جشنِ وقفِ باسیلیکایِ لاتران در رم

گاهی در سکوتِ یک خانه‌ی خالی، در آن لحظه‌ای که نورِ عصرگاهی از میانِ پرده‌ها به درون می‌تابد، نگاهِ آدم به چیزهای کوچکی می‌افتد که روی میز جا مانده‌اند. یک ماکتِ کوچکِ هواپیما، کاغذی که روی آن چند خط کدِ رایانه‌ای نقش بسته، یا دفترچه‌ای که گوشه‌ی آن کمی تا خورده است. این‌ها اشیای بی‌سخنی هستند، اما وزنی به سنگینیِ تمامِ جهان دارند. بنجامینِ ما، آن پسری که هوشِ سرشار و ذهنِ دقیقش از سنین کودکی فراتر رفته بود، کسی بود که منطقِ اعداد و پیچیدگیِ سیستم‌های مدرن را به سادگیِ نفس کشیدن می‌فهمید. او در پانزده‌سالگی‌اش، همپایِ پدرش در دنیایِ بزرگِ فناوری و کدهای رایانه‌ای حرکت می‌کرد، اما در کنارِ تمامِ این ذهنِ منطقی، رویایی داشت کهکشانی و معصومانه. او عاشقِ پرواز بود؛ عاشقِ هواپیماهای مسافربری، به‌ویژه بویینگ ۷۳۷. او با همان خنده‌هایِ شیرین و چشمانی که از شوق برق می‌زد، درباره‌ی راه‌اندازیِ خطوطِ هواپیماییِ خیالی‌اش، «con chim airlines»، حرف می‌زد. وقتی از پرندگان و پرواز می‌گفت، شانه‌هایش از خنده می‌لرزید و تمامِ اتاق پر از نور می‌شد. آن اشتیاق، فقط علاقه‌ی یک نوجوان به ماشین نبود؛ انعکاسِ روحی بود که می‌دانست مرزهای این خاک، خیلی تنگ‌تر از وسعتِ پروازِ اوست.

امروز در کتابِ نبی حزقیال، تصویری عجیب و شگفت‌انگیز در برابرِ چشمانِ ما قرار می‌گیرد. حزقیال نبی به درِ معبدِ خدا برده می‌شود و می‌بیند که از آستانه‌ی معبد، از زیرِ پایِ محراب، جریانی از آبِ زلال به سوی شرق جاری است. این آب، اول یک باریکه‌ی کوچک است، اما هر چه جلوتر می‌رود، عمیق‌تر و زنده‌تر می‌شود. و نگاه کنید که این آب به کجا می‌رسد؛ به دریای شور و مرده‌ی عربه می‌ریزد. و چه اتفاقی می‌افتد؟ آبِ شورِ دریا شیرین می‌شود. هر جا که این نهر می‌رسد، زندگی جوانه می‌زند. ماهی‌ها فراوان می‌شوند، و در دو طرفِ رودخانه درختانِ میوه سر برمی‌آورند که برگ‌هایشان هرگز پژمرده نمی‌شود و میوه‌هایشان تمامی ندارد؛ میوه‌ای برای خوراک و برگ‌هایی برای شفا. این فقط یک تصویرِ جغرافیایی نیست، دوستانِ من. این تصویرِ خودِ خداست که از خانه‌اش، از معبدِ مقدسش، جریانِ حیات را به خشک‌ترین و شورترین زوایایِ جهانِ ما می‌فرستد. خدا آبِ حیات را در جایی جاری می‌کند که همه‌چیز بویِ مرگ و شوری می‌داد.

اما این معبد کجاست؟ پولسِ قدیس در رساله‌ی امروز به کورنتیان، پاسخِ تککننده‌ای به ما می‌دهد. او به ما می‌گوید: «آیا نمی‌دانید که شما معبدِ خدا هستید و روحِ خدا در شما ساکن است؟» پولس از این می‌گوید که ما معبدِ ساختِ دستِ بشر نیستیم؛ ما خانه‌ی زنده‌ی روح‌القدس هستیم. بنجامینِ نازنینِ ما، این پسرِ باهوش و فرزانه‌ای که اکنون چهار ماه است از میانِ ما به خانه‌ی ابدی رفته، خودش یکی از این معابدِ زنده بود. طراوتِ روحِ او، مهربانیِ عمیقش، و آن لبخندِ با بریس‌هایش که در یادِ همه‌ی ما مانده، جلوه‌ای از همین معبدِ الهی بود. به یاد بیاورید آن قلبِ پاک را؛ پسری که در پانزده سالگی، وقتی شنید عمویش دچار سکته شده و در رنج است، بی‌آنکه کسی از او بخواهد، به پدر و مادرش گفت که می‌خواهد تمامِ پس‌اندازِ قلکش را به او ببخشد. او قلک را نشکست، پول را هم نداد، چون نیازی نبود و بیمه هزینه‌ها را پوشش داده بود؛ اما اصلِ ماجرا، آن پیشنهادِ خالصانه و بی‌دریغ بود. پسری که حاضر بود همه‌ی داراییِ دنیوی‌اش را برایِ آرامشِ دیگری روی میز بگذارد، چه کسی بود؟ او تجسمِ همان جریانی بود که از معبدِ خدا بیرون می‌آید؛ جریانی که هر جا می‌رسد، زندگی می‌بخشد.

می‌دانم... می‌دانم که وقتی از این معابدِ زنده سخن می‌گوییم، دلِ شما آلان و تائویِ عزیز، و دلِ تو رایانِ دلبند، فشرده می‌شود. چهار ماه از سیزدهمِ ژوئن گذشته است و این خانه‌ی خالی، این صندلیِ سکوت، این جایِ خالیِ آن «صبح‌بخیر»های هرروزه، گاهی چنان سنگین می‌شود که گویی نفس کشیدن سخت است. می‌دانم شب‌هایی هست که سکوتِ اتاقِ بنجامین، بلندتر از هر فریادی است. در این میان، بگذارید با هم راست باشیم. گاهی در نیمه‌شب، وسوسه‌ای تلخ به سراغِ انسان می‌آید؛ همان گناهِ خیالی و خزنده‌ای که می‌پرسد: «آیا من می‌توانستم کاری کنم؟ آیا چیزی را از قلم انداختم؟ آیا در مراقبت از او کوتاهی کردم؟» بگذارید امروز، پیشِ روی این کلامِ مقدس، این سنگِ گران را از رویِ سینه‌ی شما بردارم. با صراحتِ تمام، به فرمانِ رحمتِ خدا به شما می‌گویم: نه. هیچ پدر و مادری مقصرِ طوفانی نیست که از جای دیگری برمی‌خیزد. هیچ هوش، هیچ دقت، و هیچ مراقبتی نمی‌توانست آن رنجی را که بر جسمِ بنجامین وارد شد، مهار کند. بیماری، مجازاتِ الهی نیست؛ خطایِ شما هم نیست. بعضی دردها در این جهانِ شکسته، آن‌چنان بزرگ و ناگهانی‌اند که فراتر از توانِ بازداریِ هر انسانی هستند. خداوند شما را بازخواست نمی‌کند؛ او شما را در آغوش کشیده است. او می‌داند که شما با تمامِ وجود، با تمامِ عقل، و با تمامِ جانِ خود، از او مراقبت کردید. پس این بارِ سرزنش را روی زمین بگذارید. شما چیزی از دست ندادید جز حضورِ زمینیِ فرزندی که امانتی پاک بود و حالا در امن‌ترین جایِ جهان است.

در انجیلِ امروز، عیسی با شجاعتِ تمام واردِ معبدِ اورشلیم می‌شود. او بساطِ کسانی را که خانه‌ی پدرش را به بازار تبدیل کرده بودند، به هم می‌ریزد. او میزهای صرافان را واژگون می‌کند و با تازیانه‌ای از ریسمان، بی‌عدالتی را بیرون می‌راند. و وقتی کاهنان از او نشانه می‌خواهند، او جمله‌ای می‌گوید که همه‌ی تاریخ را دگرگون می‌کند: «این معبد را خراب کنید و در سه روز آن را برپا خواهم کرد.» یهودیان به ساختمانِ سنگین و چهل‌وشش‌ساله‌ی هیکل نگاه می‌کنند و تعجب می‌کنند، اما انجیل‌نویس به ما یادآوری می‌کند که عیسی از معبدِ بدنِ خود سخن می‌گرفت. مسیح بدنِ خود را داد تا تخریب شود، اما در روزِ سوم آن را ساخت؛ نه فقط برای خودش، بلکه برای اینکه ما در آن سکنا گزینیم.

بنجامینِ ما نیز، در سفرِ کوتاه اما پربارِ زمینی‌اش، بخشی از همین معبدِ حیات بود. او که روزی در رم، در برابرِ باسیلیکای بزرگِ سنت پیتر زیر آفتابِ تابستانی ایستاده بود، با آن کلاه و کیفِ کج‌وبوله‌اش، غرق در تماشایِ عظمتِ خانه‌ی خدا بود. او دنیا را دید؛ از خیابان‌های شلوغ پکن و سئول گرفته تا Lourdes و واتیکان. او پا به جای پایِ بزرگان گذاشت و زیباییِ جهان را لمس کرد. و اکنون، او در واقعی‌ترین باسیلیکا، در ضیافتِ ابدیِ آسمان است. رایانِ عزیز، برادرِ نازنین، تو که هنوز خنده‌ها و بازی‌های مشترکت با برادرت را در گوشه‌گوشه‌ی خانه به یاد داری، بدان که او تو را فراموش نکرده است. برادرت اکنون در مکانی است که هیچ‌گاه تاریک نمی‌شود. او از تو می‌خواهد که با همان لبخند، با همان کنجکاویِ بنجامینی، به جلو بروی و زندگی کنی. تو برادرِ یک فرشته‌ی آسمانی هستی.

این آبِ حیاتی که حزقیال دید، امروز به خانه‌ی شما می‌آید. این عشق، با چاهِ آبی که به یادِ بنجامین در کائومائو در ویتنام حفر شده تا تشنگیِ مردمی را فرو بنشاند، هنوز در این زمین جاری است. بنجامین نرفته است؛ او فقط از این سوی نهر به آن سوی نهر رفته است، جایی که درختانِ میوه‌اش هرگز پژمرده نمی‌شوند.

وقتی امشب از این آیین بیرون می‌روید، این توشه را با خود ببرید: وقتی ستاره‌ای در آسمانِ تاریک چشمک زد، یا وقتی یادِ پرواز و هواپیماها افتادید، آه نکشید؛ بلکه لبخند بزنید و بگویید: «خداوندا، او امانتِ تو بود و حالا در خانه‌ی توست.» به یکدیگر نگاه کنید و دستِ همدیگر را بفشارید. شما در این راه تنها نیستید. خداوند با شماست؛ امروز، فردا، و تا ابد. آمین.