संत बार्थोलोमिय, प्रेषित यांचा सण

प्रिय बंधू आणि भगिनींनो,

उन्हाळ्याच्या कडक दुपारी, जेव्हा सूर्य डोक्यावर आग ओकत असतो, तेव्हा आपण एखाद्या मोठ्या, डेरेदार झाडाची सावली शोधतो. त्या झाडाच्या पानांमधून गाळून येणारी ती थंडगार सावली आपल्या थकलेल्या शरीराला आणि मनाला किती शांतता देते, नाही का? त्या सावलीत बसून जेव्हा आपण डोळे मिटतो, तेव्हा जगाचा सर्व गोंधळ क्षणभर थांबल्यासारखा वाटतो. तिथे कोणी आपल्याला पाहत नसते, कोणी आपल्याला टोकणारे नसते. ती आपली स्वतःची, अगदी खाजगी आणि शांत जागा असते.

आजच्या पवित्र शास्त्रामध्ये, आपल्याला एका अशाच झाडाचा आणि त्या झाडाखाली घडलेल्या एका अत्यंत सुंदर भेटीचा इतिहास पाहायला मिळतो. ते झाड आहे—अंजिराचे झाड.

आज आपण प्रेषित संत बार्थोलोमिय यांचा सण साजरा करत आहोत, ज्यांना योहानच्या शुभवर्तमानात 'नथनेल' या नावाने ओळखले गेले आहे. जेव्हा फिलिप्प नथनेलाला भेटतो आणि सांगतो की, “ज्यांच्याविषयी मोशेने नियमशास्त्रात आणि संदेष्ट्यांनी लिहिले होते, तो आम्हाला सापडला आहे—तो नासरेथचा येशू, योसेफाचा पुत्र आहे.” तेव्हा नथनेल अत्यंत प्रामाणिकपणे आणि कसलाही संकोच न बाळगता विचारतो, “नासरेथधून काही चांगले निघू शकते का?”

हा नथनेलाचा प्रश्न वरवर नकारात्मक वाटू शकतो, पण त्यात एक कमालीचा प्रामाणिकपणा होता. त्याच्या मनात कोणतेही कपट नव्हते, तो जे वाटायचे ते थेट बोलायचा. फिलिप्प त्याला वाद घालण्याऐवजी फक्त एकच गोष्ट सांगतो: “ये आणि पाह.”

आणि मग घडते ती सर्वात महत्त्वाची घटना. येशू नथनेलाला आपल्याकडे येताना पाहतो आणि त्याच्याबद्दल उद्गार काढतो: “पाहा, हा खरोखरच इस्राएली माणूस आहे, याच्यामध्ये काहीही कपट नाही.”

नथनेल चकित होतो. तो येशूला विचारतो, “तू मला कसे ओळखतोस?”

तेव्हा येशू जे उत्तर देतो, ते आजच्या आपल्या संपूर्ण चिंतनाचा गाभा आहे. येशू म्हणतो, “फिलिप्पाने तुला बोलावण्यापूर्वी, जेव्हा तू अंजिराच्या झाडाखाली होतास, तेव्हा मी तुला पाहिले.”

या शब्दांचा सखोल विचार करा: “मी तुला पाहिले.”

अंजिराच्या झाडाखाली… यहुदी परंपरेमध्ये, अंजिराचे झाड हे केवळ एक साधे झाड नव्हते. ते प्रार्थना करण्याचे, पवित्र शास्त्राचा अभ्यास करण्याचे आणि देवाच्या चिंतनात मग्न होण्याचे ठिकाण मानले जायचे. जेव्हा एखादा माणूस अंजिराच्या झाडाच्या दाट सावलीत बसायचा, तेव्हा तो बाह्य जगापासून दूर, केवळ देवाच्या सानिध्यात असायचा. नथनेल जेव्हा तिथे बसून प्रार्थना करत होता, देवाच्या राज्याची वाट पाहत होता, तेव्हा त्याला वाटले नव्हते की कोणी त्याला पाहत आहे. पण येशूची नजर त्याच्यावर होती. येशूने त्याला केवळ शारीरिक डोळ्यांनी पाहिले नव्हते, तर त्याच्या अंतःकरणातील ती शुद्धता, तो निष्कपटपणा आणि त्याची ती देवासाठीची ओढ पाहिली होती.

आज… आपल्या लाडक्या बेंजामिन व्हो याला—आपल्या प्रिय बेनला—प्रभूच्या स्वर्गीय घरी जाऊन आज बरोबर दोन महिने पूर्ण होत आहेत. १३ जून २०२६ ते आजचा हा २४ ऑगस्टचा दिवस…

दोन महिने… ६० दिवस.

अलन, थाओ आणि रायन… तुमच्यासाठी हा काळ कसा गेला आहे, हे शब्दांत मांडणे केवळ अशक्य आहे. विरहाची ही वेदना किती खोल आणि जड आहे, हे मी जाणतो. पहिल्या काही दिवसांची गर्दी आता ओसरली असेल, पण तुमच्या घरात, तुमच्या रोजच्या जगण्यात ती शांतता आता अधिक तीव्रतेने जाणवत असेल. बेनच्या खोलीतील त्याचे ते रिकामे टेबल, त्याचे कॉम्प्युटर कोडिंगचे प्रोजेक्ट्स, त्याची पुस्तके… हे सर्व पाहून मन पुन्हा पुन्हा व्याकूळ होत असेल.

मी आज तुमच्यासमोर उभे राहून कोणतीही सोपी, वरवरची सांत्वना देणार नाही. ख्रिस्ती विश्वास आपल्याला दुःखाकडे दुर्लक्ष करायला शिकवत नाही, तर दुःखाच्या या कठीण वाटेवर ख्रिस्ताचा हात धरून चालण्याचे धैर्य देतो. होय, बेन आज आपल्यात शारीरिक रूपाने नाही, आणि ही एक अत्यंत जड, न भरून निघणारी पोकळी आहे. ही वेदना जोपर्यंत आपण या जगात आहोत, तोपर्यंत आपल्या हृदयाचा एक भाग बनून राहणार आहे.

पण आजच्या या वचनांच्या प्रकाशात, जेव्हा आपण आपल्या प्रिय बेंजामिनच्या १५ वर्षांच्या सुंदर आयुष्याकडे पाहतो, तेव्हा आपल्याला काय दिसते?

बेंजामिन हा अत्यंत कुशाग्र बुद्धिमत्तेचा, तल्लख मनाचा मुलगा होता. वयाच्या १४ व्या वर्षी एआय, देवऑप्स आणि क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चरचा अभ्यास करणारा बेन! पण त्याच्या या बुद्धिमत्तेपलीकडे, त्याचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचे ते अत्यंत कोमल, शुद्ध आणि निष्कपट हृदय होते. जसे येशू नथनेलाबद्दल म्हणाला, “याच्यामध्ये काहीही कपट नाही,” तसेच आपण बेनबद्दलही पूर्ण खात्रीने म्हणू शकतो. तो अत्यंत सरळ, प्रामाणिक आणि मधासारखा गोड मुलगा होता.

त्याच्या या निष्कपट आणि दयाळू हृदयाची एक अतिशय सुंदर आठवण मला आज सांगावीशी वाटते.

जेव्हा बेन अवघ्या १५ वर्षांचा होता, तेव्हा त्याचे काका विल्यम यांना दोनदा अर्धांगवायूचा (stroke) झटका आला. काका आजारी आहेत आणि त्यांना मदतीची गरज आहे हे समजताच, या लहान मुलाने, कोणाच्याही सांगण्याशिवाय, स्वतःहून आपल्या आई-वडिलांना सांगितले की, तो आपली संपूर्ण पिगी बँक काकांच्या उपचारासाठी द्यायला तयार आहे!

विचार करा, एका १५ वर्षांच्या मुलाचे हे मन किती मोठे होते! त्याला पैशांचे मूल्य ठाऊक होते, पण त्याहूनही अधिक त्याला आपल्या कुटुंबावरील प्रेमाचे मूल्य ठाऊक होते. जरी त्या पैशांची गरज पडली नाही, कारण काकांचा विमा होता, आणि ती पिगी बँक कधी फोडली गेली नाही; तरीही बेनची ती देण्याची तयारी, त्याचे ते उदार मन किती सुंदर होते! त्याने आपली पिगी बँक तोडली नाही, पण त्याने आपले संपूर्ण हृदय उघडून दिले. हाच तो निष्कपटपणा आहे, हाच तो कपट नसलेला सरळ स्वभाव आहे जो येशूला नथनेलामध्ये दिसला आणि जो आपल्या बेनमध्येही पूर्णपणे वास करत होता.

बेनचे हे उदार मन, त्याची ती शांत खोली, जिथे तो बसून कोडिंग करायचा, नवीन तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करायचा, ती खोली म्हणजे बेनचे स्वतःचे ‘अंजिराचे झाड’ होते. तिथे बसून तो फक्त तंत्रज्ञानाचा अभ्यास करत नव्हता, तर तो आपल्या कुटुंबावर अथांग प्रेम करत होता, आपल्या स्वप्नांना पंख देत होता. त्याला विमानांचे अतोनात वेड होते, विशेषतः बोईंग ७३७ चे! तो नेहमी ‘कॉन चिम एअरलाइन्स’ बद्दल बोलायचा आणि गालातल्या गालात हसायचा. त्याच्या त्या शांत, खाजगी जगात, प्रभू येशूने त्याला पाहिले होते. येशूने त्याचे ते निष्पाप हसू, त्याचे ते प्रामाणिक प्रयत्न आणि त्याचे ते अथांग प्रेम पाहिले होते.

अलन आणि थाओ… आज या विरहाच्या प्रवासात, तुमच्या मनात अनेकदा एक अतिशय जड आणि छळणारा प्रश्न येत असेल: ‘का? आमच्यासोबतच असे का झाले? आम्ही आणखी काही करू शकलो असतो का?’ अनेकदा पालकांचे हृदय स्वतःवरच एक सुप्त अपराधभावना लादून घेते.

आज प्रभूच्या या पवित्र शब्दांद्वारे मी तुमच्या हृदयावरील हा जड दगड पूर्णपणे काढून फेकून देऊ इच्छितो. जेव्हा नथनेलाने विचारले, “तू मला कसे ओळखतोस?” तेव्हा येशूने त्याला सांगितले की तो त्याला आधीपासूनच ओळखत होता. देव तुमच्या कुटुंबालाही अगदी जवळून ओळखतो. बेनचे आजारपण ही देवाने दिलेली शिक्षा नव्हती, आणि ते तुमच्या नियंत्रणातही नव्हते. तुम्ही जगातील सर्वोत्तम आई-वडील आहात. तुम्ही बेनवर अथांग, परिपूर्ण आणि निस्सीम प्रेम केले. तुम्ही त्याला जगातील सर्व सुख दिले, त्याला जगाची सफर घडवून आणली. तुमच्या प्रेमामध्ये कोणतीही कमतरता नव्हती. आज स्वतःला त्या निरर्थक आत्मदोषातून पूर्णपणे मुक्त करा. बेन तुमच्यावर खूप प्रेम करत होता, आणि आजही करत आहे. तो स्वर्गातून तुमच्याकडे पाहत आहे, आणि तो तुम्हाला सांगत आहे की तुम्ही त्याचे सर्वोत्तम आई-वडील आहात.

रायन, माझ्या प्रिय बाळा… तुझा मोठा भाऊ बेन हा तुझा सर्वात मोठा पाठीराखा होता. तो जरी आज डोळ्यांना दिसत नसला, तरी तो तुझ्या अगदी जवळ आहे. जेव्हा तू आकाशाकडे पाहशील, तेव्हा समज की तुझा दादा तिथे देवाच्या अनंत प्रकाशात सुरक्षित आहे. तुला तुझ्या आई-वडिलांसाठी आणि बेनच्या स्वप्नांसाठी धैर्याने आणि आनंदाने जगायचे आहे.

आजच्या पहिल्या वाचनात, प्रकटीकरण ग्रंथात संत योहान आपल्याला एका भव्य शहराचे दर्शन घडवतो—ते म्हणजे पवित्र यरुशलेम नगर, जे देवाकडून स्वर्गातून खाली येत आहे. हे नगर देवाच्या तेजाने प्रकाशमान आहे. त्याच्या भिंतींना बारा पायांचे दगड आहेत, आणि त्या दगडांवर कोणाची नावे कोरलेली आहेत? कोकराच्या बारा प्रेषितांची नावे! त्यात प्रेषित बार्थोलोमिय (नथनेल) यांचेही नाव आहे.

याचा अर्थ काय? ज्या नथनेलाला येशूने अंजिराच्या झाडाखाली पाहिले होते, ज्याच्या निष्कपट हृदयाची येशूने प्रशंसा केली होती, त्याला देवाने आपल्या स्वर्गीय मंदिराचा एक चिरंतन पाया बनवले! देव आपल्या साध्या, निष्पाप आणि प्रामाणिक लोकांना कधीही विसरत नाही. तो त्यांना स्वर्गाच्या अनंत वैभवात उंच करतो.

आपला लाडका बेंजामिन आज याच स्वर्गीय यरुशलेम नगरात विसावला आहे. तो आज संत बार्थोलोमिय, संत कार्लो अकुतीस आणि परमपवित्र माता मरीयेच्या सोबत स्वर्गाच्या त्या भव्य मेजवानीत आनंदाने वावरत आहे. ज्या मुलाने या जगात आपली पिगी बँक देण्याची तयारी दर्शवून आपल्या प्रेमाची साक्ष दिली, त्याचे नाव आज देवाच्या दरबारात सुवर्णाक्षरांनी कोरले गेले आहे.

बेनच्या दयाळू हृदयाच्या स्मरणात व्हिएतनाममधील कॅ माउ (Cà Mau) येथे जी पाण्याची विहीर बांधण्यात आली आहे—‘जॉन् द बॅप्टिस्टची विहीर’—ती आजही लोकांना जीवनदायी पाणी देत आहे. बेनचे प्रेम आज त्या पाण्याच्या रूपाने वाहत आहे.

आज या प्रार्थनेत दूरवरून सहभागी झालेल्या माझ्या सर्व प्रिय बंधू आणि भगिनींनो, विशेषतः जी कुटुंबे आज आजारपणाचा, दुःखाचा किंवा विरहाचा जड वधस्तंभ वाहत आहेत… प्रभू आज तुमच्याकडे पाहत आहे. तो तुम्हाला सांगत आहे: “मी तुम्हाला ओळखतो. तुमच्या खाजगी अंधारात, तुमच्या अश्रूंमध्ये, जेव्हा तुम्हाला वाटते की कोणीही तुमच्याकडे पाहत नाही, तेव्हा मी तुम्हाला पाहत आहे.”

माझ्या प्रिय ख्रिस्ती बांधवांनो, आज जेव्हा आपण या प्रार्थनेतून बाहेर पडू, तेव्हा आपल्यासोबत काय घेऊन जायचे आहे?

जेव्हा कधी तुम्हाला जीवनात थकल्यासारखे वाटेल, जेव्हा वाटेल की तुमच्या दुःखाची खोली कोणालाही समजत नाही, तेव्हा नथनेलाच्या त्या अंजिराच्या झाडाची आठवण करा. शांत बसा, देवाच्या चरणी प्रार्थना करा आणि विश्वास ठेवा की प्रभू तुम्हाला पाहत आहे.

आणि बेनसारखेच आपले अंतःकरण कपटविरहित, प्रामाणिक आणि प्रेमाने भरलेले ठेवूया. आपल्या जवळील जे काही आहे, ते इतरांना देण्याची तयारी ठेवूया. कारण येशूने नथनेलाला वचन दिले होते: “तू यापेक्षाही मोठ्या गोष्टी पाहशील… तू स्वर्ग उघडलेला आणि देवाच्या दूतांना चढताना व उतरताना पाहशील.”

आपला लाडका बेन आज त्या उघड्या स्वर्गात आहे. एका दिवशी, जेव्हा आपलाही प्रवास पूर्ण होईल, तेव्हा स्वर्गाच्या त्या उघड्या दारापाशी, आपला लाडका बेन एका गोड, निष्पाप हास्याने आपले स्वागत करण्यासाठी तिथे उभा असेल.

प्रभू ख्रिस्ताची शांती आणि माता मरीयेचे सांत्वन तुम्हा सर्वांसोबत सदैव राहो.

आमेन.