Minningardagur Maríu meyjar, drottningar himins og jarðar

Kæru systkin í Kristi,

Í fyrri lestri dagsins frá Esekíel spámanni er okkur dregin upp mögnuð mynd. Hann er leiddur að hliðinu sem snýr í austur, og þar sér hann eitthvað sem tekur andann frá honum. Hann sér dýrð Guðs Ísraels koma úr austri. Hann heyrir hljóð eins og dyn margra vatna, og jörðin öll ljómar af dýrð hans. Þetta er ekki smáviðburður. Þetta er yfirþyrmandi, óumflýjanleg nærvera, svo mikil að Esekíel fellur fram á ásjónu sína. Hann sér dýrð Drottins fylla musterið. Og þá heyrir hann rödd sem segir: „Sonur mannsins, hér skal hásæti mitt vera, hér skal ég setja fætur mína; hér mun ég dvelja meðal Ísraelsbarna að eilífu.“

Ímyndið ykkur þessa sýn: dýrð Guðs, svo skínandi, svo hljómmikil, svo yfirþyrmandi að hún fyllir allt musterið. Hún er svo mikil að hún fær jörðina til að ljóma. Þetta er nærvera sem er ekki hægt að hunsa. Hún er ekki hægt að fela. Hún er ekki aðeins sýnileg, heldur heyrir maður hana eins og dyn margra vatna. Hún er Guð sjálfur sem kemur til að dvelja meðal fólks síns, til að setja hásæti sitt, til að festa fætur sínar.

Og þessi dýrð Guðs er ekki fjarlæg eða ópersónuleg. Hún er loforð. Hún er staðfesting á því að Guð vill vera með okkur. Hann vill að við finnum fyrir nærveru hans, að við sjáum ljóma hans í lífi okkar. Hann lofar að dvelja meðal okkar að eilífu. Þetta er kjarninn í þeirri von sem við höfum. Þetta er ekki eitthvað sem við þurfum að vinna okkur inn eða byggja upp með eigin höndum. Þetta er gjöf, nærvera sem streymir frá austri, frá uppsprettu alls ljóss og lífs.

En þegar við snúum okkur að guðspjalli dagsins, þá sjáum við allt aðra mynd. Jesús talar til mannfjöldans og lærisveina sinna um fræðimennina og faríseana. Hann segir: „Þeir binda þungar byrðar, torbærar, og leggja á herðar fólksins, en sjálfir vilja þeir ekki lyfta fingri til að hreyfa þær.“ Þetta er sláandi andstæða við dýrð Guðs sem fyllir musterið. Í stað dýrðar sem léttir og upphefur, sjáum við byrðar sem þyngja og kúga.

Þessar byrðar eru ekki bara lögmál. Þetta eru byrðar sem eru settar á fólk af þeim sem ættu að vera hirðar, af þeim sem ættu að leiða til Guðs. Þetta eru byrðar sem eru ekki ætlaðar til að hjálpa, heldur til að sýna fram á eigin yfirburði. „Öll sín verk vinna þeir til að sjást af mönnum,“ segir Jesús. Þeir breikka bænabönd sín og lengja skúfa sína. Þeir elska heiðurssæti, kveðjur á torgum, og að vera kallaðir „Rabbí.“

Þetta er mynd af trúarlegri frammistöðu sem er tóm að innan. Hún er þung, hún er torbær, og hún er ekki hönnuð til að létta á neinum. Þvert á móti, hún þjónar eigin hagsmunum þeirra sem leggja byrðarnar á. Þeir vilja ekki einu sinni „lyfta fingri“ til að hjálpa til við að bera þær. Þetta er hjarta sem er lokað fyrir dýrð Guðs, lokað fyrir kærleika, og upptekið af eigin ímynd.

Og þetta er ekki bara saga um forna tíma. Þetta er saga um mannlegt ástand. Hversu oft berum við sjálf þungar byrðar? Byrðar sem eru ekki frá Guði, heldur frá heiminum, eða jafnvel frá okkur sjálfum. Við berum byrðar væntinga, byrðar ótta, byrðar ófullkomleika. Við berum byrðar þess að reyna að vera nógu góð, nógu sterk, nógu fullkomin í augum annarra, eða jafnvel í okkar eigin augum.

Þú sem ert að hlusta í dag, þú sem berð þungan kross. Kannski er það kross sorgarinnar, kross missis. Kannski er það kross óvissu eða einmanaleika. Og stundum, í þessum þunga, getum við fundið fyrir enn einni byrði: byrði þeirrar spurningar sem enginn þorir að spyrja upphátt. Byrði þess að velta fyrir sér hvort maður hefði getað gert eitthvað öðruvísi. Hvort maður hafi misst af einhverju. Hvort þessi sársauki sé einhvern veginn okkar sök. Hvort Guð sé að refsa. Þetta er byrði sem getur verið torbær, svo þung að hún kremur sálina. Og það er byrði sem enginn ætti að þurfa að bera einn.

En leyfið mér að segja ykkur sannleikann, þann sannleika sem Jesús sjálfur sagði þegar hann var spurður um þjáningu: hvorki þessi maður né foreldrar hans syndguðu. Veikindi, sársauki, missir – þetta eru ekki refsingar frá Guði. Þetta er ekki sök ykkar. Þið misstuð ekki af neinu. Þið eruð ekki til ábyrgðar. Guð ásakar ykkur ekki, og þið megið ekki ásaka ykkur sjálf. Þetta eru byrðar sem heimurinn leggur á okkur, byrðar sem koma af handahófi, utan okkar stjórnar, utan allra mannlegra takmarkana. Og Kristur kom til að lyfta þeim byrðum, ekki til að leggja þær á okkur.

Þessi byrði, þessi tilfinning um að vera ekki nóg, eða að hafa brugðist, hún getur verið eins og þessar þungu byrðar sem farísearnir lögðu á fólk. Hún er ekki frá Guði. Guð kemur ekki til að þyngja okkur, heldur til að létta á okkur. Hann kemur með dýrð sína, ekki til að dæma, heldur til að dvelja meðal okkar, til að lyfta okkur upp.

Og þetta er vendipunkturinn, kæru systkin. Þetta er ljósið sem brýst inn í myrkrið. Því á móti þessum byrðum sem menn leggja á menn, stendur dýrð Guðs sem fyllir musterið. Á móti þeim sem þrá að sjást og upphefja sig, stendur Jesús sem segir: „Hver sem upphefur sig mun lægður verða, en hver sem lægir sig mun upp hafinn verður.“

Sálmurinn í dag svarar þessari spurningu um byrðar og dýrð. Hann segir: „Ég mun heyra hvað Guð boðar; Drottinn – því hann boðar frið. Nálæg er sannarlega hjálpræði hans þeim sem óttast hann, dýrð dvelur í landi voru.“ Og aftur: „Kærleikur og sannleikur skulu mætast; réttlæti og friður skulu kyssast. Sannleikur skal spretta upp úr jörðu, og réttlæti skal líta niður af himni.“

Þetta er dýrð Guðs. Hún er ekki í ytri frammistöðu eða þungum reglum. Hún er í friði, kærleika, sannleika og réttlæti. Hún er í nálægð Guðs sem boðar frið. Hún er í þeirri nærveru sem léttir byrðar, sem mætir okkur þar sem við erum, ekki þar sem við ættum að vera eða þykjumst vera. Þetta er dýrð sem dvelur í landi voru, í hjörtum okkar, í samfélagi okkar, í einföldum verkum kærleika.

Þegar ég hugsa um Benjamin Vo, þá kemur mér í hug einmitt þessi dýrð sem birtist í einföldum, einlægum verkum. Ben var ekki að leita eftir heiðurssætum eða kveðjum á torgum. Hann var drengur með ótrúlega djúpt og milt hjarta. Fjölskylda hans minnist þess hvernig hann, aðeins 15 ára gamall, sagði foreldrum sínum að hann væri tilbúinn að gefa allan sparibaukinn sinn til að hjálpa frænda sínum sem hafði fengið tvö heilablóðföll. Hann tæmdi aldrei sparibaukinn, því þess þurfti ekki, en boðið sjálft – viljinn til að gefa allt sem hann átti, af hreinu hjarta, án þess að nokkur bæði hann um það – það er dæmi um dýrð Guðs sem dvelur í manneskju. Þetta er ekki byrði. Þetta er gjöf. Þetta er kærleikur. Þetta er sannur andi þjónustu, hið algjöra andstæða þess sem Jesús fordæmdi hjá faríseunum.

Benjamin, með sínu glæsilega hugarfari og sínum djúpa kærleika, skildi eðli sannrar gjafmildi. Hann var ekki að vinna verk sín til að sjást. Hann var að bregðast við af samúð og kærleika. Og þetta er það sem Jesús kallar okkur til. Ekki að bera þungar byrðar, heldur að létta þær. Ekki að leita eftir heiðri, heldur að þjóna í auðmýkt. Því að í auðmýktinni og þjónustunni finnum við sanna dýrð Guðs.

Í dag, á minningardegi Maríu meyjar, drottningar himins og jarðar, erum við minnt á það sama. María er drottning, ekki vegna þess að hún upphóf sig, heldur vegna þess að hún lægði sig. Hún sagði: „Sjá, ég er þjónustustúlka Drottins.“ Hún bar ekki þungar byrðar reglna og yfirborðskenndar trúar. Hún bar byrði Guðs sonar í skauti sér, og þessi byrði var létt, því hún var full af kærleika og náð. Hún er fyrirmynd þess hvernig dýrð Guðs getur dvalið í okkur, hvernig við getum orðið hásæti hans, ef við aðeins leyfum honum að festa fætur sínar í hjörtum okkar.

Þú, sem saknar Benjamíns svo sárt, þú, Alan og Thao, og þú, Ryan. Þið sem hafið misst hann, og þið sem finnið fyrir þunga í hjarta ykkar. Þið sem eruð að hlusta úr fjarlægð, þið sem berið þungan kross í eigin lífi. Guð vill lyfta byrðum ykkar. Hann vill ekki að þið berið þær ein. Hann vill fylla musteri hjartna ykkar með sinni dýrð, með friði sínum, með kærleika sínum. Hann vill að þið finnið að hann dvelur meðal ykkar, ekki sem dómari, heldur sem kærleiksríkur Faðir, sem vill að þið finnið hvíld og von.

Leyfið þessari dýrð Guðs að streyma inn í líf ykkar. Leyfið henni að létta á byrðum ykkar. Því þegar við leyfum Guði að vera Guð, þegar við lægum okkur eins og Jesús kenndi, þá erum við upphafin. Þá finnum við sanna hvíld. Þá sjáum við ljóma hans í einföldum verkum kærleika, í samúð, í þeirri gjafmildi sem Benjamin sýndi svo fallega.

Í dag, taktu með þér þessa hugsun: þú þarft ekki að bera þungar byrðar sem aðrir eða þú sjálfur leggur á þig. Guð er ekki að biðja um ytri frammistöðu. Hann er að bjóða þér dýrð sína, nærveru sína, frið sinn. Leitaðu að þessari dýrð í einföldum augnablikum, í kærleika til náunga þíns, í auðmýkt. Og þegar þú finnur byrði sem þyngir þig, mundu þá að Jesús vill lyfta henni. Hann vill að þú sért frjáls til að lifa í ljóma hans, eins og Benjamin gerði, með hjarta fullu af kærleika og samúð. Og í því, munum við finna Benjamín, sem nú dvelur í fullri dýrð Guðs, og biður fyrir okkur öllum.

Amen.