Dydd Mawrth yr Ail Wythnos ar Hugain yn Amser Cyffredin

Dychmygwch am eiliad o ddistawrwydd y synagog yn Capernaum. Yr oedd ystafell lawn o bobl wedi dod ynghyd ar y Saboth, fel yr oeddent wedi ei wneud gannoedd o weithiau o'r blaen. Yr oeddent wedi arfer clywed yr athrawon a'r Phariseaid yn adrodd y gyfraith, yn dadlau dros fanylion bach, ac yn dyfynnu doethion y gorffennol. Ond ar y diwrnod penodol hwn, pan safodd Iesu o Nasareth i fyny i ddysgu, roedd rhywbeth yn wahanol mewn ffordd sylfaenol.

Ni ddefnyddiodd Iesu oriau o eiriau mawr er mwyn ganmol ei hun. Ni chododd ei lais fel dyn sy'n ceisio ennill dadl. Eto i gyd, roedd pob person yn yr ystafell yn teimlo pwysau dwyfol yn ei eiriau. Dywed y Scriptur eu bod yn syfrdan: “oherwydd yr oedd ei air ag awdurdod iddo.” Ac pan saethodd gŵr a oedd yn dioddef o dan orthrwm ac anhrefn mewn llais uchel, ni chollodd Iesu ei dawelwch. Ni fu iddo ofni. Dywedodd un brawddeg fer, dylwythus, ac awdurdodol: “Bydd yn dawel! Dos allan ohono!” Ac mewn eiliad, daeth yr anhrefn i ben, a chafodd y gŵr ei ryddhau “heb wneud yn unig unrhyw niwed iddo.”

Y ddelwedd yr hoffwn i ni ei chario drwy ein gweddi heddiw yw **Y Gair ag Awdurdod Tyner**. Nid awdurdod y byd hwn yw’r awdurdod hwn—nid awdurdod sy’n gwasgu, sy’n swnio’n uchel, neu sy’n rheoli drwy ofn. Awdurdod y Creawdwr ydyw. Y llais hwnnw a ddywedodd yn y dechreuad, “Boed goleuni,” a bu goleuni. Y llais sy’n gorchymyn y stormydd ac sy’n dod â phob peth yn ôl i drefn ac heddwch. Y llais sy’n gallu disgyn i ddyfnder ein hanhrefn a’n galar ac dweud wrth ein calonnau dychrynllyd: “Bydd yn dawel. Rydych chi’n ddiogel yn fy nwylo i.”

Ond rhaid i ni enwi’r gwirionedd cyn y gallwn deimlo’r cysur…

Mae hi bellach yn tua deufis—drwy ddeg diwrnod a thrigain o oriau hir—ers y trydydd ar ddeg o Fehefin, pan adawodd Benjamin Vo y byd hwn. Deufis. I’r byd sy’n mynd heibio y tu allan i’ch drws, gall deufis ymddangos fel amser i’r bywyd pob dydd ailddechrau ei redeg. Ond i chi, Alan a Thao, ac i ti, Ryan, mae pob un o’r chwe deg diwrnod hyn wedi bod yn daith drom drwy wlad sydd wedi newid yn llwyr. Mae’r hiraeth yn boenus o gofidus. Mae’n gallu dyfod ar ffurf eiliad ddistaw yn y bore pan fyddwch yn deffro ac yn sylweddoli o newydd nad yw Ben yn ystafell nesaf. Mae’n gallu dyfod wrth weld ei sgidiau neu wrth eistedd wrth y bwrdd lle roedd ei wên yn arfer goleuo y cyfan.

Yn ystod y deufis hyn, efallai fod yna eiliadau pan fydd y cwestiynau yn ffyrnig. Efallai fod y distawrwydd yn teimlo fel pwyso ar eich dwyfron. Mae’n naturiol i’r galon gofyn fel y gŵr yn y synagog: “Beth yw hyn?” Ond fe gwympa ein heneidiau mewn gwendid pan fyddwn yn ceisio datrys troeon tragwyddoldeb drwy ddoethineb dynol yn unig.

A dyma lle mae Sant Pawl yn ein darlleniad cyntaf heddiw yn mynd â ni yn ddyfnach. Dywed Pawl: “Y mae’r Ysbryd yn ymchwilio pob peth, hyd yn oed dyfnderoedd Duw… Ac am y pethau hyn yr ydym yn siarad, nid mewn geiriau a ddysgwyd gan ddoethineb dynol, ond mewn geiriau a ddysgwyd gan yr Ysbryd.” Yna mae’n adrodd y brawddeg ryfeddol hon: “Ond y mae gennym ni feddwl Crist.”

I feddwl fel Crist yw gweld y byd nid drwy lygad amser toreithiog neu ddinistriol y byd hwn, ond drwy lygad y Creadur sy’n caru pob enaid yn ddi-diwedd. Pan fyddwn yn edrych ar Ben, gwelwn fachgen a oedd yn meddu ar ddeallusrwydd o uchder anhygoel. Roedd ei feddwl yn loyw, yn rhesymegol, ac yn llawn gallu eithriadol. Ond yn ddyfnach na’i ddeallusrwydd mathemategol a’i allu i ddeall isadeiledd cymhleth y byd digidol, roedd ganddo restr o nodweddion ysbrydol a dderbyniodd yn rhad ac am ddim gan Dduw.

Cofiwch fel yr oedd Benjamin yn edrych ar y nefoedd. Roedd ganddo nwyd ddi-flino dros awyrennau a phlanu, yn enwedig y Boeing 737. Roedd yn gallu sefyll ac edrych ar yr awyrennau yn esgyn i’r wybren gydag angerdd a phuredd o lawenydd nad oedd yn gysylltiedig â balchder y byd, ond â rhyfeddod pur. A pha mor aml y byddai’n chwerthin ac yn giglo wrth sôn am ei freuddwyd bach o greu cwmni awyrennau o’r enw ‘Con Chim Airlines’? Roedd yr enw hwnnw yn dod â gwen mor hyfryd ar ei wyneb, gwen a fyddai’n gwneud i bawb o’i gwmpas wenu gyda fe. Yr oedd ganddo enaid a oedd yn deall godidowgrwydd y cwyro mewn modd syml, pur, fel ederyn sy’n hedfan mewn rhyddid heb ofn y ddaear.

Dyna yw ‘meddwl Crist’ fel y mae Sant Pawl yn ei ddisgrifio—nid meddwl sy’n ymffrostio mewn doethineb y byd hwn, ond meddwl sy’n cadw purdeb, rhyfeddod, a charedigrwydd fel rhodd gan yr Ysbryd Sanctaidd.

A dyma lle mae y gair o awdurdod yn Capernaum yn torri i mewn ar ein galar… nid fel athrawiaeth obell, ond fel golau tyner sy’n dychwelyd i’r ystafell.

Pan ffyrnigodd y cythraul yn y synagog, dywedodd Iesu: “Bydd yn dawel! Dos allan ohono!” Ac dywed y Scriptur: “daeth allan ohono heb wneud unrhyw niwed iddo.” Meddyliwch am y geiriau hynny: *heb wneud unrhyw niwed iddo*. Yng nghanol holl storomau y byd hwn, yng nghanol pob dychryn ac anhrefn, mae pawb sydd mewn Crist yn ddiogel o dan ei awdurdod ef. Ni all dim niweidio’r enaid sydd wedi ei guddio ym Mraich y Tad.

Mae Benjamin, gyda’i enaid tyner a’i wên ddisglair, yng ngofal yr un Awdurdod hwnnw heddiw. Nid yw marwolaeth wedi cael y gair di Olaf tros ei fywyd. Y gair cyntaf a’r gair diwethaf am Benjamin yw gair Crist—gair sy’n dweud: “Ti yw fy mab anwyl, ynot ti y mynnai fy enaid fynegi ei llawenydd.” Mae Ben yn gorffwys mewn heddwch sy’n fwy na phob dealltwriaeth ddynol. Mae ef yn y ffeast nefol, ymhlith yr angylion a’r seintiau, lle nad oes mwyach anhrefn na gofid, ond dim ond goleuni perffaith.

Alan a Thao, rwyf am siarad â chi fel rhieni o dan y gair dwyfol hwn. Mae’ch calonnau yn cario pwysau nad oes un geiriadur dynol yn gallu ei ddisgrifio yn llawn. Mae’r deufis diwethaf wedi bod yn brawf o ddyfnder eich cariad. Ond gwybyddwch hyn: nid yw eich cariad at Ben wedi ei atal neu ei derfynu gan wahanu amserol. Y cariad a roddasoch iddo, y teithiau a gymerasoch gydag ef, y modd yr oeddech yn gwrando arno yn sôn am ei ddyheadau a’i syniadau—roedd hynny yn adlewyrchiad o gariad Duw Tuag iddo. Pan fyddwch yn teimlo bod y storm o hiraeth yn pwyso yn drwm ar eich dwyfron, gwrandewch ar lais Iesu yn y Capernaum yma ac nawr. Mae’n dweud wrth y storm yn eich calonnau: “Bydd yn dawel.” Nid er mwyn atal eich dagrau—oherwydd bod dagrau yn sanctaidd—ond er mwyn rhoi’r tangnefedd hwnnw i chi sy’n dweud bod Ben yn ffordd ddiogel yn ei gartref dwyfol.

Ac i ti, Ryan, y brawd anwyl ac y cyfaill gorau. Rwyt ti wedi rhannu cymaint o anturiaethau gyda Ben—o chwerthin ynghyd i weld y byd fel dau frawd agos iawn. Mae dy frawd yn dy garu di yn fawr iawn. Nid yw’r bond rhyngoch chi wedi ei dorri. Pan fyddi di’n edrych i fyny ar yr awyr ac yn gweld ederyn yn hedfan neu awyren yn croesi’r cwmwl, cofia fod Ben yn dal i fod gyda thi mewn ffordd sy’n ddyfnach na dim yr ydym yn ei weld â’n llygaid dynol. Mae ganddo wên ar ei wyneb, ac mae’n dy annog di i fyw gyda’r un dewrder, yr un caredigrwydd, a’r un rhyfeddod pur a oedd yn goresgyn ei galon ef.

I bawb sy’n gwrando o bell—pobl sy’n tiwnio mewn o ddinasoedd eraill, teuluoedd sy’n cario eu croesau eu hunain, a phlant sy’n dioddef neu sy’n teimlo’n unig heddiw: Dywed y Psalm heddiw: “Y mae’r Arglwydd yn cynnal pawb sy’n syrthio, ac yn codi pawb sydd wedi eu crymu i lawr.” Nid oes neb ohonoch sydd wedi eich anghofio gan Dduw. Nid oes un ddeigryn sy’n disgyn mewn tywyllwch nad yw’r Tad yn ei weld ac yn ei gasglu yn ei estyniad. Pan fydd y byd yn teimlo’n drwm a phan fydd doethineb dynol yn methu cysuro, dewch at air Crist. Y mae ei air ag awdurdod iddo—awdurdod cariad sy’n codi y rhai sydd wedi eu crymu i lawr.

Mae cariad Benjamin yn parhau i ddosbarthu ei fendithion ar y ddaear hon. Meddyliwch am y ffynnon dŵr glân yn Cà Mau, Fietnam—y Giếng Gioan Baotixita—sydd wedi ei chysegru yn ei enw. Mae’r dŵr pur hwnnw sy’n llifo o ddyfnder y ddaear yn dod â bywyd a gobaith i bobl nad oedd ganddynt ddim. Nid oes angen boasting neu lechfedd; mae’n ffynhonnell ddistaw o ffrwyth enaid Benjamin, yn dystiolaeth fod ei gariad yn parhau i lifo ac i wella bywydau eraill. Mae’n dweud wrthym fod bywyd a adawyd fel rhodd yn troi’n ffrwythlondeb dragwyddol.

Beth, felly, allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw?

Pan ewch allan heddiw i’ch bywydau pob dydd, gwnewch hyn: Pan fyddwch yn edrych ar yr awyr—ai yn y bore neu wrth i’r haul hanner fachlud—cymerwch un anadl ddwfn o ddiolch. Storiwch am un eiliad ddistaw ar y ffyrdd neu yn eich gardd. Cofiwch yr awdurdod tyner hwnnw a ddywedodd Iesu wrth yr anhrefn: “Bydd yn dawel.”

Yna, gwnewch un weithred fach, ddistaw o garedigrwydd heddiw. Ni all fod yn fawr neu yn gymhleth; gall fod yn gair tyner i rywun sy’n drist, neu yn help ddistaw i rywun sy’n cario baich pethau heb i neb wybod. Offrymwch y weithred fach honno i Dduw er cof am Benjamin Đại Dương Vo.

Cofiwch nad yw’r Gair a greodd y nefoedd a’r ddaear wedi eich anghofio. Y mae Iesu Grist, y Sanctaidd Un o Dduw, yn sefyll yn eich canol heddiw. Y mae ei air yn curo yn ddi-ofn, gan ddweud wrthym oll bod ein dynion, ein plant, a’n meibion ni yng nghadwraeth ddiogel ei gariad tragwyddol.

Benjamin, enaid disglair a thyner, gorffwys yn awr yn nhangnefedd Crist. Bydded i’th wên a’th Ysbryd rhydd ein harwain ni i gyd, nes i ni gyfarfod eto yn y wlad lle mae pob stormydd yn dawel, a lle mae llawenydd perffaith yn teyrnasu am byth.

Amen.