Përkujtimi i Shën Piu X, Papë

Imagjinoni për një çast një luginë të gjerë, të hapur nën një qiell të paanë e të heshtur. Dielli i shkretëtirës djeg pa mëshirë. Ndërsa ecni nëpër atë shesh, dëgjoni kërcitjen e thyer të hapave tuaj mbi diçka të tharë. Tasi i syve nuk sheh gjelbërim, nuk sheh ujë, nuk sheh asnjë shenjë lëvizjeje. Vendi është i mbushur me eshtra. Eshtra të zbardhura nga dielli, të shpërndara tekejteken, të thara deri në palcë. Asnjë pikë lagështie, asnjë fije mishi, asnjë frymëmarrje.

Kjo është skena ku Hyji e çon profetin Ezekiel. Dhe aty, në mes të asaj heshtjeje varri, ngrihet një pyetje që duket thuajse e pamundur për mendjen njerëzore: «Biri i njeriut, a do të mund të ngjallen këto eshtra?»…

Profeti nuk përgjigjet me krenari. Ai nuk thotë po, as nuk thotë jo. Ai thotë vetëm kaq: «O Zot Hyj, ti e di.» Kjo është përgjigjja e një shpirti që ka prekur kufirin e pafuqisë njerëzore dhe ia ka dorëzuar gjithçka misterit të Zotit.

Ezekieli shikon se si fjala e Zotit fillon të veprojë. Së pari dëgjohet një zhurmë, një kërcitje e lehtë… eshtrat fillojnë të afrohen me njëra-tjetrën, gilcat e mishi i mbulojnë, lëkura shtrihet mbi to. Por teksti i Shenjtë na thotë diçka tronditëse: ndonëse trupat u formuan, «nuk kishte Shpirt në ta». Trupi ishte aty, forma ishte aty, por mungonte ajo që e bën jetën të jetë jetë — frymëmarrja e Hyjit.

Veta kur Hyji i thotë profetit: «Thërriti Shpirtit nga të katër era! Fryj mbi këta të vrarë që të ngjallen!», atëherë Shpirti hyn te ta, ata ngriten në këmbë dhe bëhen një ushtri e madhe e gjallë.

Kjo luginë e eshtrave të thara nuk është thjesht një ngjarje e lashtë historike. Ajo është një pasqyrë e shpirtit tonë ndonjëherë. Është ajo që ndiejmë kur pikëllimi na e thajnë kraharorin, kur lotët duket se janë shteruar të gjithë, dhe kur ajo që ka mbetur brenda nesh duket aq e brishtë, aq e tharë, aq e pafuqishme për t'u ngritur përsëri.

Sot bëhen plot nëntë javë nga dita kur Benjamin Vo u nis për në atë shtëpi të amshuar.

Nëntë javë… Gjashtëdhjetë e tre ditë.

Kur kalojnë nëntë javë nga humbja e një djaloshi kaq të dashur, zhurma e ditëve të para ka rënë. Vizitorët janë pakësuar, lulet në varr janë tharë, telefonatat bëhen më të rralla. Dhe pikërisht atëherë, në heshtjen e javës së nëntë, prindërit e ndiejnë më fort se kurrë tharjen e asaj mungese. Shtëpia është e qetë. Dhoma e Benit mbetet në atë rregull që të thyen zemrën. Çanta e shkollës, karrigia ku ulej për të zgjidhur me lehtësi problemet e ndërlikuara të matematikës apo për të shkruar rreshtat e kodeve kompjuterike… gjithçka është aty, por mungon frymëmarrja e tij.

Ndodh shpesh që në këtë periudhë zemra e njeriut të ndihet si ajo luginë e Ezekielit. E tharë deri në palcë. Ju përpiqeni të luteni, por fjalët duken të ftohta. Ju përpiqeni të gjeni ngushëllim, por mendja kthehet vazhdimisht te ajo ditë e 13 qershorit. Ndoshta pyesni me vete: «A do të mundet më kurrë zemra ime të ndiejë gëzim? A do të ngjallen më këto copëza të thyer të jetës sime?»…

Kjo është e vërteta e dhimbjes suaj. Kisha nuk ju kërkon ta fshehni këtë varfëri. Kisha nuk ju thotë të vendosni një maskë fortësie e të shtireni sikur gjithçka është në rregull. Jo. Dhimbja është e vërtetë. Humbja e një djali pesëmbëdhjetëvjeçar është një plagë që nuk mbyllet me fjalë të sipërfaqshme. Krishti vetë qau për mikun e Tij Lazar. Ai e njohu tharjen e vdekjes njerëzore.

Por le të dëgjojmë se si Ungjilli i sotëm hyn pikërisht brenda kësaj lugine të heshtur…

Në Ungjillin sipas Mateut, një dijetar i ligjit e pyet Jezusin: «Mësues, cili është urdhërimi më i madh i ligjit?» Dhe Jezusi i përgjigjet me atë qartësi të pashoqë që përshkon shekujt: «Duaje Zotin, Hyjin tënd, me gjithë zemrën tënde, me gjithë shpirtin tënd e me gjithë mendjen tënde! Ky është urdhërimi më i madh dhe i pari. E i dyti është i ngjashëm me të: Duaje afërmin tënd porsi vetveten!»…

A e shihni lidhjen e thellë midis këtyre dy leximeve?

Çfarë është ajo «frymëmarrje» që Hyji dërgon mbi eshtrat e thara në luginën e Ezekielit? Ajo frymëmarrje është Dashuria! Dashuria e pakufishme e Hyjit, e cila nuk vdes kurrë. Ligji i tërë dhe profetët nuk mbështeten mbi rregulla të ngurta apo mbi figura të ftohta; ata mbështeten mbi Dashurinë. Kur ne duam — kur e duam Zotin me tërë mendjen e zemrën tonë, dhe kur e duam afërmin tonë — ne marrim brenda nesh të njëjtën Frymëmarrje Hyjnore që ka fuqinë të ringjallë çdo gjë të tharë, të thyer e të tretur.

Nëse vdekja do të kishte fjalën e fundit, atëherë jeta do të ishte vërtet vetëm një luginë eshtrash të braktisura. Por sepse Dashuria është më e fortë se vdekja, asnjë fije e jetës së Beniaminit nuk ka humbur. Asnjë buzëqeshje e tij, asnjë mendim i tij i ndritur, asnjë përkëdhelje e tij nuk është fshirë nga ekzistenca.

Nganjëherë, në heshtjen e natës, kur malli merr frymën, në shpirtin e prindërve apo të të afërmve mund të ngrihet një hije e fshehtë, një pyetje e rëndë që askush nuk guxon ta thotë me zë të lartë: «A mos gabuam ne? A mos mund të kishim vënë re diçka më parë? A mos mund të kishim bërë diçka më shumë për ta mbrojtur?»…

Sa e rëndë mund të bëhet kjo barrë e rreme! Sa mizor është ai zë i fshehtë që përpiqet t'ju mbushë me fajësi!

Por sot, në Emër të Krishtit dhe të Kishës së Tij, dëgjoni të vërtetën e Zotit. Kur dishepujt e pyetën Jezusin për njeriun e lindur të verbër: «Mësues, kush mëkatoi, ky apo prindërit e tij?», Jezusi u përgjigj me një prerje absolute: «As ky nuk mëkatoi, as prindërit e tij!»

Sëmundja nuk është kurrë ndëshkim i Hyjit! Zoti nuk dërgon sëmundje, Zoti nuk merr fëmijët nga zemërimi apo nga ndonjë kapriço. Sëmundja e trupit është thjesht pjesë e brishtësisë natyrore të kësaj bote kalimtare, diçka që vjen krejtësisht jashtë çdo kontrolli njerëzor. Asnjë kujdes, asnjë roje, asnjë sy i zgjuar nuk do të mund ta kishte parandaluar këtë sprovë. Ju e keni dashur Benin me çdo fibër të qenies suaj. Ju i keni dhënë atij një shtëpi të mbushur me dritë, me udhëtime, me përkëdhelje, me respekt e me dashuri të pakufishme. Hiqeni atë gur të rëndë nga kraharori juaj! Hyji nuk ju akuzon për asgjë. Ai ju shikon me sy plot ngrohtësi e mëshirë, dhe e mban çdo lot tuajin në duart e Tij Atërore.

Le të ndalemi për një çast te figura e këtij djali të jashtëzakonshëm, Benjamin Vo.

Beniamini ishte një djalë me një inteligjencë rrallë të takuar. Që në fëmijërinë e tij të hershme, mendja e tij fluturonte me lehtësi drejt lartësive të matematikës e të teknologjisë. Ai zotëronte me saktësi botën e kodeve e të logjikës. Por ajo që e bënte Benin vërtet të veçantë nuk ishte vetëm mendja e tij gjeniale; ishte dashuria e tij e pastër, e butë, e heshtur.

Kujtoni për një çast atë buzëqeshje të ngrohtë me aparatin e dhëmbëve, kur familja e tij e përsosur nga katër pjesëtarë — babai, mama, Beniamini dhe vëllai i tij Ryan — ndodheshin në Romë, pranë harkut të lashtë të Koloseut. Dielli i favorshëm i atij udhëtimi ndriçonte fytyrën e tij. Në atë foto, Beniamini nuk ishte thjesht një turist; ai ishte një bir e një vëlla i mbushur me gëzimin e thjeshtë të të qenit bashkë.

E kujtoni atë ëndërr të thellë që babai i tij pa pak kohë pas kalimit të Benit në amshim? Në atë ëndërr, Beniamini qëndronte përpara tij, i shëndetshëm, i çliruar nga çdo peshë e sprovës, dhe me atë zërin e tij të ëmbël i tha atij: «Ba ơi, test nào con cũng qua hết… Không sao đâu, con sẽ dõi theo ba mẹ» — «Ba, çdo test unë e kalova… Nuk ka gjë, unë do t'ju ruaj ju dyve, mamin e babin.»…

A nuk janë këto fjalë si ajo frymëmarrje e Shpirtit të Shenjtë në luginën e Ezekielit? Beniamini nuk është i humbur në humnerën e asgjësë. Ai e ka kaluar provën e kësaj toke. Ai ka mbërritur në atë liman ku nuk ka më dhimbje, as sprovë, as tharje. Dhe nga ajo dritë e qiellit, ai vazhdon t'ju ruajë, t'ju vështrojë dhe t'ju dojë.

Në këtë ditë kur Kisha përkujton Shën Piu X — një papë që e donte aq shumë thjeshtësinë e shpirtit dhe Eucharistinë — mendja jonë shkon vetvetiu te lidhja e veçantë e Beniaminit me të Lumin Karlo Acutis. Të dy këta djem u larguan nga kjo botë në moshën pesëmbëdhjetëvjeçare. Të dy kishin një pasion të madh për teknologjinë e informacionit, por edhe më shumë, një zemër të pastër e të hapur ndaj Hyjit. Sot, Beniamini dhe Shën Karlo Acutis qëndrojnë së bashku në atë Gostinë Qiellore. Ata ndërmjetësojnë për mjekët, për kërkuesit shkencorë, dhe për të gjithë fëmijët që po kalojnë rrugën e spitalit e të sëmundjes.

I dashur Alan, e dashur Thao…

Dhimbja juaj është e madhe, por dashuria juaj për Benin është edhe më e madhe. Kur të ndieni se zemra juaj po thahet si eshtrat në shkretëtirë, kujtoni se Shpirti i Hyjit është më i afërt se vetë frymëmarrja juaj. Benjamin Vo nuk dëshiron që ju të mbeteni të mbyllur në errësirën e pikëllimit. Ai dëshiron t'ju shohë të ringjallur në shpresë. Bëhuni dëshmitarë të asaj dashurie që ai ju la.

E ti, i shtrenjti Ryan, vëlla i dashur…

Ti ke qenë miku më i mirë i Beniaminit. Lidhja mes jush të dyve nuk mund të këputet nga asnjë distancë, as nga vdekja vetë. Beniamini është me ty kur mëson, kur luan, kur ecen nëpër rrugët e jetës. Ai buzëqesh kur të sheh të bëhesh i fortë. Jeto me guxim, jeto bukur, jeto me atë çiltërsi që e donte aq shumë vëllai yt i madh. Ti nuk je vetëm; ai po të mbron nga qielli.

Ju xhaxhallarë, teze, gjyshër e të afërm që e keni dashur me aq përkushtim këtë djalë… vazhdoni ta mbani gjallë kujtimin e tij jo me vajtim të pashpresë, por me vepra mirësie e dëshmie. Në emër të Beniaminit, dashuria vazhdon të rrjedhë si një burim i pastër uji, duke sjellë jetë aty ku kishte etje.

E për të gjithë ju që po na ndiqni nga larg — në çdo cep të botës, veçanërisht prindërit që mbajnë në krahë fëmijë të sëmurë, apo çdo familje që po kalon nëpër luginën e errët të humbjes: dijeni se nuk jeni të harruar. Zoti i dëgjon fshirjet e heshtura të lotëve tuaj. Kur të ndieni se nuk keni më forcë, lëreni Shpirtin e Hyjit të fryjë mbi ju.

Urdhërimi i madh që Jezus na dha sot është pikërisht çelësi i ringjalljes sonë: «Duaje Zotin… e duaje afërmin tënd.»

Kur ne duam, ne nuk vdesim. Kur ne duam, eshtrat e thara marrin përsëri mish e frymë. Kur ne duam, ne hapim derën që të bashkohemi një ditë me ata që na kanë paraprirë në amshim.

Kur të dilni sot nga kjo lutje, mos merrni me vete peshën e ftohtë të gurit. Merrni një gjë të vogël, por konkrete: bëni sot një gjest të thjeshtë dashurie për dikë që e ka zemrën të tharë. Thoni një fjalë të ngrohtë, falni një buzëqeshje, zgjatni dorën te një njeri i vetmuar… Bëjeni këtë si një frymëmarrje të vogël dritë, në kujtim të Beniaminit.

Sepse në fund të ditës, kur të gjitha hijet e kësaj toke të kenë kaluar, Shpirti i Zotit do të na mbledhë të gjithëve nga të katër erërat. Dhe atje, në landin e pafund të dritës, do të shohim përsëri atë buzëqeshje të ëmbël të Benjamin Vo, duke na pritur te dera e atij Banquet-i Qiellor që nuk mbaron kurrë.

Amen.