Muqaddas Buyuk Grigoriy Pop va Cherkov Doktorining Xotirasi

Azizlarim, bugun bizni bir tasvir o‘ziga tortadi. Bu tasvir dengiz sohilida turgan qayiqlar, yelkanlarini yig‘ayotgan baliqchilar va ularning ustidan turib, olomonni ta’lim berayotgan Isoni ko‘rsatadi. Bu sahna bizning hayotimizning o‘ziga o‘xshaydi. Ba’zan biz ham hayotning qirg‘og‘ida, o‘zimizning kichik qayiqlarimizda, o‘z mehnatimiz bilan band bo‘lamiz. Biz o‘z to‘rlarimizni yig‘ishtiramiz, kun bo‘yi qilgan mehnatimizni sarhisob qilamiz. Va birdan, bizning hayotimizga Iso Masih kirib keladi. U bizning qayiqimizga o‘tiradi, bizni qirg‘oqdan biroz uzoqroqqa olib borishni so‘raydi. Va keyin U bizga o‘rgata boshlaydi. Uning so‘zlari bizning qalbimizga shunchalik chuqur kirib boradiki, biz o‘z mehnatimizni, o‘z rejalarimizni unutib qo‘yamiz.

Bugun biz Muqaddas Grigoriy Popning xotirasini nishonlayapmiz. U ham o‘z davrining buyuk ruhoniysi, donishmand odam bo‘lgan. Lekin uning donoligi dunyo donoligidan farq qilgan. Pavlus havoriy bugun bizga shunday deydi: «Agar kimki o‘zini bu dunyoda donishmand deb hisoblasa, u aqldan ozsin, toki donishmand bo‘lib qolsin. Chunki dunyo donoligi Xudoning nazarida ahmoqlikdir». Bu juda kuchli so‘zlar. Bu bizni o‘ylantiradi: biz qanday donolikni qidiryapmiz? Biz dunyo beradigan donolikni qazib olmoqdamizmi, yoki Xudo bizga beradigan haqiqiy donolikni qidirmoqdamizmi?

Keling, bugun tasalli berishdan oldin, haqiqatni boricha, ochiq-oydin aytaylik. Bugun 13-iyun, 2026-yil. Bizning aziz, o‘tkir zehnli, mehribon o‘g‘limiz, birodarimiz Benjamin Vo — bizning aziz Benimiz bu dunyoni tark etganiga roppa-rosa ikki oy bo‘ldi. O‘sha kundan beri o‘tgan har bir kun Alan va Thao uchun, kichik uka Ryan uchun qanday o‘tganini faqat Xudo biladi. Ikki oy — bu vaqt qayg‘uni kamaytirmaydi, aksincha, yo‘qotishning haqiqiy ko‘lamini, uydagi o‘sha bo‘sh o‘rindiqning naqadar sovuq va og‘ir ekanini yanada yaqqolroq ko‘rsatadi. Ertalab uyg‘onganingizda, bir necha soniya davomida hamma narsa tushdek tuyulishi mumkin, lekin keyin o‘sha og‘ir haqiqat to‘lqini qaytadan ko‘kragingizga uriladi. Bu — qalbning eng qorong‘u yarim tunidir. Biz bu og‘riqni chetlab o‘tolmaymiz, uni tezda yashira olmaymiz. Biz bugun mana shu zaiflik va titroq ichida turibmiz.

Ba’zan mana shu titroq va qorong‘ulik ichida, insonga eng og‘ir azob beradigan narsa — bu «nima uchun?» degan savol va uning ortidan keladigan o‘rinsiz aybdorlik hissidir. Qalbingizning tubida: «Biz nimadir qila olarmidim? Biror narsani o‘tkazib yubormadikmi? Biz yetarlicha hushyor bo‘ldikmi?» degan pichirlashlar paydo bo‘lishi mumkin. Aziz Alan, aziz Thao, bugun men sizga Xudoning haqiqatini aytmoqchiman. Iltimos, qulog‘ingizni va qalbingizni oching: siz hech narsada aybdor emassiz. Siz hech narsani o‘tkazib yubormadingiz. Kasallik — bu Xudoning jazosi emas. Bu sizning kamchiligingiz yoki xatongiz tufayli sodir bo‘lgani yo‘q. Shogirdlar tug‘ma ko‘r odamni ko‘rib Isodan: «Ustoz, kim gunoh qildi: bu odammi yoki uning ota-onasimi?» deb so‘rashganda, Isoning javobini eslang: «Na bu odam, na uning ota-onasi gunoh qilgan». Bu dunyodagi ba’zi og‘ir sinovlar, ba’zi kutilmagan bo‘ronlar inson irodasidan va har qanday nazoratidan mutlaqo tashqaridadir. Siz Ben uchun dunyodagi eng ajoyib, eng mehribon va fidoyi ota-ona bo‘ldingiz. Siz unga berish mumkin bo‘lgan eng go‘zal sevgini, eng xavfsiz uyni va eng yorug‘ bolalikni berdingiz. Shunday ekan, o‘sha og‘ir, sovuq aybdorlik toshini yelkangizdan uloqtiring. Uni Masihning xochi poyiga qo‘ying va erkin nafas oling. Xudo sizni ayblamaydi, U sizni O‘z quchog‘iga olib, yig‘lamoqda.

Mana shu yerda burilish sodir bo‘ladi. Injildagi sahna esingizdami? Iso qayiqdan turib olomonga ta’lim berganidan keyin, Butrusga shunday deydi: «Chuqur joyga chiqib, balqishingiz uchun to‘r tashlang». Butrus javob beradi: «Ustoz, biz butun tun davomida mehnat qildik va hech narsa topmadik. Lekin Sening so‘zing bilan to‘r tashlayman». Va keyin nima bo‘ladi? «Ular shunchalik ko‘p baliq tutdiki, to‘rlari yirtilib ketdi». Keyin esa «qayiqlar cho‘kib ketay dedi». Bu tasvir bizning hayotimizga qanday kirib keladi? Benning hayoti ham shunday edi. Uning o‘tkir zehni, uning texnologiyalarga bo‘lgan qiziqishi, uning «Con Chim Airlines» haqidagi orzusi — bularning hammasi uning hayotining «to‘ri» edi. Uning o‘sha 15 yoshida, tog‘asi Uilyam kasal bo‘lib qolganda, o‘zining butun jamg‘armasini — o‘sha «piggy bank»ini — berishga tayyorligi, bu uning qalbining chuqurligini ko‘rsatadi. U o‘zini « Ustoz, Sening so‘zing bilan…» deb aytib, o‘zini Xudoning qo‘liga topshirgan edi. Uning taklifi — bu Xudoning qudratini ko‘rsatish uchun tayyorlangan «to‘r» edi. U o‘z hayotini Xudoga topshirdi va Xudo unga shunchalik ko‘p «baliq» — sevgi, quvonch, hayotning mazmuni — berdi. Va Butrus kabi, Ben ham bu mo‘l-ko‘lchilikdan hayratga tushib, Iso Masihning oyog‘iga yiqilib: «Mendan keting, Rabbim, men gunohkor odamman!» deganida, u ham Xudoning buyukligini tan oldi. Lekin Iso unga ham, bizga ham shunday deydi: «Qo‘rqma!»

Benjaminning hayoti bizga nima o‘rgatadi? Uning hayoti bizga Xudoning donoligi haqida o‘rgatadi. Pavlus aytadi: «Dunyo donoligi Xudoning nazarida ahmoqlikdir». Ben o‘zining qisqa umrida dunyo donoligidan ko‘ra ko‘proq narsani topdi. U o‘zining «Con Chim Airlines» haqidagi orzusi bilan ham, o‘sha tog‘asiga yordam berish taklifi bilan ham bizga sevgi va saxovatning haqiqiy donoligini ko‘rsatdi. Uning hayoti — bu Xudoning bizga «chuqur joyga chiqib, to‘r tashla» degan chaqirig‘iga javob bo‘ldi. U o‘zini Xudoning qo‘liga topshirdi va Xudo unga abadiy hayotning mo‘l-ko‘lchiligini berdi. Uning hayoti bizga «hech narsadan qo‘rqma» degan Masihning so‘zlarini eslatadi. Uning hayoti bizga shuni ko‘rsatadiki, Xudo bizni sevadi va bizni hech qachon tashlab qo‘ymaydi. Uning hayoti bizga shuni o‘rgatadiki, bizning hayotimiz qisqa bo‘lishi mumkin, lekin u Xudo bilan birga bo‘lsa, u abadiy mazmunli bo‘ladi.

Sizga murojaat qilyapman, aziz Alan va Thao. Ben sizni tark etgani yo‘q. Uning hayot bitigi yopilgan bo‘lsa-da, uning mazmuni sizning qalbingizda yashashda davom etmoqda. U o‘sha tushingizda aytganidek: «Xavotir olmang, men sizlarni osmondan kuzatib turaman». U sizning har bir nafas olishingizni, har bir qadamingizni ko‘rib turibdi. U sizning yig‘layotganingizni ko‘radi, lekin u sizning yana jilmayishingizni, hayotni davom ettirishingizni xohlaydi. Uning nomi bilan ochilgan o‘sha suv qudug‘i — «Giếng Gioan Baotixita» — uning sevgisi hali ham bu dunyoda hayot berayotganining belgisidir. Uning merosi yashamoqda. Uning sevgisi oqishda davom etmoqda.

Rayan, ukajonim, senga murojaat qilyapman. Sen akangning eng yaqin do‘sti eding. Akang bilan o‘sha muzqaymoq yegan kunlaringizni, birga o‘ynagan o‘yinlaringizni esla. Endi sen ota-onang uchun o‘sha tayanch bo‘lishing kerak. Akang sening har bir muvaffaqiyatingni osmondan g‘urur bilan kuzatmoqda. Sen hayotni nafaqat o‘zing uchun, balki akang uchun ham chiroyli, jasorat bilan va mazmunli yashashing kerak. Har safar qiyinchilikka duch kelganingda, akangning o‘sha samoviy jilmayishini esla va olg‘a qadam bos.

Aziz birodarlarim, bugun uyingizga qaytayotganingizda, o‘zingiz bilan bitta kichik, samimiy narsani olib keting. Bugun kechqurun, uyingizga borganda, farzandlaringizga, yaqinlaringizga qarang. Ularning chizgan rasmlariga, qilgan kichik ishlariga e’tibor bering, xuddi Benning ota-onasi uning rangli baliqchasiga qaragandek. Ularni bag‘ringizga bosing va ularga sevgingizni izhor qiling. Vaqt g‘animat, ammo sevgi abadiydir. Biz ham bir kun kelib o‘sha samoviy ziyofatda, Benning o‘sha shirin kulgisini qayta eshitishimizga ishonaylik.

Benjamin Vo, bizning aziz va shirin o‘g‘limiz, sen bizga qanday qilib butun qalb bilan sevishni o‘rgatding. Sen endi samoviy Otamizning quchog‘idasan. Biz uchun, sening oilang uchun, barcha qiynalayotgan bolalar uchun ibodat qil. Rabbimiz Iso Masih barchamizni O‘zining abadiy nuri va tinchligi bilan asrasin. Amin.