सन्त मोनिकाको स्मृति दिवस

प्रिय दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरू, एलन, थाओ र रायन...

एउटा सानो, रङ्गीचङ्गी चरालाई आफ्नो हत्केलामा शान्तसँग बसिरहेको कल्पना गर्नुहोस्। त्यो चरा कति कोमल र कति चञ्चल हुन्छ, होइन र? त्यसको प्वाँखको स्पर्श कति हल्का हुन्छ। यदि तपाईंले आफ्नो हातलाई अलिकति मात्र पनि छिटो हल्लाउनुभयो भने, वा तपाईंको ध्यान कतै अलमलियो भने, त्यो चरा तुरुन्तै आकाशतर्फ उडेर जान्छ। एउटा चरालाई आफ्नो हातमा अड्याइराख्नका लागि मानिस पूर्ण रूपमा स्थिर, शान्त र सजग हुनुपर्छ। त्यहाँ एउटा यस्तो मौनताको आवश्यकता पर्छ, जहाँ संसारका सबै कोलाहलहरू हराएर जान्छन् र केवल त्यो क्षणको सुन्दरता मात्र बाँकी रहन्छ।

आजको पवित्र धर्मशास्त्रले हामीलाई ठ्याक्कै यही 'सजगता' र 'प्रतीक्षा' को गहिरो रहस्यतर्फ डोऱ्याइरहेको छ। आज अगस्ट २७ तारिख, हामी मण्डलीमा सन्त मोनिकाको स्मृति दिवस मनाइरहेका छौं। सन्त मोनिका को हुनुहुन्थ्यो? उहाँ एउटी यस्ती आमा हुनुहुन्थ्यो, जसले आफ्नो छोरा अगस्टिनको मन परिवर्तन होस् र उसले ईश्वरको बाटो भेट्टाओस् भनी वर्षौंसम्म, दिनरात, आँसु बगाउँदै प्रार्थना गरिरहनुभयो। उहाँको जीवन एउटा अनवरत सजगता र प्रतीक्षाको जीवित उदाहरण थियो। उहाँ कहिल्यै थाक्नुभएन, उहाँ कहिल्यै सुत्नुभएन। उहाँ आफ्नो विश्वासको दियो बालेर जागा बस्नुभयो।

आजको सुसमाचारमा प्रभु येशूले हामीलाई भन्नुहुन्छ: "सजग रहो! किनभने तिमीहरूलाई थाहा छैन कि कुन दिन तिमीहरूका प्रभु आउनुहुनेछ।"

यो 'सजगता' (Watchfulness) के हो? यो कुनै डर वा त्रासको अवस्था होइन। यो त एउटा यस्तो प्रेमपूर्ण प्रतीक्षा हो, जसमा हामी हरेक क्षण परमेश्वरको उपस्थितिलाई महसुस गर्न तयार रहन्छौं। जसरी एउटा चरा हातमा बस्दा हामी सास रोकेर त्यसको कोमलतालाई नियाल्छौं, त्यसरी नै हाम्रो जीवनमा आउने परमेश्वरका स-साना अनुग्रहहरूलाई चिन्नका लागि हामी जागा रहनुपर्छ।

...

तर आज, जब हामी यो आराधनाका लागि भेला भएका छौं, हाम्रा हृदयहरू एउटा अत्यन्तै गहिरो र व्यक्तिगत शून्यताले भरिएका छन्। आजको यस घडीमा हामी सत्यलाई नलुकाई, पूर्ण इमानदारीका साथ स्वीकार गरौं।

हाम्रा प्यारा बेन्जामिन भो (Benjamin Vo) हामीबाट बिदा हुनुभएको ठीक दुई महिना भएको छ। गत जुन १३, २०२६ का दिन, १५ वर्षको कलिलो उमेरमा बेनले यो संसारलाई छोडेर परमेश्वरको अनन्त धामतर्फ प्रस्थान गर्नुभयो। दुई महिना... कसैका लागि यो केवल समयको एउटा सानो खण्ड हुन सक्छ। तर बुबा एलन र आमा थाओका लागि, यो दुई महिनाको प्रत्येक दिन एउटा अनन्त मरुभूमि पार गरेजस्तै भएको छ। सुरुका दिनहरूको त्यो स्तब्धता र मानिसहरूको भीडभाड अब बिस्तारै शान्त भएको छ। तर घरको त्यो रित्तो कोठा, बेनले मन पराउने ती चीजहरू, र बिहानीको समयमा घरमा छाउने त्यो असह्य मौनता... यी कुराहरू अझ बढी स्पष्ट र दुखद बनेर देखा परेका छन्।

एलन र थाओ, तपाईंहरूको छातीभित्र कति ठूलो आँधी चलिरहेको छ, त्यो हामी महसुस गर्न सक्छौं। रायन, तिम्रो दाजु, तिम्रो सबैभन्दा मिल्ने साथी अब तिम्रो छेउमा भौतिक रूपमा छैनन् भन्ने यथार्थ कति पीडादायी छ। शोक एउटा यस्तो गहिरो खाडल हो, जहाँ कहिलेकाहीँ प्रकाशको एउटा सानो किरण पनि छिर्न सक्दैन जस्तो लाग्छ।

यस्तो गहिरो अन्धकारको बीचमा, एउटा अत्यन्तै भारी र अदृश्य ढुङ्गा पनि मनमा आएर बस्न खोज्छ। त्यो हो—आत्म-दोष। रातीको मौनतामा, जब आँखामा निद्रा हुँदैन, मनमा प्रश्नहरू उठ्छन्: 'के हामीले अझ बढी ध्यान दिएको भए बेन आज हाम्रो साथमै हुनुहुन्थ्यो कि? के हामीले कुनै लक्षणहरू छुटाएका थियौं कि? के मेरो हेरचाहमा कुनै कमी भयो कि?' यो एउटा यस्तो साङ्लो हो जसले मानिसलाई भित्रभित्रै बाँधेर राख्छ।

आज, प्रभु येशू ख्रीष्टको सुसमाचारको पूर्ण करुणा र सत्यको प्रकाशमा, म तपाईंहरूको हृदयबाट त्यो गह्रौँ ढुङ्गालाई सधैँका लागि हटाउन चाहन्छु।

जब चेलाहरूले येशूलाई सोधेका थिए कि को दोषी छ, येशूले स्पष्ट र दृढ शब्दमा भन्नुभएको थियो: "न त यस मानिसले पाप गर्‍यो, न त यसका आमाबाबुले नै।"

एलन र थाओ, बेन्जामिनको बिमारी वा उहाँको प्रस्थानमा तपाईंहरूको कुनै गल्ती, कुनै कमजोरी, वा कुनै असावधानी थिएन। तपाईंहरूले बेनलाई दिनुभएको माया, हेरचाह र सुरक्षा पूर्ण र निष्कलङ्क थियो। कतिपय दुःखहरू यस संसारको अनिश्चितता र मानवीय सीमाहरूबाट आउँछन्, जुन कुनै पनि मानवीय नियन्त्रण, सजगता वा विज्ञानभन्दा धेरै पर हुन्छन्। कुनै पनि आमाबाबुले आफ्नो सन्तानको आयुलाई रोक्न सक्दैनन्। तपाईंहरूले केही पनि छुटाउनुभएको थिएन। तपाईंहरूले बेनलाई एउटा यस्तो घर दिनुभयो जहाँ उहाँले सधैं सुरक्षित र मायालु महसुस गर्नुभयो। परमेश्वरले तपाईंहरूलाई कहिल्यै कुनै दोष लगाउनुहुन्न; उहाँले त केवल तपाईंहरूको आँसुलाई आफ्नो कचौरामा सम्हाल्नुभएको छ। त्यसैले आफ्नो मनलाई यो व्यर्थको आत्म-दोषको साङ्लोबाट मुक्त गर्नुहोस्। तपाईंहरूले बेनलाई एउटा उत्कृष्ट र मायाले भरिएको १५ वर्ष दिनुभयो, र त्यसका लागि तपाईंहरू धन्य हुनुहुन्छ।

...

अब हामी आजको सुसमाचारको त्यो गहिरो आह्वान र बेन्जामिनको जीवनको सुन्दरतालाई सँगै राखेर हेरौं।

येशूले भन्नुहुन्छ, "त्यसो भए त्यो विश्वासयोग्य र बुद्धिमान् दास को हो, जसलाई मालिकले आफ्नो घरका अरू दासहरूलाई ठीक समयमा खाना बाँड्नका निम्ति जिम्मा दिएको हुन्छ?"

हाम्रा प्यारा बेन्जामिन भोको जीवनलाई नियाल्दा, म उहाँको त्यो अद्भुत ध्यान र एकाग्रताको बारेमा सोच्छु। मलाई त्यो एउटा सुन्दर तस्बिर याद आउँछ, जहाँ बेन कति ध्यानमग्न भएर आफ्नो हातमा बसेको एउटा रङ्गीचङ्गी चरालाई हेरिरहनुभएको छ। त्यो चराले उहाँको हातमा रहेको कचौराबाट मिठो आहारा खाइरहेको छ। बेनले आफ्नो फोनमा त्यो क्षणलाई कैद गरिरहनुभएको छ। उहाँको अनुहारमा कस्तो शान्त र गहिरो ध्यान छ! त्यहाँ कुनै हतार छैन, कुनै छटपटी छैन। उहाँ पूर्ण रूपमा सजग हुनुहुन्छ, पूर्ण रूपमा त्यो क्षणमा उपस्थित हुनुहुन्छ।

यो नै त्यो 'सजगता' हो, जसको चर्चा येशूले आजको सुसमाचारमा गर्नुभएको छ। बेनको हृदयमा एउटा यस्तो कोमलता र संवेदनशीलता थियो, जसले उहाँलाई साना-साना कुराहरूमा पनि ईश्वरीय सुन्दरता देख्न सिकाएको थियो। उहाँको त्यो तीक्ष्ण दिमाग, जसले चौथो कक्षामा हुँदा नै आठौं कक्षाको गणित सहजै समाधान गर्थ्यो, त्यो केवल एक बौद्धिक क्षमता मात्र थिएन। त्यो त उहाँको भित्री ध्यान र एकाग्रताको प्रकटीकरण थियो। उहाँले जीवनका हरेक क्षणलाई कति गहिरो गरी आत्मसात गर्नुभयो!

पहिलो पाठमा सन्त पावलले कोरिन्थीहरूलाई लेखेका छन्: "म तिनीहरूका तर्फबाट मेरा परमेश्वरलाई सधैं धन्यवाद दिँदछु, किनकि उहाँमा तिमीहरू हरेक कुरामा, अर्थात् सबै किसिमका बोली र ज्ञानमा समृद्ध पारिएका छौ... ताकि हाम्रा प्रभु येशू ख्रीष्टको दिनमा तिमीहरू निष्कलङ्क ठहरिनेछौ।"

बेन्जामिन साँच्चै नै बोली र ज्ञानमा समृद्ध हुनुहुन्थ्यो। तर त्योभन्दा बढी, उहाँ आफ्नो निष्कपट र कोमल आत्माका कारण समृद्ध हुनुहुन्थ्यो। उहाँको त्यो सुन्दर मुस्कान, उहाँको त्यो आदरपूर्ण स्वभाव, र उहाँको त्यो गहिरो सहानुभूति—यी नै उहाँका वास्तविक आत्मिक वरदानहरू थिए। उहाँ आफ्नो परिवारका लागि एउटा यस्तो ज्योति हुनुहुन्थ्यो, जसले घरलाई सधैं उज्यालो बनाइराख्यो।

...

आजको सुसमाचारले हामीलाई भन्छ कि मालिकले नचिताएको समयमा र थाहा नभएको घडीमा आउनेछ। यो कुरा सुन्दा कहिलेकाहीँ हामीलाई डर लाग्छ। तर विश्वास गर्नेहरूका लागि, यो आगमन कुनै डरलाग्दो घटना होइन। यो त एउटा प्रेमीले आफ्नो प्रियतमलाई भेट्न आउने क्षण जस्तै हो।

बुबा एलन, तपाईंले जुलाई २३, २०२६ मा देख्नुभएको त्यो सपनालाई सम्झनुहोस्। तपाईं र बेन आइसक्रिम किन्नका लागि लाइनमा पर्खिरहनुभएको थियो, र बेनले पैसा तिर्नुभयो। यो कति गहिरो र अर्थपूर्ण सपना हो! यसले देखाउँछ कि बेन अब कुनै अभाव वा पीडामा हुनुहुन्न। उहाँ त अहिले स्वर्गको त्यो अनन्त आनन्दमा हुनुहुन्छ, जहाँ उहाँ आफैं सक्षम र बलियो हुनुहुन्छ। उहाँले तपाईंलाई भनिरहनुभएको छ—'बुबा, म ठीक छु। म अहिले पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र छु र म तपाईंहरूलाई हेरिरहेको छु।'

हो, बेन्जामिन अहिले स्वर्गको त्यो भव्य भोजमा हुनुहुन्छ। उहाँ आफ्ना आत्मिक मित्र सन्त कार्लो एकुटिस (Saint Carlo Acutis) सँगै हुनुहुन्छ। दुवै १५ वर्षका किशोरहरू, दुवै प्रविधिको संसारलाई माया गर्नेहरू, र दुवै परमेश्वरका प्यारा छोराहरू। आज उनीहरू स्वर्गको त्यो अनन्त आकाशमा, बादलहरूभन्दा धेरै माथि, परमेश्वरको ज्योतिमा स्वतन्त्रतापूर्वक उडिरहेका छन्। उनीहरूले आज संसारका डाक्टरहरू र अनुसन्धानकर्ताहरूका लागि मध्यस्थता गरिरहेका छन्, ताकि कोही पनि बालकले बेनले जस्तै दुःख भोग्नु नपरोस्।

आमा थाओ, तपाईंको मातृत्वको त्यो पीडा र तपाईंको आँसुलाई आज सन्त मोनिकाले राम्ररी बुझ्नुहुन्छ। जसरी मोनिकाले आफ्नो छोराका लागि आँसु बगाउनुभयो, त्यसरी नै तपाईंको प्रत्येक आँसुलाई परमेश्वरले आफ्नो कचौरामा सम्हाल्नुभएको छ। तपाईंको त्यो प्रेम कहिल्यै खेर जाने छैन।

रायन, तिम्रो दाजु तिम्रो लागि सधैं एउटा प्रेरणाको स्रोत हुनुहुनेछ। उहाँको त्यो दृढ संकल्प—'प्रयास गर्नु नै सबैभन्दा ठूलो कुरा हो'—भन्ने विश्वासलाई तिमीले आफ्नो जीवनमा बोकेर हिँड्नुपर्छ। तिमी बलियो हुनुपर्छ, आफ्ना आमाबुबाका लागि र दाजुको त्यो उज्यालो विरासतलाई अगाडि बढाउनका लागि।

आज यो प्रार्थनामा संसारका विभिन्न कुनाबाट जोडिनुभएका सम्पूर्ण आफन्तजन, साथीभाइहरू, र विशेष गरी ती आमाबाबुहरू जो आफ्नो सन्तान गुमाएर गहिरो शोकको क्रुस बोकिरहेका छन्—तपाईंहरू सबैलाई परमेश्वरको शान्तिले ढाकोस्। विभिन्न अस्पतालहरूमा गम्भीर बिरामी भई लडिरहेका साना बालबालिकाहरूका लागि आज हामी विशेष प्रार्थना गर्दछौं।

...

आज जब हामी यस पवित्र भक्ति आराधनाबाट आफ्नो दैनिक जीवनमा फर्कन्छौं, हामीले आफ्नो हृदयमा के लिएर जाने त?

आज घर फर्कँदा, जब तपाईं बाहिर निस्कनुहुन्छ, एक क्षणका लागि रोकिनुहोस् र आकाशतिर हेर्नुहोस्। यदि तपाईंले कुनै सानो चरा उडिरहेको देख्नुभयो भने, सम्झनुहोस् कि मृत्यु नै अन्तिम शब्द होइन। मृत्यु त केवल एउटा सुन्दर उडान हो, जसले हामीलाई परमेश्वरको अनन्त घरमा पुर्‍याउँछ।

यो हप्ता एउटा सानो, तर अर्थपूर्ण काम गर्नुहोस्: आफ्नो जीवनमा 'सजगता' (Watchfulness) लाई अभ्यास गर्नुहोस्। हतार र कोलाहलको बीचमा पनि, एक क्षणका लागि शान्त हुनुहोस्। आफ्ना छोराछोरीको, आफ्ना आमाबुबाको अनुहारमा रहेको त्यो कोमलतालाई नियाल्नुहोस्, जसरी बेनले आफ्नो हातमा बसेको चरालाई हेर्नुभएको थियो। कसैलाई देखाउनका लागि होइन, तर भित्री हृदयदेखि नै कसैलाई मद्दत गर्नुहोस्। एउटा सानो मुस्कान, एउटा न्यानो अङ्कमाल, वा कसैको कुरा सुनिदिने एउटा क्षण—यही नै त्यो सजगता हो, जसले हाम्रो जीवनलाई स्वर्गको उडानका लागि तयार पार्छ।

हाम्रा प्यारा बेन्जामिन भो परमेश्वरको अनन्त शान्ति र ज्योतिमा विश्राम गरिरहनुभएका छन्। उहाँको सम्झना र धन्य माता मरियमको मध्यस्थताले हामी सबैलाई विश्वास, आशा र प्रेममा सधैं बलियो बनाइराखोस्।

पिता, पुत्र र पवित्र आत्माको नाममा। आमेन।