Gedagtenis van die Heilige Bernardus, Ab en Kerkleraar

Stel jou vir 'n oomblik 'n groot, wit tafel voor.

Nie sommer 'n gewone kombuistafel met die daaglikse rommel van koerante en sleutels nie, maar 'n feesbanket wat met die uiterste sorg en liefde voorberei is. Die fynste linne is oopgesprei. Die silwerware blink in die sagte lig van kerse wat reeds aangesteek is. Die geur van die beste geregte hang swaar en uitnodigend in die lug. Die stoele is reggetrek, elkeen met 'n naamkaartjie, elkeen met 'n plek wat met oneindige geduld gewag het op die oomblik wanneer die deure oopswaai en die voetstappe van die gaste oor die drumpel sal weerklink.

Alles is gereed.

Dit is die beeld waarmee Jesus vandag sy gelykenis oopbreek. “Kyk,” sê die Koning, “my maaltyd het ek berei … alles is gereed; kom na die bruilof.”

Hierdie beeld van die feesmaal — van die oop deur, die gedekte tafel, en die kleed waarmee 'n mens die feeskamer binnestap — loop soos 'n goue draad deur ons hele liturgie vandag. Dit is die sentrale prentjie wat die Here voor ons oë kom neersit. Maar vandag kyk ons nie net na daardie tafel met die oë van vreugde nie. Ons kyk daarna met oë wat ook weet wat dit is om te huil.

Vandag is dit presies nege weke sedert daardie stil Saterdag, die dertiende Junie, toe die aardse stoel van Benjamin Vo leeg geword het. Nege weke … sestig dae en nagte waarin die lewe sonder seremonie aangestap het, terwyl die hart van sy ouers, Alan en Thao, en sy boetie Ryan, in 'n heeltemal ander wêreld bly staan het.

Voordat ons kan praat oor die lig van die feesmaal, moet ons eers die waarheid praat oor die stilte in die huis.

Want troos wat die rou misken, is geen ware troos nie. As ons as Kerk te vinnig wil verbyhardloop na die halleluja’s sonder om die leë skoene by die voordeur raak te sien, dan praat ons leë woorde. Die waarheid is dat nege weke 'n vreemde, uitmergelende tyd in rou is. Aan die begin is daar 'n skare mense; daar is oproepe, blomme, boodskappe, 'n storm van aktiwiteit wat 'n mens se skok verdoof. Maar na nege weke het die wêreld buite weer sy gewone gang hervat. Mense gaan terug na hul werk, motors jaag verby in die straat, die winkels is vol … en in die stilte van julle huis val die middagson skuins deur die venster op 'n vertrek waar Ben se stem nie meer weerklink nie.

Daardie leemte is 'n tasbare gewig. Dit gryp 'n mens onkant wanneer jy 'n kasdeur oopmaak en 'n trui sien hang. Dit tref jou wanneer jy 'n vliegtuig hoog in die hemel sien vlieg en onthou hoe 'n jong seun se oë sou opblink met verwondering.

Waarom voel die hart dan soos 'n klip in die bors? Waarom voel dit soms of die asem wegraak onder die swaarheid van 'n vraag wat geen menslike antwoord het nie?

Kyk wat doen die Here in vandag se eerste lesing uit Esegiël. God kyk na sy volk wat verslae sit, mense wie se harte verhard en doodmoeg geword het van pyn en ballingskap. En Hy kom nie met 'n intellektuele verduideliking nie. Hy kom met 'n belofte van teerheid. Hy sê: “Ek sal skoon water op julle giet, sodat julle rein kan word … En Ek sal julle 'n nuwe hart gee en 'n nuwe gees in jul binneste gee; en Ek sal die hart van klip uit julle vlees wegneem en julle 'n hart van vlees gee.”

'n Hart van vlees is 'n hart wat kan voel. Dit is 'n hart wat kan breek, maar dit is ook die enigste hart wat ware liefde kan dra. 'n Klip voel niks nie; 'n klip huil nie, 'n klip mis niemand nie. Maar God wil nie hê dat ons harte van klip moet word onder die las van ons hartseer nie. Hy wil nie hê dat ons moet afstomp van pyn nie. Hy sprinkel sy genadewater oor ons, en Hy gee ons 'n hart wat sag genoeg is om te bly liefhê, selfs deur die trane heen.

En dan, in die Evangelie, neem Jesus ons 'n stap verder — reg tot binne-in daardie groot bruilofsfeer.

Daar is 'n oomblik in die gelykenis wat 'n mens dikwels laat huiwer. Die koning stap die saal binne, kyk na die gaste wat van die strate en kruispaaie ingebring is, en sien 'n man wat nie 'n bruilofskleed aan het nie. Ons wonder soms: *Hoe kon die koning dit van hom verwag as hy sommer van die straat af ingeroep is?*

Maar enigiemand in die antieke Midde-Ooste het die gebruik geken: wanneer 'n groot koning 'n feesmaal gegee het, het hy nie van die arm bedelaars verwag om hul eie koninklike klere saam te bring nie. By die voordeur het die koning se eie dienaars vir elke liewe gas 'n skoon, wit feeskleed gegee — 'n mantel van eer wat gratis oor hul stowwerige skouers gehang is. Al wat die gas moes doen, was om sy hande oop te maak en toe te laat dat die koning hom beklee.

Daardie bruilofskleed is die kleed van genade. Dit is die kleed van 'n suiwer hart wat deur God self gewas is. Dit is die kleed wat Christus vir ons weef uit sy eie liefde.

Wanneer ons vandag aan Benjamin dink, sien ons 'n seun wat daardie kleed van kindsbeen af gedra het. Nie omdat hy volmaak was volgens menslike standaarde nie, maar omdat sy hart so deursigtig, so sag en so vrygewig was.

Ben het 'n uitsonderlike verstand gehad — 'n gawe vir syfers, 'n verstommende insig in tegnologie en die ingewikkeldhede van die wêreld. Maar weet julle wat het hom werklik gekenmerk? Dit was daardie kinderlike verwondering oor die skepping. Veral sy diepe liefde vir vliegtuie.

Onthou julle hoe Ben kon staan en kyk na die hemel? Saam met sy pa, Alan, was daar daardie kosbare tradisie van 'airport spotting' — om langs die landingstroke van stede regoor die wêreld te staan en met ingehoue asem te kyk hoe 'n reuse Boeing 737 die swaartekrag van die aarde breek. Vir Ben was 'n vliegtuig nie net 'n stuk metaal en meganika nie; dit was 'n simbool van vlug, van opstyg bo die grense van die aarde, van reise na verre horisonne. Hy het met daardie kenmerkende, ondeunde glimlag en sagte giggel gedroom van sy eie lugredery, 'con chim airlines' — vry soos 'n voël in die lug.

Daar is iets baie dieps daarin …

'n Vliegtuig wat opstyg, herinner ons aan wat met die menslike siel gebeur wanneer sy aardse taak voltooi is. Ons kyk met ons voete op die grond na die vliegtuig wat hoër en hoër klim totdat dit deur die wolke breek en vir ons oë verdwyn. Maar net omdat ons dit nie meer van die landingstrook af kan sien nie, beteken dit nie dat die vliegtuig opgehou het om te vlieg nie. Inteendeel: daar bo, bokant die stormwolke, skyn die son ononderbroke op die wit vlerke in die helder, oop hemel.

Benjamin het sy vlug geneem.

Hy het nie verdwyn in die niet nie. Hy het opgestyg bo die stof en die swaartekrag van hierdie gebroke wêreld. Hy het die drumpel van daardie koninklike feeskasteel oorgesteek. En by die deur het die Hemelse Vader nie vir hom gevra om 'n volwasse lewe van tagtig jaar se prestasies voor te lê nie. Die Vader het na Ben se rein, pragtige hart gekyk, daardie hart van vlees wat Hy self in hom geskep het, en Hy het die wit bruilofskleed van die ewige lewe om sy skouers gehang.

Ben sit nou aan daardie feesbanket.

Hy sit nie meer in 'n hospitaalstoel nie. Hy kyk nie meer met verlange na die hemelruim nie; hy bewoon dit. Hy sit aan die tafel saam met die heilige Bernardus, wie se feesdag ons vandag vier — Bernardus wat geskryf het dat God se liefde so oneindig soet is dat die siel daarin rus soos 'n druppel water in 'n oseaan van lig. En Ben sit daar saam met die jong heilige Carlo Acutis — twee vyftienjarige seuns wat die rekenaars en kodes van hierdie eeu geken het, maar wie se ware tuiste nog altyd die ewige banket van God was.

Nou kom die wending in ons eie hart.

Want terwyl ons weet dat Ben veilig en gekoester by die feesmaal sit, sit óns nog hier op die kruispaaie van die lewe. Ons dra steeds die stof van die pad aan ons voete. En soms wonder 'n mens: *Hoe kan ek aangaan met die lewe wanneer die een vir wie ek so lief is, nie meer langs my loop nie?*

Ek wil vandag baie reguit en teer praat met julle wat die swaarste dra.

Alan en Thao … julle as sy ouers dra 'n kruis wat geen mens ooit behoort te dra nie. Maar kyk na wat julle vir hom gegee het. Julle het hom nie net die lewe geskenk nie; julle het hom geleer hoe om lief te hê. Elke reis wat julle saam onderneem het, elke oomblik toe julle langs die aanloopbaan gestaan het en na die vliegtuie gekyk het, elke storie wat jy, Alan, saans vir hom vertel het — dit was nie verlore tyd nie. Dit was die boustene van sy siel. Julle het hom met soveel toewyding begelei tot by die drumpel van die ewigheid.

En vir jou, Ryan … jou boetie was jou beste vriend. Daardie band tussen twee broers breek nie wanneer die een hemel toe gaan nie. Dit verander net van vorm. Wanneer jy vandag na die lug kyk, wanneer jy groot drome droom en jou eie pad vorentoe stap, onthou dat Ben se liefde vir jou nie verminder het nie. Hy kyk met trots na jou. Leef jou lewe ten volle, Ryan. Leef met vreugde, leef met dapperheid, en weet dat jou boetie 'n spesiale engel is wat altyd 'n hand oor jou lewe hou.

En vir elkeen wat vandag van ver af saam met hierdie familie bid — vir die ooms, tantes, niggies, nefies, vriende, en veral vir die vreemdelinge wat selfs nou in 'n hospitaalkamer sit met 'n siek kind aan hul bors …

Miskien voel jy vandag asof jou eie hart besig is om te verhard van angs en moedeloosheid. Miskien voel jy soos daardie mense op die kruispaaie wat gedink het hulle is nie werd om na 'n koninklike fees genooi te word nie. Hoor wat die Evangelie sê: Die koning stuur sy dienaars uit om *almal* te nooi — die slegtes sowel as die goeies, die gebrokenes, die treurendes, diegene wat dink hulle krag is op.

God nooi jou vandag uit na sy genade. Hy vra nie dat jy vandag sterk moet wees nie. Hy vra net dat jy jou hande oopmaak en toelaat dat Hy jou trane afdroog met sy skoon water, dat Hy jou hart van klip vervang met 'n sagte hart van geloof.

In die stil dade van barmhartigheid wat in Benjamin se naam voortvloei — soos daardie put van vars, skoon water wat in sy nagedagtenis gegrawe is vir mense wat dors was — sien ons presies hoe Esegiël se belofte waar word. Skoon water wat lewe bring. 'n Liefde wat nie doodloop in 'n graf nie, maar wat soos 'n fontein aanhou borrel en ander mense se dors les. Dit is nie 'n menslike prestasie nie; dit is die stille krag van Christus se liefde wat deur 'n seun se lewe bly werk.

Wat neem ons dan vandag saam met ons wanneer ons by hierdie virtuele kapel uitstap?

Wat is daardie een klein, konkrete ding wat jy vandag in jou hand kan hou?

Dit is dít: **Kyk vandag na die lug, en trek jou feeskleed van dankbaarheid aan.**

Wanneer jy vandag buite stap en die wind teen jou gesig voel, of wanneer jy die geluid van 'n vliegtuig hoog bo jou hoor verbytrek, moenie jou oë neerslaan in wanhoop nie. Kyk op. Haal diep asem. Sê vir jouself: *Die Here het my 'n hart van vlees gegee om lief te hê, en liefde sterf nooit nie.*

Kies vandag om nie toe te laat dat die pyn jou bitter maak nie. Kies om, ten spyte van die leemte, 'n ekstra vriendelike woord te spreek vir iemand wat swaarkry. Kies om jou kinders of jou geliefdes 'n bietjie stywer vas te hou. Want elke keer wanneer ons liefhet sonder voorbehoud, trek ons daardie bruilofskleed aan en gaan sit ons reeds 'n bietjie nader aan die tafel waar Ben nou in vrede rus.

Die tafel is gedek.

Die feesmaal wag.

En die Koning wat ons by die naam roep, sal ons nooit, ooit los nie.

Benjamin is veilig by die huis.

Mag die vrede van Christus, wat alle verstand te bowe gaan, julle harte en julle sinne bewaar, vandag en tot in ewigheid.

Amen.