Drieëntwintigste zondag door het jaar

Er is een beeld dat we allemaal kennen, een beeld dat zo alledaags is dat we er vaak overheen kijken: de wachtpost. De profeet Ezechiël spreekt vandaag over de 'wachtman'. Iemand die op de muur staat, turen naar de horizon, de eerste die de verandering in het weer ziet, de eerste die de naderende voetstappen opmerkt. Het is een eenzame taak. Je staat daar, vaak in de kou, vaak in de stilte, met de verantwoordelijkheid om te waarschuwen, om te beschermen, om te zien wat anderen nog niet zien.

Denk aan Benjamin. Onze lieve Ben. Hij was een jongen die altijd al een beetje op die uitkijkpost stond. Niet omdat hij eenzaam was, maar omdat zijn geest zo ongelooflijk alert was. Of hij nu bezig was met het coderen van complexe systemen voor zijn GitHub-repo's, of dat hij samen met zijn vader aan het 'airport spotten' was, turen naar de Boeing 737's die als zilveren vogels door de lucht klieven—Ben was iemand die keek. Hij was een jongen van observatie, van nieuwsgierigheid, van het willen begrijpen hoe de wereld in elkaar zat. Hij had die zeldzame blik die verder keek dan het oppervlak.

Soms, als de avond valt en de stilte in huis zwaarder weegt, kan de vraag opkomen: 'Waarom?' Het is een menselijke vraag, een vraag die voortkomt uit de diepste pijn van een ouder of een broer. We voelen ons soms als die wachtman die naar de horizon staart en zich afvraagt waarom de storm kwam, waarom de nacht zo lang duurde. We zoeken naar antwoorden in het verleden, we graven in onze herinneringen, we vragen ons af: 'Hebben we iets gemist? Hadden we meer moeten doen?'

Ik wil vandaag, in alle tederheid, deze steen van uw hart tillen. Er is een stem die in de stilte van de nacht kan fluisteren dat u niet waakzaam genoeg was, dat u ergens een teken hebt gemist. Maar luister naar de waarheid van het Evangelie: Jezus zegt vandaag: 'Waar twee of drie vergaderd zijn in mijn naam, daar ben Ik in hun midden.' Hij spreekt niet over perfectie of over het voorkomen van elke storm. Hij spreekt over aanwezigheid. Ziekte is nooit een straf en nooit het falen van degenen die met heel hun hart hebben liefgehad. U hebt Ben niet alleen liefgehad; u hebt hem gedragen, u hebt met hem de wereld rondgereisd, u hebt zijn dromen over 'con chim airlines' gevoed met uw eigen aandacht en vreugde. U bent geen falende wachtlieden; u bent de ouders die Ben hebben omringd met een liefde die zo stralend was dat hij zelfs in zijn laatste dagen nog kon glimlachen. God beschuldigt u niet. Hij ziet uw trouw. Hij ziet hoe u, dag na dag, probeert te blijven staan. En Hij zegt: 'Wees niet bevreesd.'

Paulus herinnert ons in de tweede lezing aan de enige wet die er werkelijk toe doet: 'Owe niemand iets, behalve de liefde.' Dat is de enige schuld die we mogen dragen: de schuld van de liefde die we elkaar verschuldigd zijn. En wat heeft Ben die liefde gegeven. Denkt u eens aan dat moment waarop hij, nog maar een kind, aanbood om zijn hele spaarpot aan te bieden om zijn oom William te helpen. Hij hoefde die spaarpot niet te breken; het aanbod was genoeg. Het was een zaadje van onbaatzuchtige liefde dat in zijn hart was geplant door de Geest van God. Dat was Ben. Hij was de jongen die zijn rijkdom wilde delen voordat hij wist wat rijkdom echt betekende. Hij was de jongen die, zelfs in zijn eigen kwetsbaarheid, de pijn van een ander zag en wilde verlichten.

Jezus geeft ons in het Evangelie een weg om met elkaar om te gaan: 'Ga en zeg hem zijn fout onder vier ogen.' Het is een oproep tot eerlijkheid, tot nabijheid. Het is een oproep om niet weg te lopen van de moeilijke dingen, maar om ze in de ogen te kijken, samen, in de warmte van de relatie. Soms voelt het alsof de dood een muur heeft opgetrokken, alsof de 'vier ogen' er niet meer zijn. Maar de gemeenschap van de heiligen is geen verre, abstracte plek. Het is de plek waar Ben nu is, en waar hij nog steeds bij u is. De band tussen jullie, Alan en Thao, en jou, Ryan, is niet verbroken. Hij is getransformeerd. Wanneer je, Ryan, naar de lucht kijkt en een vliegtuig ziet, weet dan dat hij erbij is. Hij is de vogel die eindelijk zijn eigen luchtruim heeft gevonden. Leef voor hem, maar leef vooral vanuit de vreugde dat je een broer hebt die je in het hart van God heeft meegevoerd.

We spreken vaak over het 'verlies' van Ben, maar in de ogen van God is er geen verlies. Er is alleen een voltooiing. Zoals een vliegtuig dat na een lange vlucht veilig landt op de bestemming, zo is Ben geland in de armen van de Vader. Hij is niet weg; hij is thuis. Hij kijkt naar u met diezelfde trots waarmee hij altijd naar zijn familie keek. Hij wil dat u leeft. Hij wil dat u de wereld verkent, dat u bouwt, dat u droomt. Hij wil dat u weet dat de liefde die u voor hem voelt, de brandstof is die u door de donkerste dagen heen zal dragen.

Ik weet dat er momenten zijn waarop de schuldvraag als een schaduw over uw hart valt. Laat die gedachte vandaag los. U hebt geplant, u hebt begoten, u hebt alles gegeven wat een mens kan geven. De ziekte die Ben trof, was geen straf, geen falen, geen teken dat God afwezig was. Het was een storm in deze gebroken wereld, een storm die buiten elke menselijke macht lag. U bent niet de wachtman die heeft verzuimd; u bent de liefdevolle ouders die Ben hebben gevoed met alles wat goed en mooi is. God beschuldigt u niet. Integendeel, Hij ziet uw trouw en Hij omhelst u in uw verdriet.

Wat kunnen we vandaag meenemen als we weer naar buiten gaan? Misschien is het dit: laat de zorg voor de toekomst aan God over. We hoeven niet alles te begrijpen. We hoeven niet alle antwoorden te hebben op de vragen van het leven en de dood. We hoeven alleen maar trouw te zijn in het liefhebben van elkaar. Een glimlach naar een vreemde, een moment van stilte voor Ryan, een herinnering aan Ben die u deelt zonder dat de tranen u verstikken — dat zijn de daden van liefde die de wet vervullen. Dat is hoe we de wereld blijven bewateren. Dat is hoe we zijn erfenis levend houden.

Benjamin Đại Dương, jouw naam betekent 'Grote Oceaan'. Jouw liefde is als die oceaan: ze is diep, ze is onmetelijk, en ze blijft stromen. Je bent nu een engel in de hemel, samen met de jonge heilige Carlo Acutis, biddend voor ons allemaal. Rust in die volmaakte vrede, lieve Benjamin. Wij dragen je in ons hart, totdat de dag komt dat we elkaar weerzien in het licht dat nooit ondergaat. Amen.