Martirio de San Xoán Bautista

Imaxinade por un momento a un neno que mira cara ao ceo. Non o mira como quen agarda que deixe de chover, nin como quen busca o sol para xogar. Mírao con ollos de enxeñeiro e de soñador ao mesmo tempo. Escoita o ruxido dun motor a miles de metros de altura e sabe, sen dubidalo, que se trata dun Boeing 737. Sabe como se sostén no aire, sabe cara onde vai, e na súa mente xa está debuxando as rutas dunha compañía aérea que só el podería imaxinar: a «Con Chim Airlines». E mentres o explica, mentres fala de paxaros e de avións, escapaselle un riso frouxo, un rir que lle ilumina toda a cara e que nos fía directamente coa ledicia máis pura que un ser humano pode experimentar. Esa risa era a música de Benjamin Vo.

Hoxe, vinte e nove de agosto, a Igrexa detense para conmemorar o Martirio de San Xoán Bautista. É unha festa que nos fala de voces que claman no deserto, de integridade e dun final que, aos ollos do mundo, parece unha derrota absoluta. E hoxe, tamén nos detemos nós, porque xa pasaron dous meses e dezaseis días desde aquel trece de xuño no que Benjamin Đại Dương iniciou o seu voo definitivo. Sesenta e sete días. Para moitos, é o tempo que dura un verán; para Alan, para Thao e para Ryan, é o tempo no que aprenderon que o silencio ten un peso que non se pode medir en quilos, senón en latidos do corazón.

Gustaríame que hoxe collésemos esa imaxe do paxaro e do avión —a imaxe da «Con Chim»— e a levásemos connosco ao longo de toda esta reflexión. Porque o voo é, quizais, a metáfora máis fermosa que Deus nos deu para entender o que significa ser «escolleito» por El.

San Paulo dínos hoxe na súa carta aos Corintios algo que racha con toda a lóxica do noso mundo moderno: «Deus escolleu o débil do mundo para avergoñar o forte; e Deus escolleu o humilde e desprezado do mundo, o que non conta para nada, para reducir á nada o que é algo». Mirade a Benjamin. O mundo podería ver nel a un mozo de quince anos cunha mente brillante, un prodixio da tecnoloxía, alguén que dominaba o AWS e a IA cunha facilidade que asustaba. Pero Deus non o escolleu só pola súa intelixencia. Deus escolleuno pola súa «debilidade» máis fermosa: a súa dozura, a súa capacidade de conmoverse, o seu corazón que non tiña barreiras.

Paulo di que «ningún ser humano se gloria diante de Deus». Benjamin, a pesar de ser un «fotocopia» do seu pai en ambición e talento, nunca usou o seu don para elevarse por riba dos demais. Ao contrario, o seu saber era un servizo. A súa sabedoría era a sabedoría da que fala Paulo: unha sabedoría que vén de Deus e que se traduce en xustiza e santificación. Ben era ese «humilde» que Deus escolleu para darnos unha lección a todos nós. A lección de que se pode ser un xenio da informática e, ao mesmo tempo, un neno que ri con ganas ao falar de «Con Chim Airlines».

Pero antes de chegar ao consolo, temos que pasar pola verdade. E a verdade hoxe é dura, como o é o Evanxeo de Marcos que acabamos de escoitar. A historia da morte de Xoán Bautista é incómoda. É a historia dun banquete cheo de soberbia, de promesas baleiras e dunha vida segada por un capricho. Xoán morre na escuridade dunha prisión mentres fóra se celebra un aniversario. Parece inxusto. Parece que o mal gañou. E moitas veces, nestes dous meses, Alan e Thao, vós sentistes esa mesma sensación de inxustiza. Por que? Por que un rapaz tan cheo de luz, tan respectuoso, tan «anxo», ten que partir cando o seu voo apenas estaba comezando?

Non podemos edulcorar esta dor. A perda de Benjamin é un baleiro que racha o peito. É a cadeira baleira na mesa, é o repositorio de GitHub que agarda unha nova liña de código que non chega, é o silencio no aeroporto cando pasa un avión e non está Ben para identificalo. A fe non nos pide que ignoremos este baleiro. Xesús mesmo chorou ante a tumba do seu amigo Lázaro. A nosa verdade hoxe é que botamos de menos a Benjamin Vo con cada fibra do noso ser.

Porén, é xusto aí, no medio do Martirio de Xoán e da nosa propia dor, onde se produce «o xiro». O Evanxeo dínos que, despois de que Xoán fose decapitado, «os seus discípulos viñeron, colleron o seu corpo e puxérono nun sepulcro». Pero a historia de Xoán non rematou nese sepulcro. Xoán era o precursor, o que abría o camiño. A súa vida tiña un sentido que transcendía o seu final terreal. El preparou o camiño para Cristo, que é a Vida.

Benjamin tamén foi, ao seu xeito, un precursor. El ensinounos a mirar o ceo. El ensinounos que a verdadeira grandeza non está en canto sabes, senón en canto amas. Lembremos ese momento no que Ben, con quince anos, ofreceu toda a súa hucha para axudar ao seu tío William. Non foi o diñeiro o que salvou ao tío, foi o xesto. Foi a disposición dun neno de dar todo o que tiña. Ese é o «paxaro» que voa alto, moito máis alto que calquera Boeing 737. É o espírito que se desprende das cousas materiais para voar cara ao amor puro.

Hoxe quero falarvos directamente a vós, Alan e Thao. Sei que a veces, no silencio da noite, o corazón vólvese un xuíz severo. Preguntádesvos se poderiades ter feito algo máis, se o voso amor foi un escudo abondo forte. Escoitade hoxe a Palabra de Deus: «Ditoso o pobo que o Señor escolleu como herdanza». Vós fuchedes os elixidos para ser os pais de Benjamin. E non o fuchedes por azar. Deus confiouvos a unha das Súas almas máis preciosas porque sabía que ninguén o amaría como vós. O voso amor non fallou. O voso amor foi o combustible que permitiu que o avión de Ben voase con tanta beleza durante estes quince anos. Non carguedes con culpas que non vos pertencen. O que aconteceu está fóra do control humano, pero o que fixestes —amar, coidar, viaxar con el, rir con el— iso é o que permanece para sempre. Ben non vos garda ningunha queixa; el mira para abaixo e sorrí, agradecido por ter tido ao «mellor pai» e á «mellor nai».

E a ti, Ryan, o seu mellor amigo e irmán. Sei que o mundo parece máis pequeno sen Ben ao teu lado. Pero ti es o copiloto desta historia. Ben deixou en ti unha parte do seu enxeño, da súa curiosidade e da súa forza. El quere que sigas adiante, que estudes, que xogues, que sigas sendo ese apoio para papá e mamá. Cada vez que ti fas algo con ilusión, o riso de Ben volve resoar na casa. Ti non estás só; o teu irmán agora ten as ás máis grandes do mundo e está sempre sobre o teu ombreiro.

E a todos vós que nos escoitades, especialmente ás familias que hoxe cargan cunha cruz pesada, aos nenos que sofren ou aos que se senten «pouca cousa» ante o mundo. San Paulo dínos hoxe que vós sodes os elixidos de Deus. Non necesitades ser poderosos nin nobres de nacemento. Só necesitades ter o corazón aberto como o tiña Benjamin. O seu «Con Chim Airlines» non era só un xogo de nenos; era unha visión do mundo onde todos podemos elevar o voo se nos amamos uns aos outros.

O Salmo de hoxe recórdanos que «os ollos do Señor están postos nos que o temen, nos que agardan na Súa misericordia». Deus viu a Benjamin. Viu cada liña de código, viu cada saque na pista de bádminton, viu cada bico que lle deu aos seus pais. E hoxe, Ben está nese «Banquete do Ceo» do que falamos, un banquete que non é como o de Herodes, cheo de odio e morte, senón un banquete cheo de luz e de vida, onde comparte mesa con Santo Carlo Acutis e con todos os anxos.

Imaxinade a Ben alí arriba. Xa non hai límites para a súa curiosidade. Agora entende perfectamente a arquitectura do universo, moito mellor do que calquera servidor de AWS podería procesar. Está alí, mirando as galaxias coa mesma fascinación coa que miraba os avións en Haneda ou en Heathrow. E segue rindo. Ese riso que hoxe debe ser o noso consolo.

Como imos saír hoxe por esa porta? Non podemos saír coa cabeza baixa. Temos que saír mirando o ceo.

A miña proposta para hoxe é sinxela: hoxe, cando vaiades pola rúa e vexades un paxaro voar, ou cando escoitedes o motor dun avión no alto, non pensedes na distancia. Pensade na proximidade. Pensade que ese ceo é o fogar de Benjamin. E facede un pequeno xesto de xenerosidade, algo tan sinxelo como o ofrecemento daquela hucha. Unha palabra amable, un favor sen que ninguén o pida, un sorriso a quen está triste. Esa é a maneira de manter viva a «Con Chim Airlines» aquí na terra.

Benjamin Vo, neno sabio e doce, piloto dos nosos corazóns... grazas por ensinarnos que o único que importa é tentalo, e que o amor é o único que nos permite voar de verdade. Descansa na paz do Señor, nese Gran Océano de luz que agora habitas, e coida de todos nós ata que nos volvamos atopar no aeroporto do Ceo.

Amén.