Memoria de Santa Teresa de Xesús, Virxe e Doutora da Igrexa

Hai momentos na vida nos que unha persoa detén o paso, non por cansazo, senón porque o mundo de repente se abre e deixa ver algo que normalmente permanece oculto baixo a ringleira dos días. Pensei niso ao mirar as lecturas de hoxe, e enseguida vin na miña mente a Benjamin, o noso Ben. Pensei naquel rapaz que pasaba horas explorando o código, construíndo mundos dixitais, soñando con esa aeroliña imaxinada que chamaba con tanta ledicia 'Con Chim Airlines'. Ben tiña unha mente afiada, capaz de comprender a lóxica máis complexa cando era apenas un neno, pero nunca foi a súa intelixencia o que máis conmoveu aos que o quixeron. Foi a súa dozura. Foi esa capacidade de mirar o mundo cun sorriso limpo, sen cálculo, coma quen sabe que o universo é un agasallo recibido. Unha vez, nun momento de pura espontaneidade, Ben dixo aos seus pais que quería entregar o seu porquiño enteiro para axudar ao seu tío William, que estaba a sufrir os efectos de dous ictus. Non chegou a facelo, porque non fai falta romper o porquiño cando a axuda xa está en camiño; pero o que importa é o xesto. Un neno de quince anos que, sen que ninguén llo pida, está disposto a entregar todo o que ten porque o sufrimento do outro lle toca o corazón. Iso é o que queda. Iso é o que non se apaga.

E hoxe, no Evanxeo, Xesús fainos mirar cara a outra clase de inespertos e sabios. Escoitamos esas palabras duras contra os escribas e fariseos, os que constrúen os monumentos aos profetas pero manteñen o corazón pechado á verdade. Xesús dille algo terrible a esa xeración: 'Quitastes a chave da sabedoría; vós mesmos non entrastes e aos que intentaban entrar impedíchedeslles o paso'. É unha frase que nos axexas. É doado quedar fóra da porta, non? É doado vivir nas afundiduras da aparencia, cumprindo as regras, gardando as formas, mentres por dentro o corazón vaise volvendo frío, ríxido, incapaz de compaixón. Os doutores da lei tiñan os pergamiños, sabían de memoria cada mandamento, pero perderan a chave. E cal é a chave? A chave é o amor que se entrega sen reservas. A chave é o xesto dun neno que ofrece o seu porquiño, a mirada dun rapaz que goza dunha tarde de 'airport spotting' co seu pai, a presenza constante dunha familia que camiña xunta polas rúas do mundo.

Non podemos disimular a verdade. Hai días nos que a ausencia de Ben pesa como unha lousa na casa. Alan, Thao, e ti, Ryan, sabedes ben o que é abrir os ollos pola mañá e sentir que o aire é un pouco máis denso, que a cadeira baleira na mesa non é un oco calquera, senón un berro silencioso. A dor non é unha falta de fe. A dor é a proba rotunda de que o amor foi inmenso, real, verdadeiro. O Señor non nos pide que finxamos estar ben cando por dentro o peito nos arde. O propio Xesucristo chorou ante a tumba de Lázaro; Deus mesmo coñece o sabor das nosas bágoas. Non intentedes limpar a copa por fóra se por dentro estades rotos. A honestidade diante de Deus é o primeiro paso da oración.

E aquí, precisamente aquí, quero dicirvos algo moi quedo, pero con toda a forza do meu corazón, a vós que cargades coa saudade e coa pregunta muda do porqué. Se algunha vez a culpa intenta colarse na vosa mente pola noite, se esa voz insidiosa vos di que poderiades ter feito algo máis, escoitade a palabra do Señor: estades absoltos. Deus non envía a enfermidade. A enfermidade non é un castigo divino, nin o resultado de nada que fixésedes ou deixásedes de facer. Do mesmo xeito que no Evanxeo o cego de nacemento non cargaba co pecado de ninguén, a vosa historia non está manchada por ningunha falta. O voso amor foi un ceo na terra para Benjamin. A vosa vixilancia, os vosos coidados, a forma en que o acompañastes en cada paso, foi o abrazo mesmo de Deus feito carne. Deixade caer esa pedra. Non vos pertence. Ben non quere que carguedes con esa culpa; el quere que vivades, que respiredes, que o recordedes con esa mesma ledicia coa que el miraba os avións cruzar o ceo.

Mirade a primeira lectura, esa marabillosa carta aos Efesios. Paulo dille á comunidade: 'Bendito sexa o Deus e Pai do noso Señor Xesucristo, que nos bendiciu en Cristo con toda clase de bendicións espirituais nos ceos. El elixiunos antes da fundación do mundo para que fósemos santos e sen mancha ante el no amor'. Antes da fundación do mundo. Pénsade niso. A vida de Ben non foi un erro, non foi un accidente cruel nun universo indiferente. Deus xa o coñecía antes de que existise o primeiro código, antes de que nacese o primeiro soño de 'Con Chim Airlines'. O seu paso pola terra, por breve que nos pareza aos nosos ollos humanos, foi completo, tivo un propósito divino, deixou unha pegada que o tempo non pode borrar. Unha pegada que segue viva nese pozo de auga limpa excavado en Vietnam, en Cà Mau, dando de beber aos sedentos no nome de Ben —o seu nome medio, Đại Dương, que significa 'Gran Océano'. O seu amor converteuse nun manancial que non se seca.

Ryan, irmán querido, ti es a continuación desa historia. Non estás só. Ben vive en ti, na túa risa, na túa maneira de afrontar os días. Cando mires ao ceo e vexas un avión trazar unha liña branca nas nubes, non penses nunha despedida. Pensa en que o camiño continúa, en que o amor non se rompe coa morte, senón que se transforma.

Como levamos isto fóra da porta hoxe? Non busquedes grandes xestos. Ao saír, facede algo en segredo, algo que ninguén saiba: unha pequena axuda a alguén que o necesite, unha oración por outro neno que estea a sufrir, un xesto de bondade feito no anonimato. Que ese pequeno acto sexa o voso regaliño para Ben, a vosa forma de manter aberta a porta que os escribas pecharon. O Señor está convosco. E Ben, desde o Banquete do Ceo, segue sorrindo, guiando os vosos pasos coa luz dunha esperanza que nunca, nunca se acaba. Amén.