Müqəddəs Həvari Varfolomey (Natanael) bayramı

Gözlərinizin önünə sıx yarpaqlı, geniş kölgəsi olan qədim bir əncir ağacı gətirin…

Günorta çağıdır. Qalileyin qızmar günəşi altında hər tərəf yanır, yollar tozlu və istidir. Lakin o nəhəng əncir ağacının altında dərin, sərin bir sükut hökm sürür. Yarpaqlar o qədər sıxdır ki, yoldan ötüb-keçən heç kim ağacın altında oturan adamı görə bilmir. Orada oturan insan təkdir. O, kölgəyə çəkilib, fikirlərə dalıb. Bəlkə də Müqəddəs Yazıları oxuyur, bəlkə qəlbindəki gizli suallarla, dünyanın ağırlığı ilə mübarizə aparır, bəlkə də heç kimə deyə bilmədiyi bir həsrətlə göylərə baxıb bir cavab gözləyir…

O insan düşünür ki, onun bu tənha anını, onun bu sükutunu, onun qəlbindəki o gizli axtarışı heç kim görmür.

Həmin adam Natanaeldir — Kilsəmizin bu gün bayramını qeyd etdiyi Müqəddəs Varfolomey həvari.

Və birdən onun dostu Filip gəlir. Həyəcanla, tələsə-tələsə deyir: «Musanın Qanunda yazdığı və peyğəmbərlərin də haqqında bəhs etdiyi Şəxsi tapdıq! O, Nazaretli Yusifin oğlu İsadır».

Natanael skeptikdir. O, riyakarlıqdan uzaq, düz sözlü bir insandır. Hisslərini gizlətmir, yaltaqlanmır. İçindən keçəni birbaşa deyir: «Nazaretdən yaxşı bir şey çıxarmı?» O, bəzəkli din xadimləri kimi zahiri müqəddəslik nümayiş etdirmir. Nə düşünürsə, dilinə onu gətirir. Və Filip onunla mübahisə etmir, uzun-uzadı teoloji dəlillər gətirmir. Filip sadəcə üç söz deyir: «Gəl və gör».

Natanael İsanın hüzuruna yaxınlaşanda, İsa ona baxır…

Bu baxış — adi bir insanın baxışı deyil. Bu, insanın ruhunun ən dərin qatlarına, heç kəsə açılmayan gizli guşələrinə qədər nüfuz edən İlahi Baxışdır. Və İsa deyir: «Bax, onda heç bir hiylə olmayan əsl israilli!»

Natanael təəccüblənir: «Məni haradan tanıyırsan?»

Və İsanın verdiyi o sakit, sarsıdıcı cavaba qulaq asın: «Filip səni çağırmazdan əvvəl, sən əncir ağacının altında olanda Mən səni gördüm»…

Bir anlıq bu cümlənin ağırlığını, bu sözlərin dərinliyini hiss edin…

«Sən əncir ağacının altında olanda Mən səni gördüm».

Bu sözlər Natanaelin bütün varlığını titrədir. Çünki Natanael dərhal anlayır: O əncir ağacının altında keçirdiyi tənha an, o gizli dua, o kimsəsizlik hissi… əslində heç vaxt tənha deyilmiş. İnsan gözlərinin görmədiyi yerdə, Allahın gözü onun üzərində imiş. O, gizli kölgədə oturarkən belə, Məsihin məhəbbət dolu nəzərləri onu qucaqlayırmış.

Bugünkü Müqəddəs Yazıların mərkəzində duran o parlaq həqiqət budur: Biz heç vaxt unudulmuruq. Biz heç vaxt həqiqətən tək deyilik. Allah bizi heç kimin görmədiyi o ən qaranlıq, ən kimsəsiz «əncir ağaclarımızın» altında da görür, tanıyır və sevir.

Lakin gəlin təsəllidən əvvəl həqiqəti etiraf edək…

Bizim hər birimizin həyatında elə anlar olur ki, biz özümüzü həmin o əncir ağacının altındakı kölgədə — dərin bir tənhalıqda, ağır bir sükut içində hiss edirik. Xüsusilə də qəfil bir kədər, sağalmaz bir yara həyatımıza girəndə…

Düz iki aydır… İyunun 13-dən bu yana, yetmiş gündən artıqdır ki, bu evdə, bu ailədə zaman sanki başqa cür dövr edir. On beş yaşlı bir oğulun — Benjamin Vo-nun bu dünyadan cismən ayrılmasının kədəri hələ də otaqların divarlarına hopub. Səhər açılanda oyanmaq, onun dəhlizdəki addım səslərini eşitməmək, onun o parlaq, saf təbəssümünü canlı görə bilməmək… Bu, sadəcə bir xatirə deyil, bu, insanın içini parçalayan real bir boşluqdur.

Bəzən gecənin bir aləmində, hamı yatanda, insan öz daxili kədərinin «əncir ağacı» altına çəkilir. Orada heç kimə göstərə bilmədiyi göz yaşlarını axıdır. Orada insanın ürəyi sıxılır: «Görəsən, Allah mənim bu ahımı eşidirmi? Görəsən, bu qədər insanın, bu qədər dərdin arasında Rəbb bizim bu qırılmış ocağımızı görür mü?»…

Bəli, biz bu sualları gizlədə bilmərik. Həsrət gerçəkdir. İtkinin gətirdiyi o lal sükut gerçəkdir. Və bəzən o kölgədə oturarkən, insanın daxilində şeytani bir vəsvəsə peyda olur: «Bəlkə mən nəyisə düz etmədim? Bəlkə nəyisə vaxtında görmədim?»

Amma dayanın… Qulaq asın Məsihin Natanaelə dediyi o sözə:

«Mən səni gördüm».

İsa Natanaeli mühakimə etmək üçün deyil, onu tanıdığını və sevdiyini bildirmək üçün gördü. Eynilə, İncildə anadangəlmə kor adamın yanından keçəndə şagirdlərin «Kim günah etdi?» sualına İsanın verdiyi cavabı xatırlayın: «Nə bu adam günah edib, nə də valideynləri».

Əziz ata, əziz ana… Bu gün Məsih sizin qəlbinizə pıçıldayır: Xəstəlik, qəfil ayrılıq, bədənin tükənməsi — heç vaxt bir cəza deyil! Bu, nə sizin bir diqqətsizliyiniz, nə də hansısa bir səhvinizin nəticəsidir. İnsan təbiətinin elə kövrək sərhədləri var ki, heç bir həkim, heç bir bəşəri güc, heç bir ana-ata sevgisi onun qarşısını ala bilməz. Siz heç bir şeyi əskik etmədiniz. Siz Ben-ə bir insanın bir övlada verə biləcəyi ən sonsuz, ən fədakar, ən gözəl sevgini bəxş etdiniz. Allah sizi qınamır. Allah sizi heç nədə təqsirləndirmir. O, sizin hər bir gecənizi, hər bir gizli göz yaşınızı görür və o ağır daşı qəlbinizdən götürmək istəyir.

Və baxın, İsa Natanaelə nə deyir: «Onda heç bir hiylə yoxdur».

Bu söz necə də saf, necə də büllur bir xarakteri ifadə edir! İkiüzlülükdən, riyadan, saxtakarlıqdan uzaq bir qəlb…

Bugünkü birinci oxunuşa baxın — Müqəddəs Yəhyanın Vəhy kitabında gördüyü o Səmavi Yerusəlim şəhəri: «Onun parlaqlığı çox qiymətli bir daşa, büllur kimi şəffaf yeşim daşına bənzəyirdi… Şəhər divarının on iki təməl daşı var idi və onların üzərində Quzunun on iki həvarisinin on iki adı yazılmışdı».

Baxın o təsvirə: «Büllur kimi şəffaf…»

Orada heç bir qaranlıq, heç bir gizlilik, heç bir hiylə yoxdur. Şəhərin divarları da, həvarilərin təməli də Allahın nurunu tam şəkildə əks etdirən saflıqdan ibarətdir. Natanael — Müqəddəs Varfolomey məhz o şəffaf təməl daşlarından biridir. Çünki o, Məsihin qarşısına heç bir maska taxmadan, tamamilə səmimi, təmiz bir ürəklə çıxdı.

Və biz Benjamin Vo-nun — əziz Ben-in on beş illik ömrünə baxanda, məhz bu şəffaflığı, bu hiyləsiz qəlbi görmürükmü?

Ben sadəcə qeyri-adi bir zəkaya, riyaziyyatı və ən mürəkkəb texnologiyaları heyrətamiz bir sürətlə qavrayan bir beyinə sahib deyildi. Onun əsl böyüklüyü — onun qəlbinin saflığında, onun təbəssümünün şəffaflığında idi. O, heç vaxt riyakarlıq etməzdi. Onda heç bir hiylə, heç bir eqoizm, heç bir təkəbbür yox idi.

Onun idmandakı o məsum və əzakar şüarını xatırlayın: «Əsas olan cəhd etməkdir, bütün gücünü qoymaqdır»… O, uğursuzluqdan qorxmurdu, utanmırdı, çünki onun niyyəti saf idi. Badminton meydançasında hər bir top üçün tullanan, tər tökən, bütün varlığı ilə mübarizə aparan o oğlanı düşünün…

Yaxud ailəsi ilə birlikdə Parisdə, Eyfel qülləsinin taxta göyərtəsində addımlayarkən başındakı mavi papaqla kameraya baxıb o məzəli, şən sifətini göstərərək havaya sıçradığı o anı xatırlayın… O şəkildə heç bir saxtalıq yoxdur. Orada həyatı sevən, anın gözəlliyini qucaqlayan, içində heç bir kin və hiylə olmayan saf bir gəncin işığı parlayır.

Ben məhz o büllur kimi şəffaf daş idi. O, ailəsinə, anasına, atasına, kiçik qardaşı Ryan-a qarşı elə dərindən və təmiz bağlı idi ki, onun bu sevgisi insanı heyrətə salırdı. Hələ on iki yaşında olarkən atasının ad günündə onu itirməkdən qorxub göz yaşları tökən bir qəlb… Bu, sadəcə bir hissiyyat deyil, bu, Allahın insana bəxş edə biləcəyi ən saf, ən şəffaf məhəbbətin təcəssümüdür.

Və bu gün İncildə İsa Natanaelə və onun simasında hər birimizə o möhtəşəm vədi verir:

«Sənə əncir ağacının altında gördüyümü dediyim üçünmü inanırsan? Sən bundan daha böyük şeylər görəcəksən! Amin, amin, sizə deyirəm: göylərin açıldığını və Allahın mələklərinin İnsanoğlu üzərinə enib-qalxdığını görəcəksiniz»…

Bu sözlər İncilin ən uca zirvəsidir.

İsa nə deyir? O deyir ki, yer ilə göy arasındakı divar yıxıldı. Artıq göy bağlı deyil. Səma açılıb! Mələklər artıq yerlə göy arasında məhəbbət körpüsüdür. İnsanoğlu — İsa Məsih Öz Xaçı və Dirilişi ilə elə bir qapı açıb ki, ölüm belə o qapını bağlaya bilməz.

Biz yer üzündə kədərlənəndə elə bilirik ki, itirdiyimiz əzizlərimiz yoxluğa qərq olublar. Elə bilirik ki, aramızda dərin, keçilməz bir uçurum var. Amma İsa deyir: «Xeyr! Göylər açılıb!»

Benjamin indi o açılmış Səmanın nurundadır. O, Müqəddəs Varfolomeyin, Müqəddəs Karlo Akutisin və bütün müqəddəslərin daxil olduğu o şəffaf, büllur Yerusəlim şəhərindədir. Orada heç bir ağrı, heç bir nəfəs darlığı, heç bir xəstəxana yoxdur. Orada Quzunun — İsa Məsihin əbədi işığı parlayır.

Və Ben oradan — o açılmış Səmadan sizi görür.

İyulun 23-də atasının gördüyü o dinc yuxunu düşünün… Dondurma növbəsində durub, pulu özü ödəyən o azad, qayğısız Benjamin… Və ya iyunun 25-dəki o yuxuda atasını qucaqlayıb «Eybi yoxdur, mən Göylərdən sizi izləyəcəyəm» deyən o cəsur, sevən oğul…

Bu, sadəcə bir xəyal deyil. Bu, açılmış Səmanın yer üzünə düşən şəffaf şüasıdır. Ben sizə deyir ki, o sağdır. O, Məsihin hüzurundadır. Və onun sevgisi əvvəlkindən daha güclü, daha təmiz bir şəkildə sizinlədir.

Əziz Alan… Əziz Thao…

Sizin üçün bu iki ayın hər saatı bir dağ kimi ağır olub. Biz bunu bilirik. Amma bilin ki, İsa sizi o kədərli «əncir ağacınızın» altında tək qoymayıb. O, sizin yanınızdadır. O, sizin əllərinizdən tutur.

Alan, sən Ben-in həm atası, həm ən yaxın dostu idin. O səninlə fəxr edirdi. Son Atalar Günündə sənə yazdığı o sözləri — səni «ən yaxşı ata, ən gülməli ata» adlandırdığı o anı heç vaxt unutma. Sən ona yer üzündə bir atanın verə biləcəyi ən möhtəşəm sevgini verdin. İndi də o səninlədir; sənin hər addımında, qəlbinin hər döyüntüsündə onun duası səni qoruyur.

Thao, ana ürəyinin fəryadını yalnız Allah tam eşidə bilər. Lakin unutma ki, Müqəddəs Məryəm Ana da Xaçın dibində dayandı. O da Öz Oğlunun bu dünyadan gedişini izlədi və Səmanın açılışını gördü. Məryəm Ana bu gün səninlədir. O, sənin göz yaşlarını Öz şəfqətli əlləri ilə silir və səni Məsihin sülhünə dəvət edir.

Və sevimli Ryan…

Sən Ben-in qardaşı, onun ən yaxın sirdaşıydın. Birlikdə güldüyünüz, birlikdə oynadığınız, məktəb tədbirlərində bir-birinizə sarıldığınız o gözəl günlər heç vaxt silinməyəcək. Ben səninlə fəxr edir. O istəyir ki, sən güclü olasan. Sən onun bu dünyadakı ən böyük mirasısan. Sən hər dəfə gülümsəyəndə, hər dəfə məktəbdə və həyatda irəli addımlayanda, Ben Səmada sevinir və sənin üçün əl çalır.

Bu gün bu ibadətə uzaqdan qoşulan, öz kədərinin «əncir ağacı» altında sakitcə göz yaşı tökən hər bir insana — xəstə övladının yatağı başında gecələyən analara, itki acısı çəkən bütün ailələrə üz tuturam:

Siz unudulmamısınız.

Məsih sizi görür. Sizin heç kimə demədiyiniz o gizli fəryadınızı İsa bilir. Və O, bu gün sizin də qarşınızda Səmanı açır. Qoy Məsihin bu vədi sizin qəlbinizə sönməz bir ümid çırağı bəxş etsin.

Bəs bu gün bu ibadətdən çıxarkən özümüzlə nə apara bilərik? Evimizə, gündəlik həyatımıza aparacağımız o kiçik, lakin canlı addım nə olmalıdır?

Bu gün Natanael kimi, Ben kimi olaq. Maskalarımızı çıxaraq. Qəlbimizdən bütün riyanı, gizli qorxuları və günahkarlıq hisslərini ataq. «Hiyləsiz» bir ürəklə sevdiklərimizə sarılaq.

Bu gün evinizə gedəndə, pəncərədən açıq göy üzünə baxın… O açılmış Səmanı düşünün. Və yanınızdakı insana — övladınıza, həyat yoldaşınıza, qardaşınıza və ya tənha bir qonşunuza təmiz, heç bir təmənnasız, saf bir sevgi sözü deyin. Bir-birinizə «Gəl və gör» deyin — gəl və gör ki, Allahın sevgisi ölümdən daha güclüdür.

Benjamin Vo-nun o şəffaf, nurlu və təbəssüm dolu ruhu hər bir xeyirxah əməlinizdə parlasın.

Rəbb İsa Məsih sizin kədərli kölgələrinizi Öz diriliş nuru ilə işıqlandırsın və qəlblərinizə əbədi sülh bəxş etsin.

Amin.