Muqaddas Havoriy Bartolomey Bayrami

Tasavvur qiling… Bir kompyuter ekrani. Qorong‘u fonda yashil yoki oq rangli kod satrlari shoshilinch ravishda o‘tib bormoqda. Ko‘pchilik uchun bu shunchaki tushunarsiz belgilar to‘plami, raqamlar va harflarning chalkashligidir. Ammo o‘n to‘rt-o‘n besh yoshli bir bola uchun bu — tartib, mantiq va go‘zallik dunyosi edi. U GitHub’dagi o‘zining repozitoriyasiga qaraganida, u shunchaki kodni ko‘rmasdi; u algoritmlar qanday nafas olishini, sun’iy intellekt qanday qilib muloqot qilishini va bulutli infratuzilmalar qanday qilib ma’lumotlarni butun dunyo bo‘ylab tashishini ko‘rardi. Bu bola — bizning Benjaminimiz edi. Uning o‘tkir zehnli ongi murakkablik ortidagi go‘zallikni ko‘ra olardi.

Bugun, 24-avgust kuni, biz Muqaddas Havoriy Bartolomey (Injilda Natanoil deb ham ataladigan) bayramini nishonlayapmiz. Bugungi o‘qishlarda bizga «ko‘rish» va «ko‘rinish» haqida ajoyib bir manzara taqdim etiladi. Birinchi o‘qishda Vahiy kitobida farishta Yuhannoni baland tog‘ga olib chiqadi va unga Xudoning muqaddas shahri — Yangi Quddusni ko‘rsatadi. Bu shahar naqadar go‘zal! U kristalldek tiniq, qimmatbaho toshlardek porloq. Uning o‘n ikkita darvozasi va o‘n ikkita poydevori bor, ularning ustiga o‘n ikkita havoriyning ismlari yozilgan.

Benjamin ham o‘z hayotida ana shunday «tizimlar»ni, ana shunday mukammal tuzilmalarni yaxshi ko‘rardi. U AWS (Amazon Web Services) muhitlarini o‘rganar ekan, u aslida o‘sha samoviy shahar kabi murakkab, ammo tartibli bir dunyoni qurishni orzu qilardi. Uning uchun mantiq — bu Xudoning dunyoni qanday yaratganini anglash yo‘li edi. U otasi Alanning «fotokopiyasi» bo‘lib, nafaqat uning yuz tuzilishini, balki uning dunyoni tahlil qilish, qurish va boshqarish qobiliyatini ham meros qilib olgan edi. To‘rtinchi sinfda sakkizinchi sinf matematikasini yechish — bu shunchaki qobiliyat emas, balki borliqning poydevorini «ko‘ra olish» san’ati edi.

Lekin bugun, 13-iyun fojiasidan buyon ikki oydan ko‘proq vaqt o‘tdi. Avgustning issiq kunlari tugab, kuz nafasi yaqinlashmoqda. Odatda bu vaqtda bolalar maktabga tayyorgarlik ko‘rishadi, yangi darsliklar, yangi loyihalar haqida o‘ylashadi. Ammo Alan, Thao va Rayan uchun bu yilgi avgust boshqacha. Uydagi o‘sha bo‘shliq, Benning xonasidagi sukunat, uning kompyuteri oldidagi bo‘sh kursis… Bu — haqiqiy og‘riq. Bu — tushuntirib bo‘lmaydigan sog‘inch. Biz bugun mana shu og‘riqni, mana shu bo‘shliqni yashirmaymiz. Biz uni Xudoning huzuriga, o‘sha kristalldek tiniq poydevorlar oldiga olib kelamiz.

Ba’zan tunda, hamma narsa tinchiganida, Alan va Thao, sizning yuragingizda o‘sha savol qayta-qayta yangrashi mumkin: «Nega u bu dunyoni shunchalik erta tark etdi? Biz nimadir qila olarmidim?»… Bu savol — insoniyatning eng qadimiy dardidir. Lekin bugungi Injilga qarang. Natanoil (Bartolomey) ham shubha bilan so‘raydi: «Noziradan biror yaxshilik chiqishi mumkinmi?» U ko‘rishidan oldin ishonmaydi. Lekin Filipp unga shunchaki: «Kel va ko‘r», deydi.

Va mana shu yerda eng muhim burilish sodir bo‘ladi. Iso Natanoilning kelayotganini ko‘radi va u haqida: «Mana haqiqiy isroillik, unda hiyla-nayrang yo‘q», deydi. Natanoil hayron bo‘lib so‘raydi: «Meni qayerdan taniysiz?»

Iso unga javob beradi: «Filipp seni chaqirmasdan oldin, men seni anjir daraxti ostida ko‘rgan edim».

«Men seni ko‘rgan edim»… Bu so‘zlar Benjamin uchun ham aytilgan. Benjamin o‘zining GitHub repozitoriyasida kod yozayotganida, u Boeing 737 samolyotlarining parvozini hayajon bilan kuzatayotganida, u «Con Chim Airlines» haqida shirin jilmayib gapirayotganida — Iso uni ko‘rgan edi. U nafaqat uning aqlini, balki uning o‘sha «hiyla-nayrangsiz», beg‘ubor va pokiza qalbini ko‘rgan edi. Ben o‘zining 15 yillik hayotida hech qachon ikkiyuzlamachilik qilmadi. U o‘zining «perfect four» — otasi, onasi va ukasi Rayan bilan dunyoni kezar ekan, u har bir lahzani boricha, samimiyat bilan yashadi.

Benjaminning o‘sha anjir daraxti ostidagi lahzasi nima edi? Balki bu uning 12 yoshida, otasining 40 yoshga to‘lgan kunida, uni yo‘qotishdan qo‘rqib yig‘lagan lahzasidir. O‘sha paytda u o‘zining naqadar teran sevishini ko‘rsatgan edi. Yoki u o‘zining butun jamg‘armasini, o‘sha «piggy bank»ini tog‘asi Uilyamga yordam berish uchun taklif qilgan lahzasidir. U pulni bermadi, chunki bunga ehtiyoj qolmadi, lekin uning «Men hammasini berishga tayyorman» degan taklifi — bu Xudoning nazarida eng buyuk ish edi. Iso Benjaminni o‘sha lahzalarda ko‘rgan edi va uning qalbida zarracha g‘araz yo‘qligini bilardi.

Aziz Alan va Thao, sizga murojaat qilaman. Farzandingizning xastaligi, uning kutilmagan ketishi — bu sizning aybingiz emas. Xudo hech qachon jazo sifatida dard yubormaydi. Dunyoda ba’zi narsalar bizning nazoratimizdan tashqarida sodir bo‘ladi, xuddi kodlardagi biz tushunmaydigan xatolar kabi. Lekin Xudo bu xatolarni tuzatuvchi Buyuk Muhandisdir. U Benjaminni o‘z vaqtida emas, balki O‘zining abadiy rejasida eng go‘zal nuqtada qabul qildi. Siz unga eng yaxshi ota-ona bo‘ldingiz. Siz unga dunyoni ko‘rsatdingiz, unga sevishni va sevilishni o‘rgatdingiz. Uning GitHub’dagi kodlari tugallanmagan bo‘lib tuyulishi mumkin, lekin Xudoning serverida uning hayot loyihasi mukammal tarzda yakunlandi.

Rayan, senga aytmoqchiman: sen akangning eng yaxshi do‘sti eding. U senga qarab jilmayganida, u sening kelajagingni ko‘rardi. Bugun u osmondan turib seni ko‘rib turibdi. Sen har safar yangi narsani o‘rganganingda, akang senga: «Yaxshi ketyapsan, Rayan!» deb dalda beradi. Uning o‘sha o‘tkir zehnini va mehribon qalbini o‘zingda olib yur.

Bugungi bayramda Iso Natanoilga va’da beradi: «Sizlar osmon ochilganini va Xudoning farishtalari Inson O‘g‘li ustidan chiqib-tushib yurganini ko‘rasizlar». Bu — Benjamin hozir ko‘rayotgan manzara. U endi Boeing 737 ga muhtoj emas, u farishtalar qanotida parvoz qilmoqda. U endi o‘sha Vahiy kitobidagi kristalldek tiniq shaharda, Muqaddas Karlo Akutis bilan birga samoviy ziyofatda o‘tiribdi.

Benjaminning nomi bilan Vyetnamning Ca Mau qishlog‘ida ochilgan o‘sha suv qudug‘i — «Giếng Gioan Baotixita» — naqadar ramziy ma’noga ega. Uning o‘rta ismi Dai Duong (Buyuk Ummon) ekanligi bejiz emas. Uning hayoti qisqa bo‘lsa-da, uning sevgisi o‘sha quduqdan chiqayotgan toza suv kabi boshqalarga hayot bermoqda. Bu — uning abadiy GitHub repozitoriyasi, uning hech qachon o‘chmaydigan kodi.

Bugun uyingizga qaytayotganingizda, bir narsani yuragingizga tugib oling: Benjamin sizni ko‘rib turibdi. U otasining tushida aytganidek: «Ota, men o‘zim erkin nafas olyapman… Men sizlarni osmondan kuzatib turaman». U endi azob chekmayapti. U endi o‘sha samoviy mantiqning, abadiy sevgining markazida.

Bir kichik vazifa: Bugun kechqurun osmonga qarang. Agar biror yulduzni yoki uchib o‘tayotgan samolyot chirog‘ini ko‘rsangiz, Benning o‘sha shirin jilmayishini eslang. Va bilingki, Xudo sizni ham, xuddi anjir daraxti ostidagi Natanoilni ko‘rgandek, O‘zining cheksiz mehri bilan ko‘rib turibdi. Siz yolg‘iz emassiz.

Benjamin Vo, aziz o‘g‘limiz, biz uchun ibodat qil. Sen endi «kattaroq narsalarni» ko‘ryapsan. Biz ham bir kun kelib o‘sha nurlarga yetishishimizga yordam ber. Amin.