Gwener y Trydydd Wythnos ar Hugain yn yr Amser Cyffredin

Pan edrychwn ar y byd o’n cwmpas, rydym yn aml yn cael ein denu at y pethau mawr—y cerrig milltir, y cyflawniadau disglair, y llwyddiannau sy’n tynnu sylw. Ond mae Sant Pawl, yn y darlleniad cyntaf heddiw, yn ein gwahodd i edrych yn agosach, i edrych ar y ffordd rydym yn rhedeg ein ras ein hunain. Mae’n defnyddio delwedd y rhedwr yn y stadiwm. Mae’n dweud, 'Run so as to win.' Mae’n siarad am ddisgyblaeth, am ymdrech, am y ffordd y mae athletwr yn hyfforddi ei gorff ac yn canolbwyntio ei feddwl ar y wobr. Ond nid yw Pawl yn sôn am wobr sy’n pylu. Mae’n sôn am y goron annhrwyddedig, y bywyd hwnnw sy’n dod o fod yn agos at Dduw.

Pan feddyliaf am y ddelwedd hon o’r 'rhedwr', rwy’n meddwl am Benjamin Vo. Roedd Ben yn fachgen a oedd yn gwybod beth oedd rhoi popeth i mewn i rywbeth. Cofiwch y ffordd y byddai’n ymarfer ar y cwrt badminton, neu’r ffordd y byddai’n ceisio gwneud y tîm pêl-fasged. Nid oedd yn ymwneud â’r fuddugoliaeth yn unig; roedd yn ymwneud â’r ffaith ei fod yn credu mai 'trying is all that matters.' Dyna oedd ei athroniaeth. Roedd yn rhedeg ei ras gyda’r fath onestrwydd a phurdeb. Nid oedd yn rhedeg yn ddi-nod, fel y mae Pawl yn rhybuddio; roedd yn rhedeg gyda chanolbwyntio, gyda llawenydd, a gyda’r chwilfrydedd disglair hwnnw a oedd yn ei wneud yn bwy ydoedd.

Ond rhaid inni fod yn onest am y boen o’r 'ras' hon. Mae hi wedi bod yn ddau fis ers i Ben ddychwelyd at y Tad. Pan fyddwch chi’n eistedd yn y tŷ, pan fydd y distawrwydd yn dod yn drwm, mae’n hawdd teimlo bod y ras wedi stopio’n sydyn. Mae’n hawdd teimlo bod y wobr o’i bresenoldeb wedi ei gymryd oddi arnoch chi. Mae’r hiraeth yn boenus, yn ddyfnach na’r hyn y gall geiriau ei ddisgrifio. Mae’n teimlo bod y byd yn wag, ac mae’r ras yn teimlo’n rhy hir ac yn rhy galed i’w rhedeg hebddo.

Ac yna, daw Iesu yn yr Efengyl heddiw, yn ein rhybuddio am y 'beam' yn ein llygaid ein hunain. 'You hypocrite! Remove the wooden beam from your eye first; then you will see clearly.' Mae Iesu yn ein gwahodd i edrych ar y byd, ac ar ein galar, gyda golwg glir. Mae’r 'beam' hwn, weithiau, yw ein tuedd i feddwl mai ni sy’n gorfod deall popeth, neu mai ni sy’n gorfod rheoli’r boen. Mae Iesu yn dweud: 'Na, gadewch i mi eich gwella. Gadewch i mi dynnu’r rhwystr oddi ar eich golwg, er mwyn i chi allu gweld y wobr sydd o’ch blaen.'

Alan a Thao, rwyf am siarad â chi’n uniongyrchol. Mae eich cariad at Ben yn ddyfnach na’r hyn y gall unrhyw un ei ddeall. Pan fyddwch yn teimlo’r hiraeth, peidiwch â cheisio ei ddiffodd. Mae’r hiraeth hwn yn dystiolaeth o’r cariad enfawr a roddasoch iddo. Roedd Ben yn fachgen a oedd yn gwybod sut i garu heb ofn. Cofiwch y ffordd y byddai’n siarad am ei gwmni awyrennau dychmygol, 'Con Chim Airlines'. Roedd yn giglo, roedd yn gwenu, roedd llawenydd pur yn ei lygaid. Roedd yn fachgen a oedd, yn ei ddeuddeg mlynedd, yn barod i gynnig ei holl gynilion i helpu ei ewythr William. Ni wnaeth ef dorri’r piggy bank, nid oedd angen, ond y weithred o gynnig—y weithred o drosglwyddo popeth oedd ganddo at rywun arall—dyna oedd ei wir gyfoeth. Dyna oedd y gwir 'Ben'. Roedd yn fachgen a ddeallodd, yn ifanc iawn, fod yr hyn sydd gennym ond yn ddefnyddiol pan rydym yn ei rannu. Nid ydych chi ar eich pen eich hun yn y dyfnder hwn. Mae Iesu yn sefyll gyda chi yn y distawrwydd.

Ac i ti, Ryan, y brawd anwyl. Rwyt ti a Ben wedi rhannu cymaint o anturiaethau—y chwerthin, y teithiau, y ffordd yr oeddech yn edrych ar y byd gyda’i gilydd. Cofia bob amser y bond hwnnw. Mae Ben yn dy garu di. Pan fyddi di’n edrych ar yr awyr, pan fyddi di’n gweld awyren, gwybydd fod dy frawd yn dy annog i fyw gyda’r un chwilfrydedd a’r un wên a oedd ganddo ef. Mae ef yn rhan o’th fywyd di nawr, yn ddyfnach na’r hyn y gallwn ei weld â’n llygaid. Bydd yn ddewr, bydd yn garedig, a bydd yn gwybod fod Ben yn dy wylio di gyda balchder. Mae’r cariad a ddaeth o’r 'Con Chim Airlines' hwnnw yn dal i hedfan yn dy galon di.

I bawb sy’n gwrando heddiw, yn enwedig y rhai sy’n cario croes sy’n teimlo’n rhy drwm: Gwyddoch fod Duw yn eich gweld. Mae’r Salm yn dweud: 'Pa mor hyfryd yw dy drigfan, Arglwydd y Lluoedd!' Mae’r drigfan honno yn lle o orffwys. Mae’n lle lle mae pob dagrau yn cael eu sychu. Mae cariad Benjamin yn parhau i ddwyn ffrwyth. Mae ei ysbryd yn ein dysgu ni sut i garu, sut i chwilfrydu, a sut i ymddiried yn y Tad. Mae’r 'Well of Love' yn Cà Mau, Fietnam, sydd wedi ei gysegru yn ei enw, yn dystiolaeth fod ei gariad yn dal i lifo. Mae’r dŵr hwnnw’n rhoi bywyd i’r tlawd, ac mae’n symbol o’r cariad a adawodd Ben ar ôl—cariad sy’n gwrthod marw, cariad sy’n parhau i ddyfrio’r ddaear.

Beth, felly, allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Pan ewch allan i’ch bywydau, gwnewch un weithred fach o garedigrwydd yn enw Ben. Ni ddylai fod yn rhywbeth mawr neu gymhleth. Gall fod yn gair tyner i rywun sy’n drist, neu yn help ddistaw i rywun sy’n cario baich pethau heb i neb wybod. Offrymwch y weithred honno i Dduw. Cofiwch fod cariad yn blanhigyn sy’n tyfu hyd yn oed yn y priddoedd mwyaf anodd. Mae Ben yn ein dysgu ni sut i garu, sut i chwilfrydu, a sut i ymddiried yn y Tad.

Benjamin Đại Dương Vo, enaid disglair a thyner, gorffwys yn awr yn nhangnefedd Crist. Bydded i’th wên a’th Ysbryd ein harwain ni i gyd, nes i ni gyfarfod eto yn y wlad lle mae pob storm yn dawel, a lle mae llawenydd perffaith yn teyrnasu am byth. Amen.