Gedachtenis van de Heilige Monica

Heeft u wel eens geprobeerd om een vogel uit uw hand te laten eten?

Het is een handeling die een heel bijzondere staat van zijn vereist. Je kunt een vogel niet dwingen om te landen. Je kunt niet roepen, je kunt niet jagen, je kunt niet grijpen. Het enige wat je kunt doen, is daar staan. Volkomen stil. Je ademhaling vertragen. Je hand openen, plat en rustig, met een klein beetje voedsel in de palm. En dan… wachten.

In die stilte gebeurt er iets met je. Je spieren, die zo gewend zijn aan actie en beweging, moeten leren om niets te doen. Je geest, die altijd vooruitloopt naar het volgende uur of de volgende taak, moet terugkeren naar dit ene, flinterdunne moment. Je wordt een en al aandacht. Je hele wezen is gericht op die ene mogelijke ontmoeting. Je bent waakzaam, niet met de gespannen alertheid van een soldaat op de uitkijk voor gevaar, maar met de zachte, open waakzaamheid van iemand die hoopt op de komst van een kwetsbaar leven.

En als die vogel dan eindelijk besluit te landen — als je die vederlichte pootjes op je huid voelt drukken, de snelle hartslag van het diertje bijna kunt voelen trillen in je eigen handpalm — dan trekt er een golf van pure verwondering door je heen. Het is een moment van genade. Een geschenk dat je niet hebt verdiend of afgedwongen, maar dat je simpelweg hebt ontvangen omdat je bereid was om stil te zijn, te wachten en je hand open te houden.

Dit beeld van de open hand en de vogel brengt ons vandaag, op deze gedenkwaardige dag van de heilige Monica, rechtstreeks naar het hart van de Schrift en naar het hart van ons samenzijn.

We vieren vandaag de heilige Monica. Zij was een vrouw die de kunst van het wachten als geen ander kende. Jarenlang, decennialang, hield zij haar handen geopend in gebed voor haar zoon Augustinus. Zij stormde niet luidruchtig zijn leven binnen om hem te dwingen te veranderen; zij wist dat het hart van een mens, net als een vogel, niet gevangen kan worden door dwang. Zij wachtte. Zij huilde. Zij bad. Haar waakzaamheid was een waakzaamheid van de liefde, een geduldig uithouden in de nacht, hopend op de dageraad. En God, die trouw is, verhoorde haar gebed op Zijn tijd.

In de eerste lezing van vandaag schrijft de apostel Paulus aan de christenen van Korinte. Hij begint zijn brief niet met een lijst van vermaningen of theologische stellingen, maar met een diepe dankzegging. Hij schrijft: 'Ik geef mijn God altijd dank voor u, vanwege de genade van God die u in Christus Jezus is geschonken.' En hij voegt daaraan toe dat zij verrijkt zijn in elk opzicht, met alle spreken en alle kennis, 'terwijl u wacht op de openbaring van onze Heer Jezus Christus.'

Paulus herinnert ons eraan dat ons hele christelijke leven een leven van wachten is. Wij zijn wachtende mensen. Maar het is geen leeg of passief wachten. Het is een wachten dat al vol is van de genade die we hebben ontvangen. Het is het wachten van de open hand die al weet hoe het voelt als de vogel landt.

En dan horen we Jezus in het Evangelie spreken. Zijn woorden klinken dringend, bijna streng: 'Wees waakzaam! Want je weet niet op welke dag je Heer komt.' Hij vergelijkt zijn komst met die van een dief in de nacht, en met een heer die onverwacht terugkeert en zijn dienaren aan het werk wil vinden. 'Wie is de trouwe en verstandige dienaar,' vraagt Jezus, 'die de heer over zijn huishouden heeft aangesteld om hun op de juiste tijd hun voedsel te geven?'

Laten we de waarheid spreken voordat we naar de troost kijken.

Het is vandaag immers een dag die getekend is door een diepe, tastbare afwezigheid. Het is nu ongeveer twee maanden geleden dat Benjamin Vo, uw geliefde Ben, zijn aardse reis voltooide op die dertiende juni 2026. Twee maanden… dat is een tijd waarin de wereld om u heen de draad weer lijkt te hebben opgepakt. De zomerdagen zijn voorbijgegaan, de herfst kondigt zich zachtjes aan, de mensen op straat haasten zich naar hun werk of hun school. Maar in uw huis, Alan en Thao, en in jouw hart, Ryan, is de stilte alleen maar groter geworden.

De eerste weken van verdoving, waarin er zoveel geregeld moest worden en de schok de scherpste randen van de pijn nog maskeerde, liggen achter u. Nu is er de realiteit van alledag. De lege stoel aan de tafel. De computer die daar staat, de code op GitHub die onvoltooid bleef. De stilte in de gang waar zijn lach had moeten klinken. De dief in de nacht waar het Evangelie over spreekt — de dood die ongevraagd binnendringt en het kostbaarste bezit meeneemt — heeft uw huis betreden. Dat voelt niet als een theologische gelijkenis; dat voelt als een rauwe, onrechtvaardige diefstal. Het doet pijn, een pijn die door je ziel snijdt en die met geen duizend woorden kan worden weggenomen.

Het is belangrijk om die pijn hier te benoemen. We hoeven ons niet sterker voor te doen dan we zijn. God vraagt niet van ons dat we onze tranen verbergen. De heilige Monica verborg haar tranen ook niet; haar tranen waren haar gebed. Het is juist in die diepe eerlijkheid, in het durven toelaten van het gemis, dat de troost van het Evangelie kan beginnen te stromen. Niet als een goedkope pleister, maar als een zacht licht dat langzaam een donkere kamer vult.

En hier komt de wending.

Jezus vraagt: 'Wie is de trouwe en verstandige dienaar die de heer heeft aangesteld om hun op de juiste tijd hun voedsel te geven?'

Wat is dat voedsel op de juiste tijd, juist nu, in deze tijd van diep verdriet? Het is niet alleen fysiek voedsel. Het is de tederheid die we elkaar schenken. Het is de herinnering aan de liefde die we levend houden. Het is het besluit om, ondanks de gebrokenheid van ons hart, de handen open te houden en niet in bitterheid te sluiten.

Als we kijken naar het leven van Benjamin, dan zien we een jongen die dit 'voedsel op de juiste tijd' op een heel bijzondere manier heeft uitgedeeld. Benjamin was een jongen van een buitengewone, briljante geest. Hij beheerste de meest complexe wiskunde, hij begreep de architectuur van AI en cloud-infrastructuur op een leeftijd dat anderen nog met speelgoed speelden. Hij was een 'fotokopie' van zijn vader in ambitie en intelligentie. Maar zijn ware grootheid lag niet in zijn verstand; zijn ware grootheid lag in de zachtheid van zijn ziel.

Er is die prachtige foto van Benjamin. Een foto die ons precies laat zien wie hij was. Hij staat daar, buiten, op een heldere dag. Zijn hand is uitgestrekt. In zijn handpalm houdt hij een klein, plastic cupje met vogelvoer. En daar, op zijn hand, zit een kleurrijke vogel. Ben beweegt niet. Zijn blik is volledig gefocust op dat kleine schepsel. Er ligt een diepe, serene rust over zijn gezicht. Hij is zo geconcentreerd dat hij de wereld om hem heen even lijkt te vergeten. Hij houdt zijn telefoon in zijn andere hand om het moment vast te leggen, maar zijn hele wezen is gericht op de ontmoeting met die vogel.

In die foto zien we de waakzaamheid waar Jezus over spreekt. Het is de waakzaamheid van de zachtheid. Een jongen die zo wild en ambitieus kon zijn in zijn dromen, bezat de innerlijke rust om een vogel op zijn hand te laten landen. Hij wist wat het betekende om stil te zijn, om ruimte te geven aan het kwetsbare.

En we weten hoe diep zijn liefde voor vogels en vliegtuigen ging. Benjamin droomde van de lucht. Hij hield van de Boeing 737, hij hield van het spotten van vliegtuigen bij de startbanen, een ritueel dat hij zo graag deelde met zijn vader. En hij giechelde altijd als hij sprak over zijn droom om ooit een eigen luchtvaartmaatschappij op te richten: 'con chim airlines' — de vogel-luchtvaartmaatschappij. Die naam, 'con chim', vogel in het Vietnamees, was voor hem niet zomaar een woord. Het was een symbool van vrijheid, van stijgen boven de grenzen van de aarde, van het bereiken van de hemel.

Als we vandaag naar die foto kijken, en als we luisteren naar het Evangelie over de waakzaamheid, dan mogen we geloven dat Benjamin die waakzaamheid nu heeft voltooid. Hij hoeft niet meer te wachten met een open hand in de hoop dat de vogel landt. Hij is nu zelf als die vogel geworden. Hij heeft zijn vleugels uitgeslagen. Hij heeft de grenzen van zijn aardse lichaam, dat zo zwaar moest strijden, achter zich gelaten. Benjamin Đại Dương — wiens naam 'Grote Oceaan' betekent — is nu opgenomen in de oneindige oceaan van Gods liefde. Hij vliegt nu in de geopende hemel, hoger dan welke Boeing 737 dan ook kan vliegen. Hij is thuis bij de Vader, aan het hemels gastmaal, waar hij samen met de jonge Heilige Carlo Acutis mag genieten van de eeuwige vreugde.

Maar hoe moeten wij nu verder, wij die hier achterblijven met lege handen?

Alan, Thao, de pijn die u draagt is een kruis dat bijna te zwaar is voor menselijke schouders. Twee maanden zijn voorbij, maar de weg is nog lang. Er zullen dagen zijn dat de waakzaamheid u zwaar valt, dat u zich moe voelt, uitgeput door het gemis. Op die dagen mag u uw handen simpelweg leeg voor God houden. U hoeft niets te bewijzen. U hoeft niet 'sterk' te zijn voor de buitenwereld. God ziet uw tranen, zoals Hij de tranen van de heilige Monica zag. En Hij belooft u, door de mond van de apostel Paulus: 'God is getrouw; door Hem bent u geroepen tot gemeenschap met zijn Zoon Jezus Christus, onze Heer. Hij zal u stevig grondvesten tot het einde.'

En tot jou, Ryan, zijn broer en zijn beste vriend.

Lieve Ryan, Ben hield zielsveel van je. Jullie waren samen de 'perfecte vier' met je papa en mama. De herinneringen aan jullie reizen, aan de grappen die jullie maakten, aan de momenten dat jullie samen aan tafel zaten — die herinneringen kan niemand je ooit afnemen. Ben is niet echt weg; hij is alleen aan de andere kant van de weg. Telkens wanneer je een vliegtuig in de lucht ziet strepen, of wanneer je een vogel hoort zingen, mag je weten dat hij over je waakt. Hij wil dat jij leeft, Ryan. Hij wil dat jij groeit, dat je leert, dat je sport, en dat je de dromen die jullie deelden op jouw eigen manier voortzet. Je hoeft dit niet alleen te doen. De liefde van je broer is als een wind onder jouw vleugels.

Ik spreek ook tot de hele extended family, de ooms en tantes, en tot iedereen die vandaag van heinde en verre meeluistert. In het bijzonder tot de gezinnen die ook een zwaar kruis dragen, tot de ouders die een kind hebben moeten afstaan, en tot de kinderen die nu lijden in ziekenhuizen. U bent niet alleen. In deze gemeenschap van gebed zijn we met elkaar verbonden. We dragen elkaars lasten. We delen het 'voedsel op de juiste tijd' uit aan elkaar door ons gebed, onze tederheid en onze nabijheid.

Benjamin heeft ons een prachtig voorbeeld nagelaten van hoe we moeten leven. Hij geloofde dat 'proberen alles is wat telt'. Hij gaf nooit op. En hij had een hart dat zo groot was dat hij, toen hij vijftien was, zijn hele spaarpot wilde aanbieden om zijn oom William te helpen na zijn beroertes. Hij hoefde die spaarpot uiteindelijk niet te breken, maar het aanbod zelf was al een daad van volkomen liefde. Dat is de open hand van Benjamin.

Wat kunnen we vandaag meenemen als we deze viering verlaten en de wereld weer in stappen?

Laten we vandaag proberen om de waakzaamheid van Benjamin te beoefenen.

Als u straks naar buiten loopt, kijk dan eens omhoog. Kijk naar de vogels in de lucht. En als u de kans krijgt, wees dan even stil. Open uw hand. Niet fysiek met vogelvoer, maar open de hand van uw hart voor de mensen om u heen. Geef vandaag aan iemand 'voedsel op de juiste tijd' — een vriendelijk woord, een luisterend oor, een moment van oprechte aandacht. Doe het in de geest van Benjamin, die altijd bereid was om te delen en te troosten.

De weg van het gemis is lang en de stilte zal nog vaak pijn doen. Maar de liefde die Benjamin ons heeft nagelaten, is sterker dan de dood. Die liefde blijft stromen, als het zuivere water uit de bron die in zijn naam is gewijd in Vietnam.

Benjamin Đại Dương, lieve Ben, je bent nu vrij. Vlieg maar, con chim van God, in de eeuwige blauwe lucht van de hemel. En waak over je papa, je mama, je broertje Ryan en over ons allemaal, totdat ook wij onze vleugels mogen uitslaan en we samen met jou mogen aanzitten aan de tafel van de Heer.

Moge de vrede van Christus, die alle verstand te boven gaat, uw harten en uw gedachten bewaken, vandaag en alle dagen van uw leven.

Amen.