами. Господ е тука со својот стап и својата палка што даваат храброст. Кога татко му сонуваше за него неодамна – кога Бен беше здрав, силен, лежеше мирно или се смееше со онаа своја разиграна природа – тоа беа само мали прозорци што вечноста ги отвораше за да ви покаже дека тој е жив, дека е добро, дека дише со небесна леснотија.

Рајан, ти си овде. Ти го продолжуваш ова патување со своето семејство, со сета храброст што ја имаш во срцето. Твојот брат те гледа од онаа небесна висина со голема љубов и гордост. Не плаши се да отидеш на училиште, да се насмевнеш, да сонуваш, да се играш, носејќи го секогаш во сеќавањето. Ти не си сам; љубовта меѓу браќата е врска што ниту смртта не може да ја прекине. И за сите вие што слушате од далечина – родители кои носите тешки крстови, децата кои се борат со болести – знајте дека Бог е блиску до секое скршено срце.

Земете го ова со себе кога ќе излезете низ оваа врата: животот на Бен не е гасен; тој продолжува да тече, исто како што чистата вода од бунарот отворен во негово име во Виетнам носе живот на оние кои жедуваат. Неговото име значи големо море, и неговата љубов сега се шири подалеку отколку што нашите очи можат да дофатат. Потпрете се на Христа, побарајте ја прегратката на Мајката Марија во секој тежок час, и знајте дека секој чекор напред ве води поблиску до денот кога повторно ќе го видите неговото насмевано лице во вечниот дом. Амин.