સામાન્ય સમયના વીસમા અઠવાડિયાનો બુધવાર

સવારનો પહોર છે. સૂર્યના કિરણો હજુ હમણાં જ ધરતીને સ્પર્શ્યા છે. દ્રાક્ષની વાડીનો માલિક દરવાજે ઊભો છે. તે મજૂરોને શોધવા નીકળ્યો છે. આ એક સાદું દ્રશ્ય છે, પણ તેમાં આખા બ્રહ્માંડનું સત્ય છુપાયેલું છે. વાડીનો માલિક એટલે બીજું કોઈ નહીં, પણ પોતે પરમેશ્વર. અને એ વાડી? એ વાડી એટલે આ સુંદર દુનિયા, આપણું જીવન, અને એ બધું જ જે ઈશ્વરે આપણને સોંપ્યું છે.

આજે આપણે અહીં ભેગા થયા છીએ ત્યારે, આપણા હૃદયમાં એક ખાલીપો છે. આપણા વહાલા બેન્જામિન વો – આપણા બેનને પ્રભુના ઘરે ગયાને આજે બરાબર નવ અઠવાડિયાં પૂરાં થાય છે. નવ અઠવાડિયાં... ૬૩ દિવસો... અને અગણિત પળો, જેમાં તેની હાજરીનો અહેસાસ હજુ પણ તાજો છે. જ્યારે આપણે આજનાં વાચનો સાંભળીએ છીએ, ત્યારે જાણે ઈશ્વર પોતે આપણી આ પીડામાં આવીને બેઠા હોય તેવું લાગે છે.

આજે હું એક છબી તમારી સમક્ષ રાખવા માંગુ છું: ‘ઈશ્વરની વાડી અને ઊડતું પક્ષી.’

પ્રથમ વાચનમાં પ્રબોધક એઝેકીએલ તે સમયના નેતાઓની વાત કરે છે જેઓ પોતાના ઘેટાંની સંભાળ રાખવામાં નિષ્ફળ ગયા હતા. પણ ઈશ્વર શું કહે છે? ઈશ્વર કહે છે, ‘હું પોતે મારા ઘેટાંની શોધ કરીશ અને તેમની સંભાળ રાખીશ.’ આ કેટલું આશ્વાસન આપનારું વાક્ય છે! જ્યારે આપણે એકલા પડી જઈએ છીએ, જ્યારે આપણને લાગે છે કે આપણું કોઈ નથી, ત્યારે ઈશ્વર પોતે આપણા ‘પાળક’ બનીને આવે છે. ગીતશાસ્ત્ર ૨૩માં આપણે ગાયું, ‘પ્રભુ મારા પાળક છે, મને કશી ખોટ પડશે નહીં.’ ભલે હું મૃત્યુની ગાઢ છાયાવાળી ખીણમાંથી પસાર થાઉં, તોપણ હું ડરીશ નહીં, કારણ કે તું મારી સાથે છે.

એલન, થાઓ અને રાયન... આ નવ અઠવાડિયાં તમારા માટે એ ‘ગાઢ છાયાવાળી ખીણ’ જેવા રહ્યા છે. પણ યાદ રાખજો, બેન્જામિન ક્યારેય એકલો નહોતો. તે જે પાળકની વાત ગીતશાસ્ત્રમાં કરી છે, તે પાળક બેનનો હાથ પકડીને તેને લીલાછમ ચરાણોમાં દોરી ગયા છે. બેન હવે એ સુરક્ષિત હાથોમાં છે જ્યાં કોઈ પીડા નથી, કોઈ સંઘર્ષ નથી.

સુવાર્તામાં ઈસુ એક અજીબ લાગતી વાત કહે છે. વાડીનો માલિક સવારે, બપોરે અને છેક સાંજે પાંચ વાગ્યે પણ મજૂરોને કામે રાખે છે. અને અંતે? બધાને સરખો જ પગાર આપે છે! જેણે આખો દિવસ તડકો વેઠ્યો તેને પણ એક સિક્કો, અને જેણે માત્ર એક કલાક કામ કર્યું તેને પણ એક સિક્કો. દુન્યવી દ્રષ્ટિએ આ અન્યાય લાગે, ખરું ને? પણ ઈશ્વરની દ્રષ્ટિ અલગ છે. ઈશ્વર માટે એ મહત્વનું નથી કે તમે કેટલા કલાક કામ કર્યું, પણ એ મહત્વનું છે કે જ્યારે તેમણે તમને બોલાવ્યા ત્યારે તમે ‘હા’ પાડી કે નહીં.

આપણો બેન, બેન્જામિન... તે પંદર વર્ષની નાની ઉંમરે આ દુનિયામાંથી વિદાય થયો. કોઈ કદાચ કહેશે કે તેનું જીવન ટૂંકું હતું. પણ ઈશ્વરની વાડીમાં, બેને જે પંદર વર્ષ વિતાવ્યા, તે એટલાં તેજસ્વી અને અર્થપૂર્ણ હતાં કે તેણે પોતાનું ‘કામ’ પૂરું કરી લીધું હતું. તેની બુદ્ધિપ્રતિભા અદભૂત હતી. ચોથા ધોરણમાં આઠમા ધોરણનું ગણિત ઉકેલવું, એઆઈ (AI) અને કોડિંગની દુનિયામાં ડૂબેલા રહેવું... આ બધું સૂચવે છે કે બેન માત્ર સમય પસાર કરવા નહોતો આવ્યો. તે તો ઈશ્વરની વાડીમાં એક તેજસ્વી મજૂર હતો જેણે પોતાની બધી શક્તિ લગાવી દીધી હતી.

બેન વિશેની એક વાત મને બહુ સ્પર્શી ગઈ – તેની કલ્પનાશક્તિ. તેને પક્ષીઓ અને વિમાનો પ્રત્યે અખૂટ પ્રેમ હતો. તે અવારનવાર હસતા હસતા ‘કોન ચિમ એરલાઇન્સ’ (Con Chim Airlines) વિશે વાત કરતો. ‘કોન ચિમ’ એટલે પક્ષી. તે પોતાની એરલાઇન બનાવવા માંગતો હતો. આજે જ્યારે હું આકાશ તરફ જોઉં છું, ત્યારે મને લાગે છે કે બેન હવે ખરેખર ઊડી રહ્યો છે. તે હવે કોઈ ભૌતિક વિમાનનો મોહતાજ નથી. તે ઈશ્વરના અનંત આકાશમાં એક મુક્ત પક્ષીની જેમ વિહાર કરી રહ્યો છે. તેની એ માસૂમ મુસ્કાન અને ‘કોન ચિમ એરલાઇન્સ’ની એ વાતો આજે સ્વર્ગમાં ગુંજતી હશે.

પણ સત્ય એ છે કે, આ આશા છતાં, નવ અઠવાડિયાં પછી પણ પીડા ઓછી નથી થઈ. થાઓ, એક માતા તરીકે જ્યારે તમે બેનના ઓરડામાં જુઓ છો, અથવા એલન, જ્યારે તમે તમારા ગિટહબ (GitHub) રિપોઝીટરીમાં બેનનો કોડ જુઓ છો, ત્યારે હૃદય ભરાઈ આવે છે. રાયન, તારો ભાઈ, તારો શ્રેષ્ઠ મિત્ર હવે તારી સાથે શારીરિક રીતે નથી. આ દુઃખ વાસ્તવિક છે. આ ખાલી ખુરશી વાસ્તવિક છે. ઈશ્વર આપણને રડવાની મનાઈ નથી કરતા. ઈસુ પોતે લાઝરસના મૃત્યુ પર રડ્યા હતા.

ક્યારેક મનમાં એવો વિચાર આવે, ‘કેમ આવું થયું? શું અમે ક્યાંક થાપ ખાઈ ગયા?’ ખાસ કરીને જ્યારે બાળક બીમાર હોય, ત્યારે માતા-પિતાના મનમાં એક અદ્રશ્ય ગુનાહિત ભાવ (guilt) જન્મે છે. પણ આજે પ્રભુના વચનો સાંભળો. જ્યારે શિષ્યોએ અંધ જન્મેલા માણસ વિશે પૂછ્યું કે ‘કોણે પાપ કર્યું? આણે કે એના મા-બાપે?’, ત્યારે ઈસુએ સ્પષ્ટ કહ્યું હતું: ‘ન તો આણે, ન તો એના મા-બાપે.’ બીમારી એ કોઈની ભૂલ નથી, એ ઈશ્વરનો દંડ નથી. આ દુનિયામાં કેટલીક વસ્તુઓ આપણા નિયંત્રણની બહાર હોય છે. એલન અને થાઓ, તમે બેન્જામિનને જે પ્રેમ આપ્યો છે, જે સંભાળ રાખી છે, તે અજોડ છે. તમે કશું જ બાકી નથી રાખ્યું. બેન જાણતો હતો કે તેને વિશ્વના શ્રેષ્ઠ માતા-પિતા મળ્યા છે. તેના છેલ્લા ફાધર્સ ડેના મેસેજમાં તેણે જે કહ્યું – ‘બેસ્ટ ડેડ’, ‘ફની ડેડ’ – તે તેની સાક્ષી છે. તમે તેને પ્રેમની પાંખો આપી, અને હવે તે પાંખો ફેલાવીને ઈશ્વરના સાનિધ્યમાં છે. તમારી જાતને દોષ ન આપશો. તમે જે કર્યું તે બધું જ પ્રેમથી કર્યું હતું, અને પ્રેમ ક્યારેય નિષ્ફળ જતો નથી.

આજનો વળાંક (The Turn) એ છે કે, વાડીનો માલિક ઉદાર છે. તે આપણને એ નથી પૂછતો કે તમે કેટલા વર્ષ જીવ્યા, પણ એ પૂછે છે કે તમે કેટલો પ્રેમ કર્યો. બેને તેના ટૂંકા જીવનમાં એટલો પ્રેમ વહેંચ્યો છે જે ઘણા લોકો સો વર્ષમાં પણ નથી કરી શકતા. તેણે તેના અંકલ વિલિયમ માટે પોતાની પિગી બેંક ખાલી કરવાની તૈયારી બતાવી હતી. આ જ તો ઈશ્વરની વાડીનું સાચું કામ છે – બીજાની ચિંતા કરવી, બીજાને પ્રેમ કરવો.

એલન, તમને ૨૫મી જૂને આવેલું એ સ્વપ્ન યાદ કરો. બેન રૂમ નંબર ૪૧૯ની બહાર ઊભો હતો, તે સ્વસ્થ દેખાતો હતો, તેણે લીલા રંગનું શોર્ટ્સ પહેર્યું હતું. તેણે કહ્યું, ‘બા, હું દરેક ટેસ્ટમાં પાસ થઈ ગયો છું. હું હવે જાતે શ્વાસ લઈ શકું છું.’ આ માત્ર સ્વપ્ન નથી, આ સત્ય છે. બેન ખરેખર ‘પાસ’ થઈ ગયો છે. જીવનની સૌથી મોટી કસોટી – મૃત્યુ – ને તેણે પાર કરી લીધી છે અને હવે તે ઈશ્વરના શ્વાસમાં શ્વાસ લઈ રહ્યો છે. તેણે તમને વચન આપ્યું છે, ‘હું તમારી સંભાળ રાખીશ.’

આજે જે લોકો આ પ્રાર્થનામાં જોડાયા છે, જેમના ઘરમાં પણ કોઈ બીમાર બાળક છે, અથવા જેમણે પોતાનું વહાલું સ્વજન ગુમાવ્યું છે... તમને બધાને હું કહેવા માંગુ છું: તમે એકલા નથી. ઈશ્વર પોતે પાળક બનીને તમારી શોધમાં નીકળ્યા છે. તેઓ તમને ખભે બેસાડીને આ મુશ્કેલ સમયમાંથી બહાર લઈ જશે.

બેન્જામિન વો હવે સંત કાર્લો અકુતિસની જેમ સ્વર્ગીય ભોજન સમારંભમાં બિરાજે છે. બે તેજસ્વી યુવાનો, જેમને ટેકનોલોજી અને ઈશ્વર બંને પ્રત્યે પ્રેમ હતો, તેઓ આજે સાથે મળીને આપણા માટે મધ્યસ્થતા કરી રહ્યા છે. બેનનું નામ ‘ડાઈ ડુઓંગ’ (Đại Dương) એટલે કે વિશાળ સમુદ્ર. તેના નામે જે કૂવો (Well of Love) ખોદવામાં આવ્યો છે, તે તેના પ્રેમની જેમ જ તરસ્યાઓને પાણી આપતો રહેશે. તેનું જીવન એક વહેતું ઝરણું હતું અને રહેશે.

આજે ઘરે જતી વખતે એક નાની વાત હૃદયમાં રાખજો. જ્યારે પણ તમે આકાશમાં કોઈ પક્ષીને મુક્તપણે ઊડતું જુઓ અથવા કોઈ વિમાનને વાદળો ચીરીને જતું જુઓ, ત્યારે સ્મિત કરજો. યાદ કરજો કે આપણો બેન – આપણો પ્યારો ‘કોન ચિમ’ – હવે પ્રભુના અનંત આકાશમાં સુરક્ષિત છે. તે આપણી રાહ જોઈ રહ્યો છે. તે આપણને કહી રહ્યો છે, ‘હિંમત રાખજો, હું અહીં મજામાં છું.’

એલન, થાઓ અને રાયન... બેન માટે જીવજો. તેની જીજ્ઞાસા, તેની હિંમત અને તેના સ્મિતને તમારા જીવનમાં જીવંત રાખજો. ઈશ્વર તમારી સાથે છે, આજે અને સદાકાળ.

આમીન.