یادواره‌ی سنت مارتینِ تور، اسقف

گاهی در سکوتِ یک خانه‌ی خالی، چشمِ انسان به جزئیاتی می‌افتد که گویی زمان را متوقف کرده‌اند. مانیتوری که خاموش است، کدهایی که دیگر نوشته نمی‌شوند، و خطوطِ نقشه‌ای که نشان از سفرهای دور و دراز دارد. در میانِ همه‌ی این‌ها، یادِ پسری می‌افتد که جهان را با نگاهی از جنسِ دقت و شگفتی تماشا می‌کرد. بنجامینِ عزیزِ ما، آن ذهنِ درخشان و آرام، کسی بود که منطقِ ریاضی و پیچیدگیِ سیستم‌ها را به سادگیِ یک لبخند درک می‌کرد. او که در پانزده‌سالگی‌اش، همپایِ پدر در دنیایِ فناوری قدم برمی‌داشت، رویایِ ساختنِ خطوطِ هواپیماییِ خودش را در سر داشت؛ رویایی معصومانه به نامِ «con chim airlines» که وقتی درباره‌اش حرف می‌زد، شانه‌هایش از خنده می‌لرزید و چشمانش از شوق برق می‌زد. آن اشتیاق، فقط علاقه‌ی یک نوجوان به پرواز نبود؛ انعکاسِ روحی بود که می‌دانست مرزهای این خاک، برای وسعتِ پروازِ او بسیار تنگ است.

امروز در انجیلِ لوقا، با تصویری روبه‌رو می‌شویم که بویِ گام‌هایِ مسافرِ ناصره را می‌دهد. عیسی در مسیرِ خود به سوی اورشلیم، از مرزِ میانِ سامریه و جلیل می‌گذرد. ده مرد، ده تن که بیماریِ تنشان را از جامعه جدا کرده بود، از دور فریاد برمی‌آورند: «ای عیسی، ای استاد، بر ما رحم کن!» آن‌ها فاصله را حفظ می‌کنند؛ فاصله، قانونِ جهانِ شکسته است. اما عیسی، بی‌آنکه دیوارهای فاصله را به رسمیت بشناسد، کلامی می‌گوید که مسیرِ زندگی‌شان را عوض می‌کند: «بروید خود را به کاهنان نشان دهید.» و در راه، شفا اتفاق می‌افتد. تن‌ها پاک می‌شوند، زخم‌ها بسته می‌شوند، و زندگی به رگ‌هایشان برمی‌گردد.

اما داستان اینجا متوقف نمی‌شود. از آن ده نفر که شفا یافتند، نُه تن راهِ خود را گرفتند و رفتند. شاید رفتند تا زندگیِ نوپایشان را از سر بگیرند، شاید در میانِ شلوغیِ روزگار گم شدند. اما تنها یک نفر، «تنها یک نفر»، وقتی دید که healed شده است، راه برگشت را در پیش گرفت. او بازگشت، در حالی که با صدایی بلند خدا را تمجید می‌کرد، و خود را در خاک، به پایِ عیسی انداخت و تشکر کرد. و انجیل نکته‌ای را یادآور می‌شود که همه‌ی تاریخ را می‌شکافد: «و او یک سامری بود؛ یک غریبه.» عیسی نگاهی به او می‌کند و می‌گوید: «ده نفر پاک شدند، پس آن نُه نفر کجایند؟ برخیز و برو، ایمانت تو را نجات داده است.»

بنجامینِ ما، آن پسری که حالا چهار ماه است از این دنیایِ فانی به خانه‌ی ابدی پرواز کرده، یکی از همان کسانی بود که معنایِ بازگشت و سپاس را می‌دانست. به یاد بیاورید آن قلبِ پاک را؛ پسری که در پانزده سالگی، وقتی شنید عمویش دچار سکته شده و در رنج است، بی‌آنکه کسی از او بخواهد، به پدر و مادرش گفت که می‌خواهد تمامِ پس‌اندازِ قلکش را به او ببخشد. او قلک را نشکست؛ پول هم جابه‌جا نشد، چرا که نیازی نبود و بیمه هزینه‌ها را پوشش داده بود. اما اصلِ ماجرا، آن پیشنهادِ خالصانه و بی‌دریغ بود. پسری که حاضر بود همه‌ی داراییِ دنیوی‌اش را برایِ آرامشِ دیگری روی میز بگذارد، کسی نبود جز تجسمِ همان روحِ سپاسگزاری که در انجیل می‌بینیم. او نیازی به حساب و کتابِ دنیا نداشت؛ او زبانِ بخشش و محبت را از بر بود.

می‌دانم... می‌دانم وقتی از این خاطرات و از این نگاهِ پاک سخن می‌گوییم، دلِ شما آلان و تائویِ عزیز، و دلِ تو رایانِ دلبند، تا چه اندازه فشرده می‌شود. چهار ماه از سیزدهمِ ژوئن گذشته است، و این خانه‌ی خالی، این صندلیِ سکوت، گاهی چنان سنگین می‌شود که گویی نفس کشیدن سخت است. در این میان، بگذارید با هم راست باشیم. گاهی در نیمه‌شب، وسوسه‌ای تلخ به سراغِ انسان می‌آید؛ همان گناهِ خیالی و خزنده‌ای که می‌پرسد: «آیا من می‌توانستم کاری کنم؟ آیا چیزی را از قلم انداختم؟ آیا در مراقبت از او کوتاهی کردم؟» بگذارید امروز، پیشِ رویِ این کلامِ مقدس، این سنگِ گران را از رویِ سینه‌ی شما با صراحتِ تمام بردارم: نه. هیچ پدر و مادری مقصرِ طوفانی نیست که از جای دیگری برمی‌خیزد. هیچ هوش، هیچ دقت، و هیچ مراقبتی نمی‌توانست آن رنجی را که بر جسمِ بنجامین وارد شد، مهار کند. بیماری، مجازاتِ الهی نیست؛ خطایِ شما هم نیست. بعضی دردها در این جهانِ شکسته، آن‌چنان بزرگ و ناگهانی‌اند که فراتر از توانِ بازداریِ هر انسانی هستند. خداوند شما را بازخواست نمی‌کند؛ او شما را در آغوش کشیده است. او می‌دانست که شما با تمامِ وجود، با تمامِ عقل، و با تمامِ جانِ خود، از او مراقبت کردید. پس این بارِ سرزنش را روی زمین بگذارید. شما چیزی از دست ندادید جز حضورِ زمینیِ فرزندی که امانتی پاک بود و حالا در امن‌ترین جایِ جهان است.

پولسِ قدیس در رساله‌ی امروز به تیتوس یادآوری می‌کند: «وقتی لطف و محبتِ انسان‌دوستانه‌ی خدایِ نجات‌بخشِ ما ظاهر شد، نه به خاطرِ کارهایِ نیکویی که ما کرده بودیم، بلکه به واسطه‌یِ رحمتِ خود، ما را نجات داد.» این رحمت، همان چیزی است که بنجامین اکنون در آن غوطه‌ور است. او که روزی در سفرهایش از پکن و سئول گرفته تا گاوه‌دارهای Lourdes و واتیکان، زیباییِ جهانِ خدا را لمس کرده بود، اکنون در واقعی‌ترین سفرِ خود، به خانه‌ی پدری رسیده است.

رایانِ عزیز، برادرِ نازنین، تو که هنوز خنده‌ها و بازی‌های مشترکت با برادرت را در گوشه‌گوشه‌ی خانه به یاد داری، بدان که پیوندِ شما هرگز قطع نشده است. برادرت اکنون در مکانی است که هیچ‌گاه تاریک نمی‌شود. او از تو می‌خواهد که با همان لبخند، با همان کنجکاویِ بنجامینی، به جلو بروی و زندگی کنی. تو برادرِ یک فرشته‌ی آسمانی هستی. او در آن «ضیافتِ آسمانی» به تو نگاه می‌کند و منتظر است که تو با همان اشتیاقِ او، زندگی را تجربه کنی.

این آبِ حیاتی که داوود در مزمورِ خود از آن می‌خواند — «در سبزه‌زارهای خرم مرا می‌خواباند و به سوی آب‌های آرام هدایت می‌کند» — امروز در خانه‌ی شما جاری است. این عشق، با آن چاهِ آبی که به یادِ بنجامین در کائومائو در ویتنام حفر شده تا تشنگیِ مردمی را فرو بنشاند، هنوز در این زمین جریان دارد. بنجامین نرفته است؛ او فقط از این سوی نهر به آن سوی نهر رفته است، جایی که درختانِ میوه‌اش هرگز پژمرده نمی‌شوند.

وقتی امشب از این آیین بیرون می‌روید، این توشه را با خود ببرید: وقتی ستاره‌ای در آسمانِ تاریک چشمک زد، یا وقتی یادِ پرواز و هواپیماها افتادید، آه نکشید؛ بلکه لبخند بزنید و بگویید: «خداوندا، او امانتِ تو بود و حالا در خانه‌ی توست.» به یکدیگر نگاه کنید و دستِ همدیگر را بفشارید. شما در این راه تنها نیستید. خداوند با شماست؛ امروز، فردا، و تا ابد. آمین.