વર્ષ દરમિયાનનો એકવીસમો રવિવાર

તમારા હાથમાં ક્યારેય કોઈ જૂની, ભારે લોખંડની ચાવી આવી છે?

એ ચાવી જ્યારે તમે હથેળીમાં લો છો, ત્યારે તેનો વજન માત્ર ધાતુનો નથી હોતો. ચાવી એક રહસ્ય છે. ચાવી એટલે એક એવો અધિકાર જે નક્કી કરે છે કે કયો દરવાજો ઊઘડશે અને કયો દરવાજો સદાને માટે બંધ રહેશે. જેની પાસે ચાવી છે, તેની પાસે ઘરનું પ્રવેશદ્વાર છે. જેની પાસે ચાવી છે, તેના પર ઘરના માલિકે સૌથી મોટો વિશ્વાસ મૂક્યો છે. પ્રાચીન સમયમાં, જ્યારે રાજા કોઈ મહેલના કારભારીની નિમણૂક કરતા, ત્યારે લાકડા કે લોખંડની એક વિશાળ કૂંચી તેના ખભા પર મૂકવામાં આવતી. જે કોઈ તેને જોતું તે સમજી જતું: આ વ્યક્તિ પાસે આખા ઘરના રક્ષણની અને સંગ્રહની જવાબદારી છે.

આજે પવિત્ર શાસ્ત્ર આપણી સમક્ષ એ જ ગંભીર છબી મૂકે છે: કૂંચી અને ખડક. એક એવી કૂંચી જે એવા દરવાજા ખોલે છે જેને આ દુનિયાની કોઈ તાકાત બંધ કરી શકતી નથી… અને એક એવો ખડક જેના પર જીવન ટકી રહે છે.

પ્રથમ વાચનમાં પ્રબોધક યશાયા આપણને દાઉદના રાજમહેલમાં લઈ જાય છે. ત્યાં શેબ્ના નામનો કારભારી અહંકારી બની ગયો હતો, પોતાનું જ માન શોધતો હતો. ઈશ્વરે તેને હટાવીને એલ્યાકીમને પસંદ કર્યો. પ્રભુએ કહ્યું: “હું દાઉદના ઘરાનાની કૂંચી એલ્યાકીમના ખભા પર મૂકીશ; જ્યારે તે ઉઘાડશે, ત્યારે કોઈ બંધ નહીં કરી શકે, અને જ્યારે તે બંધ કરશે, ત્યારે કોઈ ઉઘાડી નહીં શકે.”

અને આ જ ચાવીનું ચિત્ર સદીઓ પછી કૈસરીયા ફિલિપ્પીની ધરતી પર ફરી જીવંત બને છે. ઈસુ પોતાના શિષ્યોને હર્મોન પર્વતના તળેટીમાં આવેલા એ પથરાળ વિસ્તારમાં લઈ જાય છે, જ્યાં ઊંચી ઊંચી પથ્થરની ભેખડો હતી અને ઊંડી ગુફાઓ હતી. ત્યાં ઊભા રહીને ઈસુ એક એવો પ્રશ્ન પૂછે છે જે માત્ર શિષ્યો માટે નહીં, પણ આપણા સૌના અંતરાત્મા માટે છે: “લોકો માણસના પુત્રને કોણ કહે છે?”

શિષ્યો બીજાના જવાબો આપે છે—કોઈ કહે છે એલિયા, કોઈ કહે છે યર્મિયા, કોઈ કહે છે પ્રબોધકો. લોકો હંમેશા અટકળો કરે છે. લોકો હંમેશા દૂરથી જોઈને કંઈક ને કંઈક અભિપ્રાય બાંધે છે. પરંતુ ઈસુ અટકળો સાંભળવા નથી આવ્યા. ઈસુ તેમની આંખોમાં આંખ પરોવીને સીધો સવાલ કરે છે: “પણ તમે… તમે મને કોણ કહો છો?”

ત્યાં એક ક્ષણ માટે નીરવ શાંતિ છવાઈ ગઈ હશે…

અને એ શાંતિને ચીરીને સિમોન પીતર એક અવિભાજ્ય સત્ય બોલી ઊઠે છે: “તમે જીવંત ઈશ્વરના પુત્ર ખ્રિસ્ત છો.”

એ ક્ષણે ઈસુ પીતરને એક નવી ઓળખ આપે છે. સિમોનમાંથી તે ‘પીતર’—એટલે કે ‘ખડક’ બને છે. અને ઈસુ તેને વચન આપે છે: “હું તને સ્વર્ગના રાજ્યની કૂંચીઓ આપીશ… અને પાતાળના દરવાજા પણ તેની સામે પ્રબળ થશે નહીં.”

આ કેટલું મોટું વચન છે! પાતાળના દરવાજા… અંધકારના દરવાજા… મૃત્યુના ભયાનક દરવાજા પણ એ ખડક સામે જીતી શકશે નહીં. ઈશ્વરે માનવજાત માટે જીવનનો જે દરવાજો ઉઘાડી દીધો છે, તેને મૃત્યુ કે કબર ક્યારેય બંધ કરી શકતી નથી.

પરંતુ આ આશાના શબ્દો સાંભળતાં પહેલાં, આપણે આપણા દિલના ઊંડા દર્દનો સામનો કરવો પડે છે.

આજે આપણે જ્યારે અહીં ઈશ્વરના વચનો સામે બેઠા છીએ, ત્યારે આપણા હૃદયમાં એક અસહ્ય ખાલીપો છે. આપણા વહાલા બેન્જામિન વો—આપણા પ્યારા બેનને ઈશ્વરના સ્વર્ગીય સાનિધ્યમાં ગયાને આજે બરાબર બે મહિના પૂરા થયા છે. બે મહિના… એટલે કે સાઠ કરતાં વધુ દિવસો અને રાતો.

જ્યારે ઘરમાં કોઈ બાળકની હસતી-રમતી ઉપસ્થિતિ અચાનક શાંત થઈ જાય, ત્યારે એ ઘરના દરવાજા આપણને સાવ અલગ દેખાવા લાગે છે. જે દરવાજેથી બેન સ્કૂલ બેગ લઈને, પોતાના તેજસ્વી ચહેરા પર સ્મિત રેલાવતો અંદર આવતો હતો… જે રૂમમાં તે કલાકો સુધી પોતાના ગણિતના અટપટા પ્રશ્નો અને કમ્પ્યુટરના અદ્યતન પ્રોગ્રામિંગમાં તલ્લીન રહેતો હતો… એ બધી જગ્યાઓ આજે જાણે મૂંગી થઈ ગઈ છે. સવારે ઉઠતાંની સાથે જ છાતીમાં જે તીવ્ર કળ ઊઠે છે, એ સાચી છે. સાંજ પડતાં જે સન્નાટો આખા ઘરને ઘેરી વળે છે, એ સાચો છે.

આપણે પૂછીએ છીએ: “પ્રભુ, આવું કેમ? આટલો તેજસ્વી, આટલો મીઠો, આટલો પ્રેમાળ બાળક… કેમ આટલો વહેલો?”

આ પ્રશ્ન આપણને સંત પાઉલના આજના બીજા વાચન તરફ દોરી જાય છે. પાઉલ રોમનોને લખેલા પત્રમાં પોકારી ઊઠે છે: “અહો! ઈશ્વરની સંપત્તિ, જ્ઞાન અને બુદ્ધિ કેટલાં અગાધ છે! તેમના નિર્ણયો કેવા અગમ્ય અને તેમના માર્ગો કેવા અકળ છે! પ્રભુના મનને કોણે જાણ્યું છે? અથવા તેમનો સલાહકાર કોણ થયો છે?”

કેટલીક પીડાઓ એવી હોય છે જેને માનવ બુદ્ધિ માપી શકતી નથી. ઈશ્વરના માર્ગો આપણી મર્યાદિત દ્રષ્ટિ કરતાં ઘણા વિશાળ છે. જ્યારે કોઈ ઉત્તર મળતો નથી, ત્યારે આપણે પાઉલની જેમ માત્ર ઘૂંટણિયે પડીને ઈશ્વરની અગાધતા સમક્ષ આપણું મસ્તક નમાવી શકીએ છીએ.

પણ સુવાર્તાનો વળાંક અહીં આવે છે…

ઈસુ જ્યારે પીતરને કહે છે કે “પાતાળના દરવાજા તેની સામે પ્રબળ થશે નહીં”, ત્યારે તેનો અર્થ શું થાય છે? તેનો અર્થ એ થાય છે કે ખ્રિસ્તે પોતાના ક્રોસ અને પુનરુત્થાન દ્વારા મૃત્યુના દરવાજાને કાયમ માટે તોડી નાખ્યો છે! મૃત્યુ એ કોઈ બંધ ઓરડો નથી જ્યાં આપણો વહાલો બેન કેદ થઈ ગયો છે. ના… બિલકુલ નહીં. ખ્રિસ્તે પોતાના હાથમાં રહેલી સ્વર્ગની કૂંચીથી બેન્જામિન માટે અમર જીવનનો, પ્રકાશનો અને અનંત આનંદનો ભવ્ય દરવાજો ઉઘાડી આપ્યો છે. એ દરવાજો એટલો વિશાળ અને ઉજ્જવળ છે કે તેને આ પૃથ્વીની કોઈ બીમારી, કોઈ દુઃખ કે કબરની કોઈ માટી બંધ કરી શકતી નથી.

આપણો બેન્જામિન—આપણો પ્યારો બેન—તેના ટૂંકા પણ અતિ તેજસ્વી પંદર વર્ષના જીવનમાં આ જ સત્ય અને વિશ્વાસ સાથે જીવ્યો હતો.

બેનનું મન કેવું અદ્ભુત હતું! તેની બુદ્ધિપ્રતિભા એવી હતી કે તે ચોથા ધોરણમાં હતો ત્યારે આઠમા ધોરણના ગણિતના જટિલ પ્રમેયો રમતા રમતા ઉકેલી નાખતો હતો. ચૌદ વર્ષની ઉંમરે તે ક્લાઉડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સિસ્ટમ આર્કિટેક્ચરની એ દુનિયામાં ઊંડો ઊતરી ચૂક્યો હતો, જેને સમજતાં મોટા વયના એન્જિનિયરોને પણ વર્ષો લાગી જાય છે. તેને નવી નવી વસ્તુઓ શીખવાની, કૂંચીઓ શોધવાની, અટપટી સમસ્યાઓના તાળાં ખોલવાની અનહદ તાલાવેલી હતી.

પણ બેનની ખરી ઓળખ માત્ર તેનું તીક્ષ્ણ મગજ નહોતું. બેનની સાચી ઓળખ તેનું નિર્દોષ, કોમળ અને ઊંડા આદરથી ભરેલું હૃદય હતું. તે હંમેશાં મુસ્કુરાતો રહેતો. તેને પોતાના પિતા સાથે, માતા સાથે અને નાના ભાઈ સાથે દુનિયાના ખૂણે ખૂણે પ્રવાસ કરવાનો અને નવી જગ્યાઓ જોવાનો અખૂટ શોખ હતો. જ્યારે આખો પરિવાર રોમ ગયો, વેટિકનના પવિત્ર પ્રાંગણમાં અને સંત પીતરના મહાદેવળમાં ઊભો રહ્યો, જ્યાં સંત પીતરની કબર પર વિશાળ ખડકની જેમ મંડળી ઊભી છે… ત્યારે બેને પણ એ જ ભક્તિભાવથી એ પવિત્ર સ્થાનોને નિહાળ્યા હતા. તે જાણતો હતો કે પરિવાર સાથે હોવો, એકબીજાને પ્રેમ કરવો, એ જ જીવનનો સૌથી મોટો પાયો છે.

બેન ક્યારેય અહંકારી નહોતો. તે ગમે તેટલી મોટી સિદ્ધિ મેળવે, પણ ઘરમાં તે હંમેશાં એ જ મીઠો, નમ્ર અને આજ્ઞાંકિત દીકરો રહ્યો હતો.

એલન અને થાઓ… મારી વહાલી માતા અને પિતા, હું આજે તમારા બંનેના હૃદયને સ્પર્શવા માંગુ છું.

આ છેલ્લા બે મહિનામાં ઘણી એવી ક્ષણો આવી હશે જ્યારે તમારા મનમાં અનહદ અકળામણ થઈ હશે. કદાચ રાત્રિના અંધકારમાં, જ્યારે ઘર શાંત હોય, ત્યારે એક અદ્રશ્ય પથ્થર જેવો વિચાર તમારા હૃદય પર દબાણ કરતો હશે: “શું અમારાથી કોઈ કાળજી લેવામાં ભૂલ થઈ ગઈ? શું અમે કંઈક વહેલું જાણી શક્યા હોત? શું અમે તેને બચાવવા માટે વધુ કંઈ કરી શક્યા હોત?”

આજે પ્રભુના આ વેદી પરથી, ઈશ્વરના પ્રેમભર્યા અધિકાર સાથે હું તમારા હૃદય પરથી એ ભારે પથ્થરને કાયમ માટે હટાવી લેવા માંગુ છું.

યાદ કરો, જ્યારે શિષ્યોએ ઈસુને પૂછ્યું હતું કે, “આ માણસ જન્મથી અંધ કેમ છે? તેણે પાપ કર્યું કે તેના માતા-પિતાએ?” ત્યારે ઈસુએ બહુ સ્પષ્ટ કહ્યું હતું: “ન તો આણે પાપ કર્યું છે, ન તો તેના માતા-પિતાએ.”

સાંભળો, એલન… સાંભળો, થાઓ… કોઈ બીમારી કે વિદાય એ માતા-પિતાનો વાંક નથી હોતી. એ ઈશ્વરનો કોઈ દંડ નથી. આ નાશવંત દુનિયામાં કેટલાક દર્દ એવા અકળ અને અણધાર્યા આવે છે જે કોઈ માનવીના નિયંત્રણમાં હોતા નથી. તમે બેન્જામિનને જે અસીમ પ્રેમ આપ્યો છે, જે રાત-દિવસ એક કરીને તેની સેવા કરી છે, તેને જે સુરક્ષા અને હુંફ આપી છે—તેનાથી વિશેષ આ પૃથ્વી પર કોઈ માતા-પિતા કંઈ કરી જ ન શકે. બેન પોતાના છેલ્લા શ્વાસ સુધી જાણતો હતો કે તેના ડેડી ‘બેસ્ટ ડેડ’ અને ‘ફની ડેડ’ છે, અને તેની મમ્મી તેનો સૌથી મોટો આશરો છે. તમે ક્યાંય કોઈ કમી નથી રાખી. ઈશ્વર તમારી સામે કોઈ આરોપ નથી મૂકતા; ઈશ્વર તો તમારા આંસુને પોતાના હાથમાં ઝીલે છે. તમારી જાતને કોઈ દોષ ન આપશો. તમે જે આપ્યું તે માત્ર અને માત્ર શુદ્ધ પ્રેમ હતો… અને પ્રેમ ક્યારેય નિષ્ફળ જતો નથી.

અને મારા વહાલા દીકરા રાયન…

તારો મોટો ભાઈ બેન તને પોતાના પ્રાણ કરતાં પણ વધુ વહાલ કરતો હતો. તમે બંને સાથે સ્કૂલે ગયા છો, સાથે રમ્યા છો, સાથે હસ્યા છો અને સાથે આખી દુનિયા ફરી છે. આજે કદાચ તને તારી બાજુમાં તેની ખાલી જગ્યા ખૂબ સાલતી હશે. પણ યાદ રાખજે, બેન તારી પાસેથી ક્યારેય છીનવાઈ ગયો નથી. જેવી રીતે પ્રથમ વાચનમાં કહ્યું કે ઈશ્વરે એલ્યાકીમને “એક મજબૂત જગ્યાએ ખીલાની જેમ ખોડી દીધો છે, જે પોતાના પિતાના કુટુંબ માટે માનનું સ્થાન બનશે”—તેવી જ રીતે બેન્જામિન આજે તમારા કુટુંબ માટે સ્વર્ગમાં એક અડગ સ્તંભ બની ગયો છે. તે સ્વર્ગમાંથી તારા પર નજર રાખી રહ્યો છે. તારે હવે તારા મમ્મી-પપ્પા માટે, અને તારા ભાઈ બેનના સપનાઓ માટે એક બહાદુર અને પ્રેમાળ દીકરો બનીને જીવવાનું છે. બેનનો પ્રકાશ તારા હૃદયમાં હંમેશાં બળતો રહેશે.

અને આજે જેઓ દૂર-દૂરથી આ પ્રાર્થનામાં સામેલ થયા છે—જે માતા-પિતા પોતાની ગોદમાં બીમાર બાળકને લઈને હોસ્પિટલના બિછાને બેઠા છે… જે લોકો એકલતા અને શોકના અંધકારમાં ડૂબેલા છે…

ઈશ્વર આજે તમને પણ આશ્વાસન આપી રહ્યા છે. ગીતશાસ્ત્રમાં આપણે ગાયું: “જ્યારે મેં પોકાર કર્યો, ત્યારે તમે મને ઉત્તર આપ્યો; તમે મારા આત્મામાં નવું બળ ભર્યું… પ્રભુ પરમ ઉચ્ચ છે, છતાં નમ્રજનોની સંભાળ રાખે છે.”

ઈશ્વર તમારા તૂટેલા હૃદયને ભૂલ્યા નથી. માતા મરિયમ, જેમણે પોતાના પુત્ર ઈસુને ક્રોસ પરથી ઉતારીને પોતાની ગોદમાં લીધા હતા, તે સ્વર્ગીય માતા આજે તમારી વેદનાને સમજે છે અને તમને પોતાના મમતાભર્યા પાલવમાં લપેટી લે છે.

આપણો બેન્જામિન આજે સંત કાર્લો અકુતિસ જેવા યુવાન સંતોની સાથે સ્વર્ગીય મિજબાનીમાં બિરાજે છે. ત્યાં કોઈ રોગ નથી, કોઈ દર્દ નથી, કોઈ આંસુ નથી. ત્યાં માત્ર અનંત પ્રકાશ અને પરમ આનંદ છે.

તો પછી, આજે આ પવિત્ર સભામાંથી વિદાય લેતી વખતે, આપણે આપણા રોજિંદા જીવનમાં શું લઈને જવાનું છે?

આજે જ્યારે તમે તમારા ઘરના દરવાજે પહોંચો, અને તમારા ખિસ્સામાંથી તમારા ઘરની ચાવી કાઢીને તાળામાં ફેરવો… ત્યારે માત્ર એક ક્ષણ માટે થોભી જજો.

એ ચાવી તરફ જોજો અને મનમાં યાદ કરજો: આ ભૌતિક ઘર કરતાં પણ મોટું એક શાશ્વત ઘર ઈશ્વરે આપણા માટે તૈયાર રાખ્યું છે. અને એ સ્વર્ગના ઘરની કૂંચી પ્રભુ ઈસુના હાથમાં છે. તેમણે આપણા વહાલા બેન્જામિન માટે એ દરવાજો પ્રેમથી ખોલી આપ્યો છે, અને એક દિવસ આપણને પણ ત્યાં ભેગા કરશે.

જ્યારે જ્યારે તમે કોઈ દરવાજો ઉઘાડો, ત્યારે તમારા હૃદયનો દરવાજો પણ ઈશ્વરના પ્રેમ માટે, આશા માટે અને બીજા પ્રત્યેની દયા માટે ખોલી દેજો.

ખડક અડગ છે. કૂંચી ઈસુના હાથમાં છે. અને આપણો પ્યારો બેન પ્રભુના શાશ્વત પ્રેમમાં સદાને માટે સુરક્ષિત છે.

પ્રભુ ઈસુ ખ્રિસ્ત આપ સર્વના હૃદયને પોતાની અખંડ શાંતિ અને સાંત્વનથી ભરી દે.

આમીન.