Muqaddas Monika xotirasi

Tasavvur qiling… Tungi sukunat. Deraza ortida qorong‘ulik hukmron, butun shahar allaqachon uyquga ketgan. Ko‘chalarda na bir tovush, na bir harakat bor. Ammo kichik bir xonada, xira yonib turgan sham yorug‘ida bir ona o‘tiribdi. Uning ko‘zlarida yosh, qo‘llari esa duoga ochilgan. U uxlay olmaydi. Uning qalbi bedor. Bu — Muqaddas Monika edi. U yillar davomida o‘z o‘g‘li Avgustinning qutqarilishi, uning haqiqat yo‘lini topishi uchun mana shunday tungi deraza oldida yig‘lab, ibodat qildi. Uning bedorligi shunchaki uyqusizlik emas edi; bu — sevgining, umidning va sadoqatning bedorligi edi. U o‘g‘lining qalbi qorong‘ulikdan qutulib, Masih nuri bilan toshishini kutayotgan edi.

Bugun biz mana shu «tungi deraza» va «bedorlik» tasvirini qalbimizda saqlagan holda, bugungi muqaddas qiroatlarga quloq tutamiz. Bugun biz tanlagan va butun va’zimiz davomida bizga hamroh bo‘ladigan yagona tasvir — bu **«bedor tutilgan oyna»**dir. Bu oyna orqali biz nafaqat tashqaridagi qorong‘ulikni, balki ichkarida yonib turgan imon chirog‘ini ham ko‘ramiz. Bu oyna bizni kutishga, umid qilishga va sevishga o‘rgatadi.

Bugungi Injil kitobida Rabbimiz Iso Masih O‘z shogirdlariga qarata shunday deydi: «Bedor bo‘linglar! Chunki Rabbingiz qaysi kuni kelishini bilmaysizlar». Iso bizni qo‘rqinchli bir o‘g‘rini kutgandek emas, balki sevimli Xojamizning qaytishini intizorlik bilan kutayotgan sodiq xizmatchidek yashashga chaqirmoqda. U bizga hushyor bo‘lishni, qalbimiz eshiklarini va oynalarini har doim ochiq tutishni buyurmoqda. Pavlus havoriy ham Korinfliklarga yozgan birinchi maktubida aynan shu haqida gapiradi: «Rabbimiz Iso Masihning namoyon bo‘lishini kutar ekansizlar, hech bir ruhiy in’omdan mahrum emassizlar». Biz kutayotgan o‘sha vaqt — bo‘shliq va behuda vaqt emas. Bu — inoyat bilan, Xudoning sodiqligi bilan to‘la bo‘lgan muqaddas kutishdir.

Lekin keling, bugun tasalli berishdan oldin, haqiqatni boricha, ochiq-oydin aytaylik. Bugun 2026-yilning avgust oyi oxirlab bormoqda. Sevimli o‘g‘limiz, birodarimiz Benjamin Vo — bizning aziz Benimiz bu dunyodan ketganiga, o‘sha mudhish 13-iyun kunidan buyon roppa-rosa ikki oy vaqt o‘tdi. Ikki oy… Kimdir bu vaqt ichida og‘riq kamayadi, yurak ko‘nikadi deb o‘ylashi mumkin. Ammo Alan va Thao, siz bilasizki, bu mutlaqo unday emas. Vaqt o‘tgan sari sog‘inch yanada chuqurlashadi, bo‘shliq yanada yaqqolroq seziladi. Uydagi jimjitlik, Benning xonasidagi sukunat, eshik oldida turgan poyabzallar… Bularning hammasi yurakni ezuvchi haqiqatdir. Ertalab uyg‘onganingizda, bir necha soniya davomida hamma narsa joyidadek tuyuladi, lekin keyin o‘sha og‘riq to‘lqini qaytadan bostirib keladi. Bu — qalbning eng og‘ir tunidir.

Ba’zan mana shu qorong‘u tunlarda, o‘sha bedor tutilgan oyna oldida o‘tirganingizda, ichingizdan bir shubha, og‘riqli bir savol sizni qiynaydi: «Nega shunday bo‘ldi? Biz nimadir qila olarmidim? Nimadir e’tiborimizdan chetda qoldimikin?»… Bu — farzandini yo‘qotgan har bir ota-onaning qalbiga shayton soladigan o‘rinsiz aybdorlik hissidir (misplaced guilt). Aziz Alan, aziz Thao, bugun men sizning yelkangizdan o‘sha og‘ir toshni butunlay olib tashlamoqchiman. Quloq soling: siz hech narsani o‘tkazib yubormadingiz. Siz hech narsada aybdor emassiz. Kasallik — bu Xudoning jazosi emas. Bu sizning kamchiligingiz yoki xatongiz tufayli sodir bo‘lgani yo‘q. Bir kuni shogirdlar tug‘ma ko‘r odamni ko‘rib Isodan so‘rashgan edi: «Ustoz, kim gunoh qildi: bu odammi yoki uning ota-onasimi?» Iso nima deb javob berganini eslaysizmi? «Na bu odam, na uning ota-onasi gunoh qilgan». Bu dunyodagi ba’zi fojialar, ba’zi tasodifiy og‘ir xastaliklar inson irodasi va nazoratidan mutlaqo tashqaridadir. Siz Ben uchun dunyodagi eng mehribon, eng fidoyi ota-ona bo‘ldingiz. Siz unga berish mumkin bo‘lgan eng buyuk sevgini berdingiz. Shunday ekan, o‘zingizni aslo ayblamang. O‘sha og‘riqli toshni Masihning xochi poyiga qo‘ying va erkin nafas oling.

Endi esa, o‘sha bedor tutilgan oyna ortidan kelayotgan nurga — bugungi Injilning haqiqiy burilishiga qarang. Iso bizga «Bedor bo‘linglar» deganda, U bizni qorong‘ulikda yolg‘iz qoldirmaydi. U O‘zi biz bilan birga bedor turadi. Xudo — sodiqdir. U bizni O‘g‘li Iso Masih bilan muloqot qilishga chaqirdi. Va mana shu muloqot, mana shu rishta o‘lim bilan ham uzilmaydi.

Benjamin ham o‘z hayotida mana shu rishtani, mana shu go‘zallikni juda chuqur his qilgan edi. U nihoyatda o‘tkir zehnli, aqli raso bola edi, lekin uning eng buyuk xislati — uning nozik va beg‘ubor qalbi edi. Bugun men Benning hayotidan bir go‘zal, kichik jihatni yodingizga solmoqchiman. Ben o‘z otasining hikoyalarini tinglashni naqadar yaxshi ko‘rardi! Ba’zi bolalar o‘yin o‘ynashni, shovqin-suronni afzal ko‘rsa, Ben otasi Alanning yoniga kelib, uning hikoyalarini, uning hayotiy tajribalarini, u aytib beradigan har bir so‘zni butun vujudi bilan, jimjit bo‘lib tinglardi. U otasining ovozidan, uning so‘zlaridan dunyoni o‘rganardi. Bu — shunchaki bolalarcha qiziqish emas edi. Bu — ikki qalb o‘rtasidagi, ota va o‘g‘il o‘rtasidagi nihoyatda chuqur, muqaddas bir aloqa edi. U otasining hikoyalarini tinglar ekan, uning qalbi o‘sha hikoyalar bilan oziqlanardi, ulg‘ayardi.

Bugun biz tushunamizki, Ben o‘z otasini qanchalik tinglagan bo‘lsa, u bugun samoviy Otamizning ham ovozini shunday tinglamoqda. U endi o‘sha samoviy deraza oldida, Rabbimiz Isoning yonida o‘tirib, Uning abadiy sevgi hikoyalarini eshitmoqda. U o‘sha yerda, Muqaddas Karlo Akutis bilan birga, samoviy ziyofat to‘rida, hech qanday og‘riqsiz, hech qanday dardsiz yashamoqda. U endi azob chekmayapti. U endi to‘liq tinchlikda.

Sizga aytmoqchiman, aziz Alan va Thao: Ben sizni tark etgani yo‘q. U o‘sha tushingizda aytganidek: «Xavotir olmang, men sizlarni osmondan kuzatib turaman». U o‘sha samoviy oynadan sizga qarab jilmayib turibdi. U sizning har bir nafas olishingizni, har bir qadamingizni ko‘rib turibdi. U sizning kuchli bo‘lishingizni, yashashda davom etishingizni xohlaydi.

Rayan, ukajonim, senga murojaat qilyapman. Sen akangning eng yaqin do‘sti eding. Akang sening otangning hikoyalarini qanday tinglaganini, uning har bir so‘zini qanday qadrlaganini esla. Endi sen ota-onang uchun o‘sha tayanch bo‘lishing kerak. Akang sening muvaffaqiyatlaringni, sening hayot yo‘lingni osmondan g‘urur bilan kuzatmoqda. Sen hayotni nafaqat o‘zing uchun, balki akang uchun ham chiroyli, mazmunli yashashing kerak. Har safar qiyinchilikka duch kelganingda, akangning o‘sha samoviy jilmayishini esla va olg‘a qadam bos.

Bugun biz bilan birga dunyoning turli chekkalaridan turib ibodat qilayotgan barcha oilalar, farzand dog‘ini ko‘tarib yurgan ota-onalar, shifoxonalarda og‘ir xastalik bilan kurashayotgan aziz bolalar… Siz yolg‘iz emassiz. Xudo sizning har bir ko‘z yoshingizni ko‘rib turibdi. Muqaddas Monika kabi yig‘layotgan har bir onaning dodi Xudoning huzuriga yetib boradi. Xudo sizni tashlab qo‘ymaydi. U sizga O‘zining cheksiz tasallisini va kuchini beradi.

Aziz birodarlarim, bugun uyingizga qaytayotganingizda, o‘zingiz bilan bitta kichik, samimiy ishni olib keting. Bugun kechqurun, uyingizdagi derazadan tashqariga, qorong‘u osmonga qarang. O‘sha bedor tutilgan oynani eslang. Va qalbingizda bitta kichik sham yoqing — imon shamini, umid shamini. Yaqinlaringizga, farzandlaringizga vaqt ajrating, ularning hikoyalarini tinglang, xuddi Ben otasining hikoyalarini tinglagandek. Bir-biringizga sevgi ulashing, chunki vaqt g‘animat, ammo sevgi abadiydir.

Benjamin Vo, bizning aziz va shirin o‘g‘limiz, sen bizga qanday tinglashni, qanday samimiy sevishni o‘rgatding. Sen endi samoviy Otamizning quchog‘idasan. Biz uchun, sening oilang uchun, barcha qiynalayotgan bolalar uchun ibodat qil.

Rabbimiz Iso Masih barchamizni O‘zining abadiy nuri va tinchligi bilan asrasin. Amin.