सामान्य काळातील विसाव्या आठवड्यातील बुधवार

प्रिय बंधू आणि भगिनींनो,

आजच्या पहिल्या वाचनात, यहेज्केल संदेष्ट्याद्वारे प्रभू देवाचे वचन आपल्यासमोर येते. एका अत्यंत कठोर, पण तितक्याच महत्त्वाच्या सत्याकडे ते आपल्याला घेऊन जाते. संदेष्टा इस्राएलच्या मेंढपाळांविरुद्ध भविष्यवाणी करतो, त्यांच्यावर कठोर शब्दांत ताशेरे ओढतो. कल्पना करा, एक मेंढपाळ आहे, ज्याचे काम आपल्या कळपाची काळजी घेणे आहे, त्यांना चरायला नेणे आहे, सुरक्षित ठेवणे आहे. पण हा मेंढपाळ स्वतःच चरत आहे, स्वतःचेच पोट भरत आहे. मेंढरांचे दूध पितो, त्यांची लोकर वापरतो, लठ्ठ मेंढरे मारून खातो, पण मेंढरांना मात्र चरायला नेत नाही.

या वचनाकडे पाहताना, आपल्या डोळ्यासमोर एक चित्र उभे राहते: एक कळप, ज्याला कोणीच पाहणारे नाही. दुर्बळ मेंढरांना कोणी बळ देत नाही. आजारी असलेल्यांवर कोणी उपचार करत नाही. जखमी झालेल्यांवर कोणी पट्टी बांधत नाही. वाट चुकलेल्यांना कोणी परत आणत नाही. हरवलेल्यांना कोणी शोधत नाही. उलट, हे मेंढपाळ त्यांच्यावर कठोरपणे आणि क्रूरपणे राज्य करतात. परिणाम काय होतो? मेंढरे विखुरली जातात. त्यांना मेंढपाळाची उणीव भासते. ती सर्व हिंस्र श्वापदांचे भक्ष्य बनतात. प्रभू म्हणतो, “माझी मेंढरे विखुरली गेली, आणि सर्व डोंगरांवर व उंच टेकड्यांवर भटकली; माझी मेंढरे सर्व पृथ्वीवर विखुरली गेली, त्यांना पाहणारे किंवा शोधणारे कोणी नव्हते.”

हे चित्र आपल्या हृदयाला किती स्पर्शून जाते, नाही का? विखुरलेली मेंढरे… हरवलेली, एकटी, भीतीने ग्रासलेली… त्यांना कोणी पाहणारे नाही, कोणी शोधणारे नाही. हे केवळ इस्राएलच्या प्राचीन इतिहासाचे चित्र नाही, तर मानवी जीवनातील एका खोल सत्याचे ते प्रतीक आहे. आपल्या जीवनातही असे क्षण येतात, जेव्हा आपण स्वतःला हरवलेले, विखुरलेले, एकटे आणि असुरक्षित अनुभवतो. आपल्या आजूबाजूला कितीतरी लोक असे आहेत, जे जीवनाच्या वादळात हरवले आहेत, ज्यांना मदतीचा हात हवा आहे, पण तो त्यांना मिळत नाही. त्यांना कोणी पाहणारे नाही, कोणी शोधणारे नाही.

बेनच्या जाण्याला आज नऊ आठवडे पूर्ण झाले आहेत. अलन, थाओ, रायन, आणि बेनवर प्रेम करणाऱ्या प्रत्येकासाठी, हे नऊ आठवडे कदाचित याच विखुरलेल्या कळपासारखे वाटले असतील. एकटेपणा, हरवल्याची भावना, आणि एक खोलवरची वेदना… ज्याला कोणी पाहणारे नाही, कोणी पूर्णपणे समजून घेणारे नाही. तुमच्या मनात अनेक प्रश्न असतील, अनेक भावना असतील, ज्यांना शब्दही सापडत नसतील.

आपल्या प्रिय बेंजामिनच्या जीवनाकडे पाहताना, त्याचे ते कोमल हृदय आणि इतरांबद्दलची त्याची अथांग सहानुभूती आठवते. तो केवळ एक हुशार आणि जिज्ञासू मुलगा नव्हता, तर त्याच्या मनात इतरांबद्दल एक खोल प्रेम होते. आठवते, जेव्हा त्याचे वडील चाळीस वर्षांचे झाले, तेव्हा तो लहान असतानाच त्यांना गमावण्याच्या भीतीने रडला होता. त्याच्या त्या निरागस डोळ्यांतून वाहणारे अश्रू, त्याच्या वडिलांबद्दलचे त्याचे ते अथांग प्रेम… हे दाखवून देते की, दुसऱ्यांच्या वेदना आणि विरहाची कल्पना त्याला किती लहानपणापासून होती. त्याला माहीत होते की, एखाद्याला गमावण्याची भीती आणि दुःख किती मोठे असते. त्याचे हृदय इतके कोमल होते की, ते इतरांच्या भावना सहजपणे टिपायचे, स्वतःच्या मनात त्या भावना अनुभवून पाहायचे.

बेनच्या याच कोमल हृदयामुळे, प्रभूच्या वचनातील मेंढपाळाची कल्पना अधिक स्पष्ट होते. आपल्याला अशा मेंढपाळाची गरज आहे, जो आपल्या मेंढरांना केवळ खाऊ घालणार नाही, तर त्यांची काळजी घेईल, त्यांना बळ देईल, त्यांच्या जखमा भरेल, त्यांना परत आणेल आणि हरवलेल्यांना शोधून काढेल. कारण, बेनसारख्या कोमल हृदयाला अशा मेंढपाळाची गरज असते, जो त्याला सुरक्षित ठेवेल, त्याला प्रेम देईल, आणि त्याला कधीही एकटे पडू देणार नाही.

यहेज्केल संदेष्ट्याद्वारे प्रभू पुढे काय म्हणतो ते ऐका: “म्हणून, मेंढपाळांनो, प्रभूचे वचन ऐका: मी जिवंत आहे, असे प्रभू देव म्हणतो, कारण माझी मेंढरे लुटली गेली आहेत, आणि मेंढपाळाच्या अभावी माझी मेंढरे प्रत्येक हिंस्र श्वापदाचे भक्ष्य बनली आहेत; कारण माझ्या मेंढपाळांनी माझ्या मेंढरांची काळजी घेतली नाही, तर स्वतःच चरले आणि माझ्या मेंढरांना चरायला नेले नाही; यामुळे, मेंढपाळांनो, प्रभूचे वचन ऐका: असे प्रभू देव म्हणतो: मी या मेंढपाळांविरुद्ध येत आहे, मी त्यांच्याकडून माझी मेंढरे परत घेईन आणि त्यांना माझी मेंढरे चरायला देणार नाही, जेणेकरून ते स्वतःच स्वतःला चरायला नेणार नाहीत. मी माझ्या मेंढरांना वाचवीन, जेणेकरून ती त्यांच्या तोंडाचे अन्न होणार नाहीत.”

आणि मग प्रभू एक अद्भुत वचन देतो, एक अशी घोषणा जी आपल्या हृदयाला थेट स्पर्श करते, जी आपल्या सर्व भीती आणि चिंतेवर मात करते: “कारण प्रभू देव असे म्हणतो: मी स्वतः माझ्या मेंढरांची काळजी घेईन आणि त्यांना सांभाळीन.”

मी स्वतः… प्रभू देव स्वतः! हा किती मोठा दिलासा आहे! जेव्हा मानवी मेंढपाळ अपयशी ठरतात, तेव्हा देव स्वतः मेंढपाळाची भूमिका घेतो. तो केवळ आदेश देत नाही, तर तो स्वतः येतो. तो स्वतः शोधतो, तो स्वतः सांभाळतो, तो स्वतः काळजी घेतो. तो आपल्या मेंढरांना लुटू देणार नाही, हिंस्र श्वापदाचे भक्ष्य बनू देणार नाही. तो स्वतः आपल्या प्रत्येक मेंढराला ओळखतो, त्याच्या प्रत्येक वेदनेची त्याला जाणीव आहे. तो दुर्बळांना बळ देतो, आजारी लोकांना बरे करतो, जखमी झालेल्यांवर पट्टी बांधतो, वाट चुकलेल्यांना परत आणतो आणि हरवलेल्यांना शोधून काढतो.

हाच आपला प्रभू आहे, ज्याने दावीद राजाला स्तोत्र २३ मध्ये म्हणायला लावले: “प्रभू माझा मेंढपाळ आहे; मला कशाचीही उणीव भासणार नाही. तो मला हिरव्यागार कुरणात विसावा देतो; शांत पाण्याच्या काठी तो मला नेतो; तो माझ्या आत्म्याला ताजेतवाने करतो.”

आपण कितीदा तरी जीवनात अशा अंधाऱ्या दरीतून जातो, जिथे आपल्याला वाटते की आता काहीच उरले नाही. भीती आपल्याला घेरते, निराशा आपल्याला खाली खेचते. पण स्तोत्रकार म्हणतो, “मी अंधाऱ्या दरीतून चाललो तरी मला कसलेही भय वाटणार नाही; कारण तू माझ्या पाठीशी आहेस. तुझी काठी आणि तुझा दंड मला धैर्य देतात.”

प्रभूची काठी आणि दंड… ते आपल्याला मारण्यासाठी नाहीत, तर आपल्याला सुरक्षित ठेवण्यासाठी आहेत, आपल्याला योग्य मार्गावर ठेवण्यासाठी आहेत. ते आपल्याला मार्गदर्शन करतात, आपल्याला वाचवतात. प्रभूच्या या मेंढपाळाच्या प्रेमात, आपल्याला सुरक्षितता आणि शांती मिळते, जी या जगातील कोणतीही गोष्ट देऊ शकत नाही.

आणि मग आजच्या शुभवर्तमानात येशू आपल्याला द्राक्षाच्या मळ्यातील मजुरांचे एक दृष्टांत सांगतो. हा दृष्टांत मानवी न्यायाच्या आणि देवाच्या कृपेच्या संकल्पनांमधील फरक स्पष्ट करतो. माळ्याचा मालक सकाळपासून मजूर कामावर लावतो. त्यांना ठरलेले वेतन देतो. नंतर नऊ वाजता, दुपारी, तीन वाजता, आणि अगदी संध्याकाळी पाच वाजताही तो मजूर कामावर लावतो. ज्यांनी फक्त एक तास काम केले, त्यांनाही तो पूर्ण दिवसाचे वेतन देतो. ज्यांनी दिवसभर कष्ट केले, त्यांना हे पटत नाही. ते कुरकुर करतात, ‘या शेवटच्या लोकांनी फक्त एक तास काम केले, आणि तुम्ही त्यांना आमच्या बरोबर केले, ज्यांनी दिवसाचा भार आणि उष्णता सहन केली.’

मालक त्यांना उत्तर देतो, ‘मित्रा, मी तुझ्याशी काही फसवणूक करत नाही. तू माझ्याशी ठरलेल्या वेतनावर सहमत नव्हतास का? तुझे जे आहे ते घे आणि जा. मला या शेवटच्याला तुझ्यासारखेच द्यायचे असेल तर काय? किंवा माझ्या पैशावर मला हवे ते करण्याचा मला अधिकार नाही का? मी उदार आहे म्हणून तुला हेवा वाटतो का?’

हा दृष्टांत आपल्याला देवाच्या उदारतेबद्दल शिकवतो, जी मानवी तर्काच्या पलीकडची आहे. आपण अनेकदा आपल्या जीवनातील घटनांचा हिशोब लावण्याचा प्रयत्न करतो. ‘मी इतके कष्ट केले, मग मला हे का मिळाले?’ ‘मी इतका चांगला होतो, मग माझ्यासोबत असे का घडले?’ आपण देवाच्या कृपेला आपल्या कामाच्या किंवा वेळेच्या तराजूत तोलण्याचा प्रयत्न करतो. पण देव असा नाही. त्याची उदारता अथांग आहे. तो आपल्या प्रेमाचे मोजमाप आपल्या मानवी नियमांनुसार करत नाही.

बेनचे जीवन, जरी मानवी दृष्टीने लहान वाटले तरी, देवाने त्याला पूर्ण आणि परिपूर्ण प्रेम दिले. ज्यांनी दिवसभर काम केले, त्यांना जे मिळाले, तेच ज्यांनी फक्त एक तास काम केले त्यांनाही मिळाले. बेनने या जगात जे काही अनुभवले, जे प्रेम दिले, जे ज्ञान आत्मसात केले, ते सर्व देवाच्या दृष्टीने पूर्ण होते. त्याचा कोमल आत्मा, त्याची अथांग सहानुभूती, त्याचे ते निरागस हसू… हे सर्व देवाने पाहिले आणि स्वीकारले.

अलन, थाओ, रायन, आणि बेनवर प्रेम करणाऱ्या प्रत्येकासाठी… प्रभू आज तुम्हाला सांगत आहे की, तो तुमचा मेंढपाळ आहे. त्याने बेंजामिनला आपल्या कळपात, आपल्या स्वर्गीय कुरणात सुरक्षित ठेवले आहे. ज्यांना वाटते की त्यांना कमी वेळ मिळाला, त्यांनाही देव आपले पूर्ण प्रेम देतो. त्याची उदारता अशी आहे की ती वेळेचे किंवा कष्टाचे मोजमाप करत नाही. तो प्रत्येकाला आपले पूर्णत्व देतो, कारण त्याचे प्रेम अथांग आहे.

बेनच्या नावावर एका विहिरीचे समर्पण करण्यात आले आहे, जेणेकरून गरजूंना शुद्ध पाणी मिळेल. हे त्याच्या दयाळू हृदयाचे आणि प्रभूच्या मेंढपाळाच्या प्रेमाचेच एक सुंदर प्रतिबिंब आहे. बेनच्या आत्म्याने या जगातही इतरांची काळजी घेतली, आणि आज त्याच्या नावाने हे कार्य सुरू आहे, हेच दाखवते की त्याचे प्रेम अजूनही जिवंत आहे, आणि प्रभूच्या मेंढपाळाच्या कार्याशी ते एकरूप झाले आहे.

तुम्ही एकटे नाही आहात. प्रभू तुमचा मेंढपाळ आहे. तो तुम्हाला हिरव्यागार कुरणात नेईल, शांत पाण्याच्या काठी विसावा देईल. तो तुमच्या आत्म्याला ताजेतवाने करेल. जरी तुम्ही दुःखाच्या अंधाऱ्या दरीतून जात असाल, तरी तो तुमच्या पाठीशी आहे. त्याची काठी आणि दंड तुम्हाला धैर्य देतील. तो तुमच्यासाठी एक मेज तयार करेल, तुमच्या डोक्याला तेलाने अभिषेक करेल, तुमचा प्याला भरून वाहील.

आपण अनेकदा विचार करतो की, आपल्या जीवनात ‘न्याय’ म्हणजे काय? आपल्याला वाटते की, ज्याने जास्त काम केले त्याला जास्त फळ मिळावे. पण देवाचा न्याय हा त्याच्या अथांग प्रेमावर आणि उदारतेवर आधारित आहे. तो आपल्या मुलांना, मग ते कितीही लहान असोत वा मोठे, कितीही काळ त्यांनी या जगात घालवला असो, त्यांना आपले पूर्ण प्रेम आणि पूर्ण जीवन देतो. बेनने ते पूर्ण जीवन प्रभूच्या कृपेने प्राप्त केले आहे.

आज आपण आपल्या मनात हे सत्य घेऊन जाऊया: प्रभू माझा मेंढपाळ आहे. मला कशाचीही उणीव भासणार नाही. त्याच्या मेंढपाळाच्या प्रेमात, आपल्या जीवनातील प्रत्येक हरवलेला क्षण, प्रत्येक वेदना, प्रत्येक प्रश्न त्याला माहीत आहे. तो आपल्याला कधीही एकटे सोडणार नाही. तो आपल्याला आपल्या कळपात, आपल्या स्वर्गीय घरात सुरक्षित ठेवेल. त्याची उदारता आपल्या कल्पनांच्या पलीकडची आहे.

आपण आपल्या जीवनातही त्या मेंढपाळाच्या प्रेमाचे साक्षीदार होऊया. आपल्या आजूबाजूला जे हरवले आहेत, जे विखुरले आहेत, जे दुःखात आहेत, त्यांना आपण प्रभूच्या प्रेमाचा स्पर्श देऊया. बेनच्या कोमल हृदयाने जसे इतरांबद्दल प्रेम बाळगले, तसेच प्रेम आपणही आपल्या मनात ठेवूया. कारण, जेव्हा आपण इतरांची काळजी घेतो, तेव्हा आपण खऱ्या अर्थाने त्या महान मेंढपाळाच्या कार्याचे भागीदार होतो.

आज घरी परतताना, फक्त एक गोष्ट लक्षात ठेवा: तुम्ही कधीही एकटे नाही आहात. प्रभू तुमचा मेंढपाळ आहे, आणि तो तुम्हाला कधीही सोडणार नाही. त्याचे प्रेम तुमच्यासाठी पुरेसे आहे, आणि ते कधीही कमी होणार नाही. या सत्यावर विश्वास ठेवा, आणि त्याच्या शांतीत विसावा घ्या.