Donderdag van de vijfentwintigste week door het jaar

Er is een beeld dat vandaag, op deze donderdag, in mijn hart opkomt. Het is het beeld van een horloge dat stilstaat. U kent dat moment vast wel: je kijkt naar de wijzers en plotseling besef je dat de tijd, die anders zo onverbiddelijk doortikt, even geen vat meer heeft op de beweging. In het boek Prediker horen we vandaag de woorden: 'Wat voor nut heeft de mens van al het zwoegen waarmee hij zich aftobt onder de zon?' Het is een vraag die klinkt als een zucht, een erkenning van de vluchtigheid van alles wat wij hier opbouwen. Het is een eerlijke tekst, een tekst die de leegte durft te benoemen. Want soms, wanneer we naar de wereld kijken en naar de onverklaarbare wendingen van het leven, voelt alles inderdaad als 'ijdelheid', als een mist die optrekt en weer verdwijnt.

Maar laten we eens kijken naar wat diezelfde Prediker zegt over de natuur: 'De zon komt op, de zon gaat onder... de wind waait naar het zuiden en draait naar het noorden.' Er is een ritme in de schepping dat groter is dan wij. Er is een orde die blijft bestaan, ook als onze eigen tijd stilstaat. En precies daar, in die ritmische beweging van zon en wind, ligt een diepe waarheid verborgen. Het leven is niet zomaar een optelsom van dagen of een reeks van taken die we afvinken. Het is een deelname aan iets dat eeuwig is. Het is een reis die, hoe kort ook, de stempel draagt van de Eeuwige.

Ik denk aan Benjamin. Onze lieve Ben. Hij was een jongen die de wereld wilde begrijpen, die met een bijna wetenschappelijke precisie keek naar hoe dingen werkten – of het nu ging om de complexe architecturen van cloud-infrastructuur, de logica van wiskunde, of de aerodynamica van een Boeing 737. Hij had die prachtige, onderzoekende blik. Hij was de jongen die droomde van 'con chim airlines', die plannen maakte met de ernst en de vreugde van iemand die weet dat de wereld groter is dan wat we direct kunnen zien. Ben was niet alleen een denker; hij was een doener, een jongen die zijn hele wezen inzette voor wat hij liefhad. Hij was de jongen die, met een hart dat groter was dan zijn leeftijd, aanbood om zijn hele spaarpot te geven voor zijn oom William. Dat aanbod – dat nooit hoefde te worden verzilverd, maar dat in de hemel als een kostbaar offer is opgetekend – vertelt ons wie Ben was. Hij was een jongen van overgave, van een liefde die niet berekende, maar die simpelweg wilde geven.

Ik weet dat voor u, Alan en Thao, en voor jou, Ryan, de wereld er nu anders uitziet. Het gemis van Ben is geen abstracte gedachte. Het is het lege stoeltje, het ontbreken van die 'Goedemorgen, pap' die elke dag zo trouw klonk. Het is een pijn die zich nestelt in de kleine dingen van de dag. Soms, in de uren dat de slaap niet komt, kan er een stem in u opkomen die fluistert: heb ik iets gemist? Had ik het anders moeten doen? Ik wil vandaag, in alle tederheid en in Gods heilige naam, die steen van uw hart tillen. Ziekte is nooit een straf en nooit het falen van degenen die met heel hun hart hebben liefgehad. U bent geen falende wachters; u bent de ouders die Ben hebben omringd met een toewijding die hem tot het einde toe heeft gedragen. U hebt niets gemist. U hebt hem de wereld gegeven, u hebt met hem de grotto’s van Lourdes bezocht en de straten van de wereld verkend. God ziet die liefde, en Hij houdt van u met een tederheid die al uw vragen overstijgt. Laat die schuld los, en laat u vallen in de armen van een God die zelf weet wat het is om een kind te verliezen. God zendt geen ziekte; Hij vangt degenen op die door de storm van het lijden worden getroffen. U bent niet verantwoordelijk voor de wendingen van het lot die buiten menselijke macht liggen.

Kijk naar het Evangelie van vandaag. Herodes hoort over Jezus en hij is in verwarring. 'Wie is dit over wie ik zulke dingen hoor?' Hij probeert Hem te zien, maar hij zoekt met de ogen van de wereld. Hij zoekt naar een verklaring, naar een categorie, naar een machtsfactor. Hij begrijpt niet dat het mysterie van God niet kan worden gevangen in een logisch systeem, hoe briljant je verstand ook is. Ben begreep dat beter dan Herodes. Ben wist dat er achter de techniek, achter de wiskunde, achter de logica van een vliegtuig, een grotere werkelijkheid schuilt. Hij wist dat de liefde de enige taal is die echt telt. En nu, in de hemel, ziet hij dat gezicht waar Herodes zo naar zocht. Hij ziet de Heer, niet als een raadsel, maar als de bron van alle vrede.

Ryan, mijn jongen, denk aan de momenten dat jij en Ben samen op de bank zaten, of aan die reizen waarin jullie samen de wereld verkenden. Die broederband is niet verbroken; die is sterker dan de dood. Jouw broer loopt met je mee. Hij wil dat jij leeft, dat je bouwt, dat je droomt met dezelfde moed die hij had. Hij kijkt naar je met een trotse glimlach vanuit het licht van God. Hij is de jongen die nu in het licht van God staat en die wil dat jij je dromen najaagt. De band tussen broers sterft niet; die wordt alleen maar groter, omdat hij nu gedragen wordt door de eeuwigheid zelf. Je broer is bij je, in de stilte van je hart en in de vreugde van je herinneringen. Hij is de vogel die hoog vliegt, de 'con chim' die nu in de hemelse lucht zijn vleugels uitslaat.

Soms vragen mensen zich af: hoe kan een jong leven dat zo abrupt eindigt, vrucht dragen? Hoe kan een zaadje dat zo vroeg in de aarde valt, een oogst van honderdvoud opleveren? Het antwoord ligt in de liefde die Ben heeft achtergelaten. Het ligt in de herinnering die als een zachte bries door jullie huis waait. Het ligt in de daden van barmhartigheid die in zijn naam worden verricht. Bens naam betekent Đại Dương, 'Grote Oceaan'. Zijn liefde was niet beperkt tot zijn eigen leven; ze stroomt verder, als helder water dat dorst lest, als een teken van hoop voor mensen die het moeilijk hebben. Dat is wat wij mogen doen: we hoeven niet alles te begrijpen, we hoeven niet alle antwoorden te hebben. We hoeven alleen maar te blijven beminnen. We hoeven alleen maar door te gaan met het delen van die liefde die Ben ons heeft voorgeleefd.

Wat kunt u vandaag meenemen als u hier naar buiten gaat? Misschien is het deze gedachte: laat de schuldvraag los. Laat de behoefte om de 'waarom'-vraag beantwoord te krijgen varen. God vraagt niet van u dat u begrijpt waarom het leven zo loopt; Hij vraagt van u dat u Hem vertrouwt, zelfs als de weg onduidelijk is. Wanneer u vandaag naar de lucht kijkt, of naar een vliegtuig dat hoog boven u voorbijtrekt, denk dan aan Ben. Denk niet aan het einde, maar aan de vlucht. Hij is nu in de ruimte waar geen wolk meer is, waar geen pijn meer is, waar alleen maar de volmaakte liefde van God heerst. U bent niet alleen. De hele Kerk bidt met u mee. En Ben, onze lieve Benjamin, hij kijkt naar u uit met die stralende glimlach, en hij wacht op u. Hij is thuis. En in dat thuis is er plaats voor u allemaal. Blijf leven, blijf hopen, en blijf beminnen. Want dat is het enige dat blijft. Dat is het enige dat telt. Amen.