Lễ Nhớ Thánh Mônika

Anh chị em thân mến,

Nếu có dịp bước vào một ngôi nguyện đường cổ kính vào lúc chiều muộn, khi ánh hoàng hôn đã tắt hẳn và bóng tối bắt đầu bao trùm không gian, hình ảnh đầu tiên thu hút ánh nhìn của chúng ta thường là gì?

Đó là một ngọn nến nhỏ.

Một ngọn nến đơn độc, cháy âm thầm bên cạnh Nhà Tạm. Nó không đủ sức thắp sáng cả ngôi thánh đường rộng lớn, nhưng nó bền bỉ tỏa ra một đốm sáng ấm áp, quả quyết rằng có một sự hiện diện thiêng liêng đang ở đó. Nó không tắt. Nó canh thức xuyên qua màn đêm.

Hôm nay, Giáo hội mừng kính Thánh nữ Mônika, người mẹ của những giọt nước mắt và của sự canh thức bền bỉ. Suốt mấy mươi năm trời, bà đã sống như ngọn nến ấy. Bà quỳ gối trong bóng tối của những lo âu, nước mắt bà thấm đẫm những viên đá lạnh của sàn nhà nhà thờ, chỉ để cầu nguyện cho người chồng nóng nảy và đứa con trai Augustinô đang lạc lối. Bà không biết khi nào lời cầu nguyện của mình được nhậm lời. Bà không biết khi nào bình minh sẽ đến. Nhưng bà đã chọn một thái độ duy nhất: Tỉnh thức và kiên trì.

Hình ảnh ngọn nến canh thức trong đêm ấy dẫn chúng ta đi thẳng vào tâm điểm của Lời Chúa hôm nay.

Trong bài Tin Mừng theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu nói với các môn đệ một mệnh lệnh ngắn gọn nhưng đầy uy lực: “Hãy tỉnh thức! Vì các con không biết ngày nào Chúa các con sẽ đến.”

Chúa Giêsu không dùng từ “tỉnh thức” để gieo rắc nỗi sợ hãi về một ngày tận thế kinh hoàng hay một hình phạt bất ngờ. Ngài dùng hình ảnh người đầy tớ trung tín và khôn ngoan, người luôn giữ cho ngọn đèn của mình được thắp sáng, người chu toàn bổn phận phát lương thực cho gia nhân đúng giờ trăng tròn hay lúc đêm khuya. Tỉnh thức ở đây không phải là trạng thái căng thẳng, lo âu của một người sợ hãi kẻ trộm, mà là sự sẵn sàng của tình yêu. Đó là sự tỉnh thức của một người mẹ chờ con đi xa về, của một người yêu mong đợi tiếng bước chân của người mình yêu trong đêm vắng. Đó là sự tỉnh thức của niềm hy vọng.

Đã hai tháng trôi qua kể từ ngày 13 tháng 6 năm 2026…

Hai tháng. Sáu mươi ngày trôi qua kể từ khi Benjamin Vo rời bỏ thế giới này để bước vào cõi vĩnh hằng.

Đối với những người xung quanh, cuộc sống đã trở lại nhịp điệu bình thường của nó. Những dòng người vẫn hối hả ngược xuôi trên phố, những chuyến bay vẫn cất cánh và hạ cánh, thế giới vẫn chuyển động không ngừng. Nhưng đối với ba Alan, mẹ Thảo và em Ryan, hai tháng qua là một khoảng thời gian mà mỗi ngày đều là một cuộc canh thức dài dằng dặc.

Nỗi đau không còn là tiếng khóc nức nở của những ngày đầu tiên, giờ đây nó đã lặn sâu vào bên trong, trở thành một khoảng lặng mênh mông mỗi khi đối diện với chiếc ghế trống ở bàn ăn, góc học tập im lìm, hay bộ quần áo thể thao vẫn còn thơm mùi của con. Sự vắng mặt của Benjamin là một sự thật hiển hiện, đau đớn và chân thực đến mức người ta có thể chạm vào được trong sự im lặng của căn nhà.

Chúng ta phải gọi tên nỗi đau này một cách thành thật nhất trước khi chúng ta có thể đón nhận sự ủi an. Sẽ thật vô nghĩa nếu chúng ta nói với những người làm cha, làm mẹ rằng “đừng buồn nữa” hay “hãy quên đi”. Làm sao có thể quên được một phần xương thịt của mình? Làm sao có thể không đau khi ngọn nến rực rỡ nhất của gia đình đã tạm thời khuất sau bức màn của cõi chết? Bóng tối của sự mất mát này là có thật. Và chính trong bóng tối ấy, chúng ta mới hiểu thế nào là việc giữ cho ngọn nến đức tin không bị dập tắt.

Nhưng anh chị em hãy nhìn xem, Lời Chúa hôm nay không để chúng ta cô độc trong bóng tối ấy.

Trong bài đọc thứ nhất, Thánh Phaolô viết cho các tín hữu Côrintô những lời tràn đầy lòng biết ơn và hy vọng: “Tôi hằng cảm tạ Thiên Chúa cho anh em, vì ơn đã ban cho anh em trong Đức Giêsu Kitô… Ngài sẽ giữ vững anh em đến cùng, không có gì đáng trách trong ngày của Chúa chúng ta là Đức Giêsu Kitô.”

Thánh Phaolô không viết những lời này khi đang ở trong một hoàn cảnh dễ dàng. Giáo đoàn Côrintô lúc bấy giờ đầy rẫy những chia rẽ, khó khăn và thử thách. Nhưng ngài vẫn nhìn thấy ân sủng của Chúa đang hoạt động nơi họ. Ngài nhắc nhở họ rằng: “Thiên Chúa là Đấng trung thành.”

Sự trung thành của Thiên Chúa là mỏ neo duy nhất giữ cho chúng ta không bị trôi dạt khi những cơn bão cuộc đời ập đến. Khi mọi điểm tựa trần gian sụp đổ, khi những kế hoạch và ước mơ của chúng ta bị bẻ gãy, thì lời hứa của Chúa vẫn đứng vững: Ngài sẽ giữ vững chúng ta đến cùng. Ngài không hứa sẽ cất đi mọi đau khổ, nhưng Ngài hứa sẽ đi cùng chúng ta qua thung lũng bóng tối.

Khi suy ngẫm về sự tỉnh thức và lòng trung thành, tôi lại nhớ đến một khía cạnh vô cùng đẹp đẽ trong cuộc đời của Benjamin Vo.

Ben là một cậu bé có một tinh thần làm việc và nỗ lực phi thường. Em có một châm ngôn sống đơn sơ nhưng mạnh mẽ: “Cố gắng là tất cả những gì quan trọng.” Đối với Ben, cuộc sống không phải là việc ngồi chờ đợi mọi thứ tự nhiên đến, mà là việc dấn thân, nỗ lực hết mình trong từng khoảnh khắc.

Chúng ta hãy nhớ đến hình ảnh cậu bé Benjamin trên sân cầu lông, hay trong những buổi thử giọng, thử sức vào đội bóng rổ. Em mặc chiếc áo khoác nỉ ấm áp, mồ hôi nhễ nhại, nhưng ánh mắt thì tràn đầy quyết tâm. Em không sợ thất bại. Em không ngần ngại bước ra sân và cống hiến tất cả những gì mình có. Việc em được chọn vào đội tuyển cầu lông không chỉ là một thành tích thể thao, mà là kết quả của những giờ phút tập luyện không mệt mỏi, là niềm vui thuần khiết mà em đã chia sẻ với cả gia đình.

Đó chẳng phải là hình ảnh của một người đầy tớ trung tín đang “tỉnh thức” và làm việc đó sao? Ben đã không lãng phí thời gian. Em đã sống mười lăm năm trọn vẹn với tất cả năng lượng, sự tò mò và lòng nhiệt huyết của mình. Em đã giữ cho ngọn nến của mình cháy sáng rực rỡ nhất có thể bằng sự cố gắng không ngừng nghỉ.

Ở đây, tôi muốn dừng lại một chút để chia sẻ một điều rất tế nhị nhưng vô cùng quan trọng với ba Alan và mẹ Thảo.

Trong suốt hai tháng qua, trong những đêm dài tỉnh thức, có bao giờ anh chị bị bủa vây bởi những suy nghĩ tự trách mình? Có bao giờ anh chị tự hỏi: “Liệu mình có thể làm gì khác hơn không?”, “Liệu mình có bỏ lỡ một dấu hiệu nào đó không?”, hay “Tại sao Chúa lại để điều này xảy ra với gia đình mình, có phải vì chúng mình đã làm điều gì sai?”.

Những câu hỏi ấy giống như những chiếc gai nhọn đâm vào vết thương lòng vốn đã quá rướm máu.

Xin anh chị hãy nghe thật kỹ lời này: Trong Tin Mừng Gioan, khi các môn đệ nhìn thấy một người mù bẩm sinh và hỏi Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, ai đã phạm tội khiến người này sinh ra đã bị mù? Anh ta hay cha mẹ anh ta?”, Chúa Giêsu đã trả lời một cách dứt khoát: “Không phải anh ta, cũng chẳng phải cha mẹ anh ta phạm tội” (Ga 9,3).

Sự ra đi của Benjamin hoàn toàn không phải là một sự trừng phạt của Thiên Chúa. Nó không xuất phát từ bất kỳ lỗi lầm, sự thiếu sót hay sự bất cẩn nào của anh chị. Bệnh tật và cái chết là một phần của sự giòn mỏng của thân phận con người trong thế giới tự nhiên này, nằm ngoài tầm kiểm soát của y học và tình yêu thương của con người. Anh chị đã yêu thương Ben bằng một tình yêu hoàn hảo nhất. Anh chị đã cùng con đi khắp thế giới, đã tạo cho con những kỷ niệm đẹp đẽ nhất mà một đứa trẻ có thể mơ ước. Anh chị đã làm tất cả những gì tốt nhất cho con.

Xin hãy trút bỏ tảng đá của sự tự trách ấy ra khỏi lồng ngực. Chúa không buộc tội anh chị, và Benjamin từ trên cao cũng chỉ muốn nhìn thấy ba mẹ mình được bình an, tự do khỏi những dằn vặt vô ích. Hãy để cho nỗi đau của anh chị được thanh thản, chỉ còn lại tình yêu thuần khiết và nỗi nhớ thương dịu dàng.

Bước ngoặt của chúng ta hôm nay nằm ở sự kết hợp giữa mẫu gương của Thánh nữ Mônika và cuộc đời của Benjamin.

Thánh Mônika đã khóc suốt ba mươi năm, nhưng nước mắt của bà không phải là nước mắt của sự tuyệt vọng, mà là nước mắt của đức tin. Bà biết rằng con mình, dù đang lạc lối, vẫn thuộc về Thiên Chúa. Và cuối cùng, bà đã được nhìn thấy đứa con ấy trở thành một vị thánh lớn của Giáo hội.

Benjamin của chúng ta không cần đến ba mươi năm để tìm đường về với Chúa. Em đã sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng vô cùng thánh thiện và trong sáng. Em đã giữ vững đức tin, sự dịu dàng và lòng hiếu thảo cho đến hơi thở cuối cùng. Giờ đây, em không còn phải chiến đấu trên sân cầu lông trần thế nữa, em đã đạt được giải thưởng cao quý nhất trên thiên quốc.

Benjamin đang ở trong “Bàn tiệc Thiên quốc” cùng với Thánh trẻ Carlo Acutis. Hai tâm hồn trẻ trung, thông minh và đầy lòng nhân ái ấy giờ đây đang đứng trước tòa Chúa, không chỉ tận hưởng vinh quang, mà còn liên lỷ cầu nguyện cho chúng ta. Họ đang cầu nguyện cho các bác sĩ, các nhà nghiên cứu tìm ra phương thuốc chữa trị căn bệnh hiểm nghèo này, để không còn gia đình nào phải trải qua nỗi đau đớn như gia đình anh chị nữa.

Ryan yêu quý của anh Ben,

Anh biết em nhớ anh Ben rất nhiều. Anh Ben là người đồng đội, là người anh trai tuyệt vời nhất của em. Nhưng em hãy nhớ rằng, tinh thần “cố gắng là tất cả những gì quan trọng” của anh Ben giờ đây đang được trao lại cho em. Em hãy tiếp tục sống mạnh mẽ, học tập chăm chỉ và vui chơi hết mình. Mỗi khi em nỗ lực, mỗi khi em mỉm cười, chính là lúc em đang làm cho sự sống của anh Ben tiếp tục hiện diện trên thế giới này. Anh Ben từ trên trời đang nhìn xuống em với niềm tự hào rất lớn.

Tôi cũng muốn gửi lời đến tất cả những ai đang hiệp thông trong giờ cầu nguyện này từ phương xa, đặc biệt là những gia đình đang phải gánh vác những thập giá nặng nề, những người mẹ đang khóc thương con mình như Thánh nữ Mônika xưa. Xin anh chị em hãy tin rằng, Thiên Chúa luôn nghe thấy tiếng khóc của anh chị em. Không một giọt nước mắt nào rơi xuống đất mà bị Ngài lãng quên. Ngài đang đếm từng giọt nước mắt của anh chị em và biến chúng thành những nguồn ơn phúc thiêng liêng.

Tình yêu của Benjamin vẫn đang tiếp tục tuôn chảy. Giếng nước sạch mang tên em tại Cà Mau vẫn đang ngày ngày mang lại nguồn nước mát lành cho những người nghèo khổ. Đó là một minh chứng sống động rằng cái chết không thể dập tắt được tình yêu. Những việc lành được thực hiện nhân danh em là những bông hoa đẹp nhất nở ra từ mảnh đất của sự đau thương.

Anh chị em thân mến,

Hôm nay, khi bước ra khỏi giờ cầu nguyện này, có một điều đơn sơ mà tôi muốn anh chị em cùng mang theo trong tim:

Mỗi khi anh chị em cảm thấy mệt mỏi, khi bóng tối của cuộc đời dường như quá lớn, hãy thắp lên một ngọn nến nhỏ. Hãy nhìn vào đốm sáng ấy và tự nhủ: “Thiên Chúa là Đấng trung thành.” Ngài đang cùng tôi canh thức trong đêm tối này.

Và mỗi khi nhìn lên bầu trời, thấy một cánh chim tự do chao lượn hay một vệt mây trắng của chiếc máy bay vút qua, xin ba Alan, mẹ Thảo, em Ryan và tất cả chúng ta hãy mỉm cười. Đó là lời nhắn nhủ dịu dàng từ Benjamin: “Mọi chuyện đều ổn, con đang dõi theo ba mẹ và em.”

Nguyện xin Thiên Chúa toàn năng, qua lời chuyển cầu của Thánh nữ Mônika, ban cho ba Alan, mẹ Thảo, em Ryan và toàn thể anh chị em sự bình an, sức mạnh và một niềm hy vọng không bao giờ tàn lụi. Amen.